Mustafa Kutlu’nun Yıldız Tozu Adlı Eserinin Alfred Adler’in Doğum Sırası Teorisi Bağlamında Ortaya Çıkan Kardeş Tipolojisine Göre İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada Mustafa Kutlu tarafından kaleme alınan Yıldız Tozu adlı eser, Alfred Adler’in doğum sırası teorisi bağlamında ortaya çıkan kardeş tipolojisine göre incelenmiştir. Bireylerin farklı hedeflere odaklansa da vazgeçilmez olma ve üstünlük kurma çabalarına dikkat çeken Adler’in üzerinde durduğu, doğum sırasına göre tanımladığı 4 farklı kardeş tipolojisi vardır: İlk çocuk (en büyük kardeş), ikinci çocuk, en küçük çocuk ve tek çocuk. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden temel nitel araştırma kullanılmıştır. Doküman incelemesi yöntemiyle verilerin toplandığı süreçte elde edilen verilerin analizinde içerik analizi tekniğinden faydalanılmıştır. Araştırma sonucunda Yıldız Tozu adlı eserde doğum sırası teorisi bağlamında ortaya çıkan büyük kardeş ve ikinci kardeşin özelliklerine ilişkin bulgulara ulaşılmıştır. Alfred Adler’in üzerinde durduğu büyük kardeşlerde görülen ebeveyn rolü üstlenme, bilgiç, otoriter, sahiplenici olma; ikinci kardeşlerde görülen kıskançlık, küçümsenme ve ihmal edilmişlik hissiyle hırslı ve kinli olma, küsme, kendini yarışta hissetme gibi özellikler tespit edilmiştir. Çocuklara çocuk edebiyatı eserleri aracılığıyla verilecek mesajların amacına hizmet edebilmesi ve çocukları geliştirebilmesi için bu çalışmada olduğu gibi farklı perspektifler sunulması, disiplinler arası çalışmalarla alanın zenginleştirilmesi önerilebilir. Bununla birlikte olumsuz duygu durumlarıyla başa çıkmada çocuklara, yapıtlar aracılığıyla sezme ve keşfetmeye dayalı iletiler verilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Alfred Adler
• Doğum sırası
• Kardeş tipolojisi
• Çocuk
• Çocuk edebiyatı

An Analysis Of Mustafa Kutlu’s Work Named “Yıldız Tozu” According To The Sibling Typology Emerging In The Context Of Alfred Adler’s Birth Order Theory

Öz

In this study, the work titled Yıldız Tozu, written by Mustafa Kutlu, was examined according to the sibling typology that emerged in the context of Alfred Adler's birth order theory. Drawing attention to the efforts of individuals to be indispensable and establish superiority despite focusing on different goals, Adler emphasized 4 different sibling typologies defined by birth order: First child (oldest sibling), second child, youngest child and only child. Basic qualitative research, one of the qualitative research designs, was used in the research. Content analysis technique was used in the analysis of the data obtained in the research process where data was collected with the document review method. As a result of the research, important findings were reached regarding the characteristics of the elder sibling and the second sibling that emerged in the context of the birth order theory in the work called Yıldız Tozu. Characteristics such as assuming the parental role, being pedantic, authoritarian, and possessive, seen in older siblings, jealousy, feeling belittled and neglected, being ambitious and spiteful, being offended, and feeling in competition, seen in second siblings, have been identified. In order for the messages to be given to children through children's literature works to serve their purpose and to develop children, it can be suggested that different perspectives be presented as in this study and that the field be enriched with interdisciplinary studies. In addition, messages based on intuition and discovery can be given to children through works in order to cope with negative emotional states.

Anahtar Kelimeler

• Alfred Adler
• Birth order
• Sibling typology
• Child
• Children

Kaynakça

1. Adler, A. (1949). Understanding human nature. Greenberg.
2. Adler, A. (1998). Sorunlu okul çocuğu (Çev. Kamuran Şipal). Cem Yayınevi (Orijinal yayın tarihi 1929).
3. Adler, A. (2004). Yaşamın anlamı (Çev. Kamuran Şipal). Say Yayınları (Orijinal yayın tarihi 1929).
4. Adler, A. (2011). Bireysel psikoloji (Çev. Ali Kılıçlıoğlu). Say Yayınları (Orijinal yayın tarihi 1918).
5. Adler, A. (2014). Okulda güç eğitilebilir çocuklar (Çev. Kamuran Şipal). Cem Yayınevi (Orijinal yayın tarihi 1929).
6. Adler, A. (2018). İnsan doğası (Çev. Aycan Özüpek). Dorlion Yayınları (Orijinal yayın tarihi 1927).
7. Adler, A. (2020). İnsan psikolojisi (Çev. Aycan Özüpek). Yason Yayınları (Orijinal yayın tarihi 1918).
8. Arıcı, A. F. (2016). Çocuk edebiyatı ve kültürü. Pegem Akademi Yayıncılık.

9. Güleryüz, H. (2002). Yaratıcı çocuk edebiyatı. Pegem Akademi Yayıncılık.
10. Kutlu, M (2019). Yıldız tozu. Erdem Çocuk Yayınları.
11. Merriam, S. B. (2015). Nitel araştırma (Çev. Selahattin Turan). Nobel Akademik Yayıncılık.
12. Merriam, S. B. (2018). Nitel araştırma-desen ve uygulama için bir rehber (Çev. Ed.: Selahattin Turan). Nobel Akademik Yayıncılık.
13. Sever, S. (2017). Çocuk ve edebiyat. Tudem Yayıncılık.
14. Şahin, A. (2015). Çocuğun dil ve zihin gelişimi. Ömer Yılar ve Lokman Turan (Ed.), Eğitim fakülteleri için çocuk edebiyatı içinde (s. 5-15). Pegem Akademi Yayıncılık.
15. Tompkins, G. E. (2006). Language arts essentials. Pearson Prentice Hall.
16. Yıldırım, A., & Şimşek H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.