2024 yılı felsefe dersi öğretim programındaki değerlerin incelenmesi

Öz

Çalışmada 2024 yılı felsefe dersi öğretim programında yer alan değerlerin ünitelere göre dağılımı ve programa genel yansımasını belirlemek temel amaçtır. Bu incelemenin temel muhtevası kademelere ayrılmış ünitelerin hangi değere ne ölçüde yer verdiği sorusuna cevap şeklindedir. Değer kavramı bir toplumu oluşturan mihenk taşlarından biridir. Değerlerin benimsenmesi ve bireylerde oluşması bir süreç gerektirmektedir. Bu sürecin oluşmasında en önemli ortamlardan biri de eğitim ortamıdır. Dolayısıyla öğretim programları ile belirli değerler muhteva içerisine alınabilmektedir. Öğretim programları bir dersi organize etmede başvurulacak olan en önemli unsurların başında gelmektedir. Bu bakımdan öğretim programlarında yer alan ve eğitimin bir parçası olarak önem arz eden değerlerin neler olduğunun ortaya konulması ve sınıflandırılması bir ihtiyaçtır. Bu kapsamda çalışmada 2024 yılı felsefe dersi öğretim programında yer alan değerler incelenmiş ve genel dağılımı ortaya konulmuştur. Sonuç olarak 2024 yılı felsefe dersi öğretim programında yer alan değerlerin ünitelerin yapısına göre doğasına uygun olan yerlerde yönergeleri ile birlikte verilerek işlendiği belirlenmiştir. Öğretim programında ünitelerde değerlerin dağılımında farklılıklar olmasının nedenin programın bütüncül yapısından kaynaklandığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• öğretim programı
• 2024 yılı felsefe dersi öğretim programı
• değer

An Investigation into the Value in the 2024 Curriculum of Philosophy Course

Öz

In the current study, it is aimed to determine the distribution of the values in the 2024 curriculum of the philosophy course according to the units and its general reflection to the curriculum. General connect of this investigation is to find an answer to the question of to which value and to what extent the units separated into levels give place. The concept of value is one of the milestones forming a community. Adoption of values and its formation at individuals requires a certain process. In the formation of this process, one of the most important settings is the environment of education. For that reason, certain values could be included in the content by means of curricula. Curricula are almost the most important factors to be applied to organise a course. In this sense, it is essential to determine and classify the values which take place in curricula and are a part of education. In this context, the values taking place in the 2024 curriculum of the course of philosophy were investigated and general distribution for them was determined. As a result, it was found that the values taking place in the 2024 curriculum of the philosophy course were given and taught in their suitable places for their nature with their instructions. It was also found that the reason why there are some differences in the distribution of the values in the units of the curriculum results from the integral structure of the curriculum.

Anahtar Kelimeler

• curriculum
• 2024 philosophy course curriculum
• value

Kaynakça

1. Biçer, B. (2017). Etik ve estetik değer kazanımlarının felsefe dersi öğretim materyalleri ve öğretmen görüşleri açısından değerlendirilmesi. DPÜ Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi (EBDER), 1(1), 86-95.
2. Çepni, S. (2010). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş. Erol.
3. Demircioğlu, A. (2020). Alevi ve Bektaşi sözlü kültüründeki değer kavramları, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi (94), 11-36.
4. Demircioğlu, A. (2020). İbn Sina ve Gazali’nin bazı değer kavramları yönünden karşılaştırılması, Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi-International Journal Of Society Researches, 16(28), 1562-1584.
5. Demirel, Ö. (1999). Eğitimde program geliştirme. Pegem.
6. Dombaycı, M. A. (2008). Türkiye'de ortaöğretimde felsefe programının değerlendirilmesi (Tez no. 226889). [Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
7. Duman, E. Z., & Arslan, A. (2022) Ortaöğretim mantık ders kitabında değerlerin analizi. E. Z. Duman (Ed.), Felsefe grubu eğitimi alanında çalışmalar içinde (s. 151-170). Nobel.
8. Duman, E. Z., & Küçükşabanoğlu, Ö. (2023). Ortaöğretim psikoloji ders kitabında değerlerin analizi. Academic Social Resources Journal, 8(54), s. 3970-3979.

9. Durakoğlu, A. & Zabun, B. (2022). Felsefe ders kitabının değerler açısından incelenmesi, International Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 8(57), 1441-1445.
10. Eyüboğlu, İ. Z. (1991). Türk dilinin etimoloji sözlüğü. Sosyal.
11. Fichter, J. (2009). Sosyoloji nedir. N. Çelebi (Çev.). Anı.
12. Gözütok, D. (2003). Türkiye’de program geliştirme çalışmaları. Millî Eğitim Dergisi, 160, 44-64.
13. İlkel, S. (2023). Cumhuriyet dönemi mantık ders kitaplarında yer alan değerlerin incelenmesi (Tez no. 844541). [Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
14. Kıral, B. (2020). Nitel bir veri analizi yöntemi olarak doküman analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 170-189.
15. Kuçuradi, İ. (2018). İnsan ve değerleri. Türkiye Felsefe Kurumu.
16. Manav, F. (2016). Felsefe ve estetik dersleri 2009 öğretim programları üzerine: değer-duyuşsal alan kazanımı-değerler eğitimi ilişkisi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(1), 175-193.
17. Manav, F. (2017). Ortaöğretim felsefe dersi 2017 yılı öğretim programının 10. sınıf düzeyinin değerlendirilmesi. E. Hamarta, C. Arslan, S. Çiftçi, O. Köksal, A. N. Çoklar (Ed.), Eğitim çalışmaları içinde (s. 126-133). Çizgi.
18. MEB. (2018). Felsefe dersi öğretim programı. Millî Eğitim Bakanlığı.
19. MEB. (2024). Felsefe dersi öğretim programı. Millî Eğitim Bakanlığı.
20. MEB. (2024) Türkiye yüzyılı maarif modeli. Millî Eğitim Bakanlığı.
21. Mengüşoğlu, T. (2015). İnsan felsefesi. Doğubatı.
22. Poyraz, H. (2011). Değerler nasıl oluşur? Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 1(1), 61-71.
23. Scheler, M. (2015). İnsanın kozmostaki yeri. H. Tepe (Çev.). Bilgesu.
24. Sünney, F. H. (2020). Eğitim felsefesi ve hedefleri yönünden karakter ve değer eğitimi. M. Kağan; N. Yılmaz (Ed.), Karakter ve değer eğitimi içinde (s. 175-186). Pegem Akademi.
25. Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı. (2023). 21. yüzyıl becerilerine ve değerlere yönelik araştırma raporu. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
26. Uysal, E. (2003). Değerler üzerine bazı düşünceler ve bir erdem tasnifi denemesi: İnsanî erdemler- İslâmî erdemler. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 12(1), 51-69.
27. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
28. Yıldırım, İ. Ü. (2022). Ortaöğretim sosyoloji ders kitabında değerler analizi. E. Z. Duman (Ed.), Felsefe grubu eğitimi alanında araştırmalar içinde (s. 69-79). Nobel.
29. Zabun, B. (2013). Değerlerin sosyolojik öğretimi: ortaöğretim sosyoloji dersi öğretim programında yer alan değerlerin analizi. Akademik Bakış Dergisi, 38, 1-11.
30. Zabun, B. (2022). Ders kitaplarında değerler taramasına esas değerlerin sosyolojik sınıflaması. E.Z. Duman (Ed.), Felsefe Grubu Eğitimi Alanında Araştırmalar içinde (s. 53-68). Nobel.