Mothers’ opinions on screen exposure in preschool period: The case of Muş province

Öz

This study was conducted to examine the opinions of mothers on screen use of preschool children. In the study, which was based on qualitative research design, data were obtained through semi-structured interview form as a result of interviews with 20 mothers with children aged 0-6 years living in Hasköy district of Muş province. The data obtained were analysed by descriptive analysis method. The findings revealed that mothers mostly tried to limit screen use; however, the effects differed according to the quality of screen content and duration of use. Participants reported that screen exposure negatively affected children’s physical, socio-emotional, and language development, while both positive and negative impacts were observed in cognitive development. It was also stated that screen exposure may weaken the parent-child relationship. The results of the study reveal the multidimensional effects of screen use in early childhood and emphasise the need to provide guidance to families on media literacy and digital parenting.

Anahtar Kelimeler

• Preschool period
• Screen exposure
• Case study
• Qualitative research design
• Descriptive analysis

Okul öncesi dönemde ekran maruziyetine yönelik annelerin görüşleri: Muş ili örneği

Öz

Bu araştırma, okul öncesi dönemdeki çocukların ekran kullanımına ilişkin annelerin görüşlerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma desenine dayalı olarak yürütülen çalışmada, veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla Muş ilinin Hasköy ilçesinde yaşayan 0-6 yaş arası çocuğu olan 20 anne ile yapılan görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, annelerin ekran kullanımını çoğunlukla sınırlı tutmaya çalıştıklarını; ancak ekran içeriklerinin niteliğine ve kullanım süresine göre etkilerinin farklılaştığını ortaya koymuştur. Katılımcılar, ekran kullanımının çocukların özellikle fiziksel, sosyal-duygusal ve dil gelişimlerini olumsuz etkilediğini; zihinsel gelişimde ise hem olumlu hem olumsuz etkilerin görülebildiğini ifade etmiştir. Ayrıca ekran maruziyetinin ebeveyn-çocuk ilişkisini zayıflatabileceği de belirtilmiştir. Araştırmanın sonuçları, erken çocukluk döneminde ekran kullanımının çok boyutlu etkilerini ortaya koymakta ve ailelere yönelik medya okuryazarlığı ile dijital ebeveynlik konularında rehberlik sağlanması gerektiğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Okul öncesi dönem
• Ekran kullanımı
• Durum çalışması
• Nitel araştırma deseni
• Betimsel analiz

Kaynakça

1. Aral, N., & Doğan Keskin, A. (2018). Examining 0–6 year olds’ use of technological devices from parents’ points of view. Addicta: The Turkish Journal on Addiction, 5(2), 177–208. https://doi.org/10.15805/addicta.2018.5.2.0054
2. Asqarova, S., & Zengin, T. T. (2022). Ekran maruziyeti bulunan çocuklarda ergoterapinin duyusal etkileri. Pearson Journal, 7(19), 140–145. https://doi.org/10.46872/pj.543
3. Ateş, M., & Durmuşoğlu Saltalı, N. (2019). KKTC’de yaşayan 5–6 yaş çocukların tablet ve cep telefonu kullanımına ilişkin ebeveyn görüşlerinin incelenmesi. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(1), 62–90.
4. Beadini, İ. (2023). Okul öncesi dönem çocuklarının problemli medya kullanımları ile sosyal becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Trakya Üniversitesi.
5. Bengtsson, M. (2016). How to plan and perform a qualitative study using content analysis. Nursing Plus Open, 2, 8–14. https://doi.org/10.1016/j.npls.2016.01.001
6. Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Harvard University Press.
7. Cohen, L., & Manion, L. (1994). Research methods in education. Routledge. Council on Communications and Media. (2016). Media and young minds. Pediatrics, 138(5), e20162591. https://doi.org/10.1542/peds.2016-2591
8. Courage, M. L., Frizzell, L. M., Walsh, C. S., & Smith, M. (2021). Toddlers using tablets: They engage, play, and learn. Frontiers in Psychology, 12, 564479. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.564479

9. Courage, M. L., & Setliff, A. E. (2010). When babies watch television: Attention-getting, attention-holding, and the implications for learning from video material. Developmental Review, 30(2), 220–238. https://doi.org/10.1016/j.dr.2010.03.003
10. Crabtree, B. F., & Miller, W. L. (1999). Doing qualitative research. Sage.
11. Creswell, J. W., Hanson, W. E., Clark Plano, V. L., & Morales, A. (2007). Qualitative research designs: Selection and implementation. The Counseling Psychologist, 35(2), 236–264. https://doi.org/10.1177/0011000006287390
12. Çaylan, N., Yalçın, S. S., Erat Nergiz, M., Yıldız, D., Oflu, A., Tezol, Ö., Çiçek, Ş., & Foto-Özdemir, D. (2021). Associations between parenting styles and excessive screen usage in preschool children. Turkish Archives of Pediatrics, 56(3), 261–266. https://doi.org/10.14744/TurkPediatriArs.2020.43765
13. Çepni, S. (2012). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş (6. baskı). Celepler.
14. Digital 2020 Global Overview Report. (2020). Digital 2020: 3.8 billion people use social media. We Are Social. https://wearesocial.com/uk/blog/2020/01/digital-2020-3-8-billion-people-use-social-media/
15. Gath, M., McNeill, B., & Gillon, G. (2023). Preschoolers’ screen time and reduced opportunities for quality interaction: Associations with language development and parent-child closeness. Current Research in Behavioral Sciences, 5, 100140. https://doi.org/10.1016/j.crbeha.2023.100140
16. Gökçe, A. (2021). 0–7 yaş arası çocuklarda mobil ekran maruziyetinin değerlendirilmesi. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi, 54(2), 188–193. https://doi.org/10.20492/aeahtd.543807
17. Güngör, M. (2014). Okul öncesi dönem çocuklarının televizyon izleme alışkanlıkları ve anne baba tutumları. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(28), 199–216.
18. Herodotou, C. (2018). Young children and tablets: A systematic review of effects on learning and development. Journal of Computer Assisted Learning, 34(1), 1–9. https://doi.org/10.1111/jcal.12220
19. Hirshkowitz, M., Whiton, K., Albert, S. M., Alessi, C., Bruni, O., DonCarlos, L., Hazen, N., Herman, J., Adams Hillard, P. J., Katz, E. S., Kheirandish-Gozal, L., Neubauer, D. N., O’Donnell, A. E., Ohayon, M., Peever, J., Rawding, R., Sachdeva, R. C., Setters, B., Vitiello, M. V., & Ware, J. C. (2015). National Sleep Foundation’s updated sleep duration recommendations: Final report. Sleep Health, 1(4), 233–243. https://doi.org/10.1016/j.sleh.2015.10.004
20. Janssen, X., Martin, A., Hughes, A. R., Hill, C. M., Kotronoulas, G., & Hesketh, K. R. (2020). Associations of screen time, sedentary time and physical activity with sleep in under 5s: A systematic review and meta-analysis. Sleep Medicine Reviews, 49, 101226. https://doi.org/10.1016/j.smrv.2019.101226
21. Kaya, İ., & Mutlu Bayraktar, D. (2021). Türkiye’de yapılan dijital ebeveynlik araştırmalarına yönelik bir içerik analizi çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 1046–1082. https://doi.org/10.17679/inuefd.928805
22. Kebir, C., & Özkaya, H. (2023). Investigation of the effect of screen exposure on language development in children between 16–36 months. Turkish Journal of Family Practice, 27(2), 21–28. https://doi.org/10.54308/tahd.2023.21033
23. Kerai, S., Almas, A., Guhn, M., Forer, B., & Oberle, E. (2022). Screen time and developmental health: Results from an early childhood study in Canada. BMC Public Health, 22, 310. https://doi.org/10.1186/s12889-022-12701-3
24. Koyuncuoğlu, D., & Akaroğlu, G. (2023). 4–6 yaş çocukların ekran kullanım alışkanlıkları ile öz düzenleme becerileri arasındaki ilişki. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 13(3), 2599–2620. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1172837
25. Linebarger, D. L., & Vaala, S. E. (2010). Screen media and language development in infants and toddlers: An ecological perspective. Developmental Review, 30(2), 176–202. https://doi.org/10.1016/j.dr.2010.03.006
26. Liu, W., Tan, L., Huang, D., Chen, N., & Liu, F. (2021). When preschoolers use tablets: The effect of educational serious games on children’s attention development. International Journal of Human-Computer Interaction, 37(3), 234–248. https://doi.org/10.1080/10447318.2020.1818999
27. Massaroni, V., Delle Donne, V., Marra, C., Arcangeli, V., & Chieffo, D. P. R. (2023). The relationship between language and technology: How screen time affects language development in early life—A systematic review. Brain Sciences, 14(1), 27. https://doi.org/10.3390/brainsci14010027
28. Merdin, E. (2023). Türkiye’de erken çocukluk döneminde dijital medya kullanımı ile ilgili gerçekleştirilmiş lisansüstü çalışmaların incelenmesi. Social Sciences Studies Journal, 114, 8092–8098. https://doi.org/10.29228/sssj.71556
29. Merriam, S. B., & Grenier, R. S. (2019). Qualitative research in practice: Examples for discussion and analysis. John Wiley & Sons.
30. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage.
31. Millî Eğitim Bakanlığı. (2013). Okul öncesi eğitim programı. MEB.
32. Monteiro, R., Fernandes, S., & Rocha, N. (2022). What do preschool teachers and parents think about the influence of screen-time exposure on children’s development? Challenges and opportunities. Education Sciences, 12(1), 52. https://doi.org/10.3390/educsci12010052
33. Mustafaoğlu, R., Zirek, E., Yasacı, Z., & Razak Özdinçler, A. (2018). The negative effects of digital technology usage on children’s development and health. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 5(2), 227–247. https://doi.org/10.15805/addicta.2018.5.2.0051
34. Neuman, L. W. (2007). Toplumsal araştırma yöntemleri: Nitel ve nicel yaklaşımlar (S. Özge, Çev.). Yayın Odası.
35. Nikken, P., & Schols, M. (2015). How and why parents guide the media use of young children. Journal of Child and Family Studies, 24(11), 3423–3435. https://doi.org/10.1007/s10826-015-0144-4
36. Neumann, M. (2015). Young children and screen time: Creating a mindful approach to digital technology. Australian Educational Computing, 30(2). https://journal.acce.edu.au/index.php/AEC/article/view/67
37. Olszewski, L. E. (2015). Screen time exposure and children’s behavioral correlates [Doctoral dissertation, Pace University].
38. Ponti, M. (2023). Le temps d’écran et les enfants d’âge préscolaire: La promotion de la santé et du développement dans un monde numérique. Paediatrics & Child Health, 28(3), 193–202. https://doi.org/10.1093/pch/pxac126
39. Robinson, T. N., Banda, J. A., Hale, L., Lu, A. S., Fleming-Milici, F., Calvert, S. L., & Wartella, E. (2017). Screen media exposure and obesity in children and adolescents. Pediatrics, 140(Suppl. 2), S97–S101. https://doi.org/10.1542/peds.2016-1758K
40. Roseberry, S., Hirsh-Pasek, K., & Golinkoff, R. M. (2014). Skype me! Socially contingent interactions help toddlers learn language. Child Development, 85(3), 956–970. https://doi.org/10.1111/cdev.12166
41. Sundqvist, A., Koch, F. S., Birberg Thornberg, U., Barr, R., & Heimann, M. (2021). Growing up in a digital world—Digital media and the association with the child’s language development at two years of age. Frontiers in Psychology, 12, 569920. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.569920
42. Takacs, Z. K., Swart, E. K., & Bus, A. G. (2015). Benefits and pitfalls of multimedia and interactive features in technology-enhanced storybooks: A meta-analysis. Review of Educational Research, 85(4), 698–739. https://doi.org/10.3102/0034654314566989
43. Tezol, O., Yildiz, D., Yalcin, S., Oflu, A., Erat Nergiz, M., Caylan, N., Cıcek, S., & Foto Ozdemır, D. (2022). Excessive screen time and lower psychosocial well-being among preschool children. Archives de Pédiatrie, 29(1), 61–66. https://doi.org/10.1016/j.arcped.2021.10.003
44. Tomopoulos, S., Dreyer, B. P., Berkule, S., Fierman, A. H., Brockmeyer, C., & Mendelsohn, A. L. (2010). Infant media exposure and toddler development. Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine, 164(12), 1105–1111. https://doi.org/10.1001/archpediatrics.2010.235
45. Tutar, H., & Erdem, A. T. (2020). Örnekleriyle bilimsel araştırma yöntemleri ve SPSS uygulamaları. Seçkin.
46. UNICEF. (2019). Erken çocukluk gelişiminin desteklenmesi. https://www.unicefturk.org/yazi/Erken-Cocukluk-Gelisiminin-Desteklenmesi
47. Vincent, V., & Blot, N. (2021). Screens for infants and preschool children: Assessment of medical prevention with parents and assessment of exposure. Archives de Pédiatrie, 28(8), 632–637. https://doi.org/10.1016/j.arcped.2021.09.028
48. Vijakkhana, N., Wilaisakditipakorn, T., Ruedeekhajorn, K., Pruksananonda, C., & Chonchaiya, W. (2015). Evening media exposure reduces night-time sleep. Acta Paediatrica, 104(3), 306–312. https://doi.org/10.1111/apa.12904
49. World Health Organization. (2022). Physical activity. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/physical-activity
50. Yalaki, Z., Kılınç, T., & Öztürk, M. (2022, Mart 26). 0–5 yaş arası çocuklarda ekran maruziyetinin anne DASS-42 ölçeği ile ilişkisi. 3. TOBB ETÜ Pediatri Sempozyumu.
51. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8. baskı). Seçkin.
52. Yıldız, H., Öztora, S., & Dağdeviren, H. N. (2022). Use of technological devices and their parents’ attitude and behavior among kindergarten children. Turkish Journal of Family Practice, 26(3), 108–115. https://doi.org/10.54308/tahd.2022.32448
53. Zivan, M., Bar, S., Jing, X., Hutton, J., Farah, R., & Horowitz-Kraus, T. (2019). Screen-exposure and altered brain activation related to attention in preschool children: An EEG study. Trends in Neuroscience and Education, 17, 100117. https://doi.org/10.1016/j.tine.2019.100117