14-16 Yaş Grubu Sporcuların Antropometrik ve Somatotip Yapılarının Bireysel Spor Branşlarına Göre Karşılaştırılması

Öz

Bu çalışmanın amacı 14- 16 yaş grubu yüzme, atletizm ve tenis sporcularının somatotip özelliklerinin karşılaştırılmasıdır. Bu amaçlar doğrultusunda çalışmaya Enka Spor kulübünden tenis (11 erkek), yüzme (11 erkek) ve atletizm (11 erkek) branşlarından olmak üzere toplam 33 sporcu katılmıştır. Sporcuların tüm ölçümleri “Anthropometric Standardization Reference Manual’e göre yapılmıştır. Antropometrik ölçümler; boy uzunluğu, vücut ağırlığı, deri altı yağ kalınlıkları, çevre ölçümleri ve çap ölçümleri alınmıştır. Somatotip değerlendirmesinde Heath&Carter somatotip değerlendirme yöntemi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre boy ve kilo değişkeninde branşlar arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Biseps ve baldır çevresi ölçümlerinde de branşlar arası farklar istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0.05). Humerus ve femur çapı ölçümlerinde de anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Buna karşılık baldır, triseps, suprailiak deri kıvrım kalınlığı ölçümünde branşlar arasında anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Diğer deri kıvrım kalınlığı değişkenleri olan biseps ve subskapula değerlerinde ise anlamlı fark saptanmamıştır (p>0.05). Endomorfi değerlerinde branşlar arasında anlamlı fark elde edilmiştir (p<0.05).  Mezomorfi ve ektomorfi değerlerinde branşlar arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Endomorfi ile ektomorfi arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Mezomorfi ile ektomorfi arasında güçlü ve negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir (p<0.05). Branşlar arasında genel antropometrik ölçümler ve mezomorfi -ektomorfi bileşenleri açısından anlamlı farklılıklar bulunmazken, özellikle deri altı yağ kalınlıkları ve endomorfi bileşeninde branşlar arasında belirgin farklılıklar saptanmıştır. Bu bulgular, branşlara özgü antrenman ve fiziksel gerekliliklerin sporcuların somatotip yapısı üzerinde etkili olabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Bireysel Sporlar
• Somatotip
• Antropometrik Ölçümler

Destekleyen Kurum

Haliç Üniversitesi

Comparison of Anthropometric and Somatotype Structures of 14-16 Age Group Athletes

Öz

The aim of this study is to compare the somatotype characteristics of swimmers, athletes, and tennis players aged 14 - 16. In line with this aim, a total of 33 athletes from ENKA Sports Club participated in the study, including tennis (11 male), swimming (11 male), and athletics (11 male). All measurements of the athletes were made according to the "Anthropometric Standardization Reference Manual." Anthropometric measurements included height, body weight, skinfold thicknesses, circumference measurements, and diameter measurements. The Heat & Carter somatotype assessment method was used for somatotype assessment. According to the analysis results, there were no significant differences between branches in terms of height and weight variables (p>0.05). Difference between sports branches in biceps and calf circumference measurements were also not statistically significant (p>0.05). No significant differences were found in humerus and femur diameter measurements (p>0.05). In contrast, significant differences were found among branches in calf, triceps, and suprailiac skinfold thickness measurements (p<0.05). No significant differences were observed in other skinfold thickness variables, namely biceps and subscapular measurements (p>0.05). Significant differences were found among branches in endomorphy values (p<0.05), whereas no significant differences were observed in mesomorphy and ectomorphy values (p>0.05). A strong, negative correlation was found between endomorphy and ectomorphy, and between mesomorphy and ectomorphy (p<0.05). While no significant differences were found between disciplines in terms of general anthropometric measurements and mesomorphy and ectomorphy components, significant differences were detected between disciplines, particularly in subcutaneous fat thickness and the endomorphy component. These findings indicate that sport-specific training and physical demands may play a significant role in shaping athletes’ somatotype characteristics.                                                                 

Anahtar Kelimeler

• Individual Sports
• Somatotype
• Anthropometric Measurement

Kaynakça

1. Berral-Aguilar, A. J., Schröder-Vilar, S., Rojano-Ortega, D., & Berral-de la Rosa, F. J. (2022). Body composition, somatotype and raw bioelectrical impedance parameters of adolescent elite tennis players: Age and sex differences. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(24), 17045. https://doi.org/10.3390/ijerph192417045
2. Carter, J. E. L., & Heath, B. H. (1990). Somatotyping: Development and applications (Vol. 5). Cambridge University Press
3. Carter, J. E. L. (2002). The Heath-Carter anthropometric somatotype: Instruction manual (pp. 1–26). San Diego State University, Department of Exercise and Nutritional Sciences.
4. Fields, J. B., Merrigan, J. J., White, J. B., & Jones, M. T. (2018). Seasonal and longitudinal changes in body composition by sport position in NCAA Division I basketball athletes. Spor, 6(3), 85.
5. Gallucci, M., & Jentschke, S. (2021). SEMLj: jamovi SEM analysis [jamovi module].
6. Hınçal, S. H., ve Gültekin, T. (2018). Elit yüzücülerde antropometrik-somatotip değişkenler ve somatotipin performansa etkisi. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 16(4), 37–51. https://doi.org/10.1501/Sporm_0000000392
7. Hirsch, K. R., Smith-Ryan, A. E., Trexler, E. T., & Roelofs, E. J. (2016). Body composition and muscle characteristics of Division I track and field athletes. The Journal of Strength & Conditioning Research, 30(5), 1231–1238. https://doi.org/10.1519/JSC.0000000000001203
8. İnan, Ş., ve Saygın, Ö. (2019). Genç yüzücülerde antropometrik, fizyolojik ve fiziksel özelliklerin müsabaka performansına etkisinin araştırılması. International Journal of Sport Exercise and Training Sciences-IJSETS, 5(4), 183–191. https://doi.org/10.18826/useeabd.644211

9. Jiménez-Alfageme, R., Redón Jordán, B., Hernández Camacho, J. D., Sospedra, I., Ferriz Valero, A., Soriano del Castillo, J. M., & Martínez Sanz, J. M. (2022). Anthropometric profile in young swimmers.
10. Kayatekin, B. M. (2007). Yüzme sporunun eritrositlerin mekanik özellikleri üzerine etkileri (Yüksek lisans tezi, Ege Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hareket ve Antrenman Bilimleri Anabilim Dalı). YÖK Tez Tarama Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/TezMerkezi
11. Khan, Z., & Raja, W. H. (2016). Kinanthropometric profile and physical performance of athletic track events in relations with different runners. Journal of Education and Practice, 7(13), 106–108.
12. Kovacs, M. S. (2007). Tennis physiology: Training competitive athletes. Sports Medicine, 37(3), 189–198.
13. Lohman, T. G., Roche, A. F., & Martorell, R. (1988). Anthropometric standardization reference manual. Human Kinetics.
14. Luna-Villouta, P. F., Flores Rivera, C. R., Garrido-Méndez, A., & Vargas-Vitoría, C. R. (2022). Estudio antropométrico y aptitud física en jóvenes tenistas: Una revisión sistemática. PENSAR EN MOVIMIENTO: Revista de Ciencias del Ejercicio y la Salud, 20(1), 1–26. https://doi.org/10.15517
15. Martínez-Mireles, X., Nava-González, E. J., López-Cabanillas Lomelí, M., Puente-Hernández, D. S., Gutiérrez- López, M., Lagunes-Carrasco, J. O., … & Ramírez, E. (2025). The shape of success: A scoping review of somatotype in modern elite athletes across various sports. Sports, 13(2), 38. https://doi.org/10.3390/sports13020038
16. Meléndez-Gallardo, J., Plada-Delgado, D., Cuevas-Palacios, A., Stavrinakis-Calleja, Y., Hernández-Garcia, F., Pohoski-Ortiz, P., & Moyano-Polcaro, V. (2024). Body composition and somatotype of child and adolescent athletes from the sports swimming school, campus Maldonado, Uruguay. Journal of Sport & Kinetic Movement, 1(43). https://doi.org/10.52846/jskm/43.2024.1.2
17. Norton, K., & Olds, T. (2001). Morphological evolution of athletes throughout the 20th century: Causes and consequences. Spor Hekimliği, 31(11), 763–783.
18. Odabaş, İ., Suna, N., Aydın, M., Altan, B. K., & Başar, M. A. (2021). Somatotype role and performance in ultra trail runners. Journal of Sport Sciences Research, 6(2), 269–278. https://doi.org/10.25307/jssr.961171
19. Ölçücü, B., Canikli, A., Hadi, G., ve Taşmektepligil, M. Y. (2012). 12-14 yaş kategorilerindeki bayan tenis oyuncularının fiziksel ve fizyolojik özellikleri. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 3(1), 15–24.
20. Özer, K. (1993). Antropometri, sporda morfolojik planlama. İstanbul: Kazancı Matbaacılık Sanayi A.Ş.
21. Sammoud, S., Nevill, A. M., Negra, Y., Bouguezzi, R., Chaabene, H., & Hachana, Y. (2018). 100-m breaststroke swimming performance in youth swimmers: The predictive value of anthropometrics. Pediatric Exercise Science, 30(3), 393–401. https://doi.org/10.1123/pes.2017-0220
22. Sánchez-Muñoz, C., Sanz, D., & Zabala, M. (2007). Anthropometric characteristics, body composition and somatotype of elite junior tennis players. British Journal of Sports Medicine, 41(11), 793–799. https://doi.org/10.1136/bjsm.2007.037119
23. Sánchez-Pay, A., Ramón-Llin, J., Martínez-Gallego, R., Sanz-Rivas, D., Sánchez-Alcaraz, B. J., & Frutos, S. (2021). Fitness testing in tennis: Influence of anthropometric characteristics, physical performance, and functional test on serve velocity in professional players. PLOS ONE, 16(11), e0259497.
24. Shariat, A., Shaw, B. S., Kargarfard, M., Shaw, I., & Lam, E. T. C. (2017). Kinanthropometric attributes of elite male judo, karate and taekwondo athletes. Revista Brasileira de Medicina do Esporte, 23(4), 260– 263. https://doi.org/10.1590/1517-869220172304175654
25. Stone, W. J., Garver, M. J., Wakeman, A., Tolusso, D. V., Nelson, H., Hair, J., & Nehlsen, E. J. (2024). More than body composition: A Darwinian theory of somatotype applied to a DII track and field outdoor season. International Journal of Exercise Science, 17(4). https://doi.org/10.70252/MROM6757
26. Yüksek, S., Akpınar, E., Ayan, V., & Ölmez, C. (2017). 14–16 yaş yüzücülerde antropometrik özellikler ile 50 metre sırtüstü stil yüzme performansları arasındaki ilişkinin incelenmesi. İstanbul Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 7(2), 13–26.
27. Zuniga, J., Housh, T. J., Mielke, M., Hendrix, C. R., Camic, C. L., Johnson, G. O., Housh, D. J., & Schmidt, R. J. (2011). Gender comparisons of anthropometric characteristics of young sprint swimmers. Journal of Strength and Conditioning Research, 25(1), 103–108. https://doi.org/10.1519/JSC.0b013e3181b62bf7