Comparison of Nutritional Habits of Adolescent Athletes in Different Branches

Öz

Aim: This study aimed to examine the nutritional habits of adolescent athletes participating in different sports and to reveal the differences in nutritional behaviors according to sports branches and their relationships with demographic characteristics. Methods: The study, conducted in Bitlis province, included 230 volunteer athletes (168 women and 62 men) actively participating in different sports branches and holding licenses. Data were collected using two questionnaires: the "Personal Information Form" and the "Adolescent Nutritional Habits Scale". Data were analyzed using the SPSS statistical program. Descriptive statistics, independent samples t-tests, one-way ANOVA, and Post-Hoc Tukey tests were applied, and the statistical significance level was set at p<0.05. Results: The research findings revealed a statistically significant difference between the income level of athletes and their nutritional habits (p<0.05), while no statistically significant difference was observed between nutritional habits and the variables of gender, age, education level, place of residence, weekly training days and hours, years in sports, body weight, height, and parental education level (p>0.05). Conclusion: This indicates that athletes generally have a moderate level of nutritional knowledge, and even if they possess basic nutritional knowledge, they struggle to fully integrate this knowledge into their practices. Developing healthy eating habits at an early age will help protect athletes' athletic performance and overall health.

Anahtar Kelimeler

• Adolescent
• Nutrition
• Education Level
• Athlete

Farklı Branşlardaki Adölesan Sporcuların Beslenme Alışkanlıklarının Karşılaştırılması

Öz

Amaç: Bu çalışmada, farklı spor dallarında yer alan adölesan sporcuların beslenme alışkanlıklarını incelemek ve spor dallarına göre beslenme davranışlarındaki farklılıkları ve demografik özelliklerle ilişkilerini ortaya koymaktır. Yöntem: Bitlis ilinde yürütülen çalışmaya, farklı spor dallarında aktif olarak yer alan ve lisans sahibi olan 230 gönüllü sporcu (168 kadın ve 62 erkek) dahil edilmiştir. Veriler, "Kişisel Bilgi Formu" ve "Ergen Beslenme Alışkanlıkları Ölçeği" olmak üzere iki anket kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS istatistik program kullanılarak analiz edildi. Tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testleri, tek yönlü ANOVA ve post-Hoc Tukey testleri uygulandı ve istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlendi. Bulgular: Araştırma bulguları, sporcuların gelir düzeyi ile beslenme alışkanlıkları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark belirlenirken (p<0,05), cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, ikamet yeri, haftalık antrenman günleri ve saatleri, spor yılı, vücut ağırlığı, boy uzunlukları ve ebeveyn eğitim düzeyi değişkenleri ile beslenme alışkanlıkları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir (p>0,05). Sonuç: Sporcuların beslenme bilgisinin genel olarak orta düzeyde olduğunu ve temel beslenme bilgisine sahip olsalar bile, bu bilgiyi uygulamalarına tam olarak entegre etmekte zorlandıklarını göstermektedir. Erken yaşta sağlıklı beslenme alışkanlıkları geliştirmek, sporcuların atletik performansını ve genel sağlığını korumaya yardımcı olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Adölesan
• Beslenme
• Eğitim Düzeyi
• Sporcu

Kaynakça

1. Abreu, A. P., & Kaiser, U. B. (2016). Pubertal development and regulation. The lancet Diabetes & endocrinology, 4(3), 254-264.
2. Akkaya, B., Salici, O., Ertürk, H., & Orhan, H. (2019). Adölesan dönemi voleybolcuların beslenme alışkanlıklarının müsabaka performansına etkilerinin incelenmesi: Isparta örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(3), 249–255.
3. Aktaş, N., & Özdoğan, Y. (2016). Gıda ve beslenme okuryazarlığı. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 20(2), 146–153.
4. Alper, Y., Akçakoyun, F., Pündük, Z., & Göktaş, Z. (2017). Balıkesir Fen Lisesi’nde beslenme ve uluslararası aktivitelerin incelenmesi. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(2), 101–110.
5. Asal Ulus, C., Bayram, L., Yüceloğlu Keskin, D. Ö., Sökülmez Kaya, P., & Yıldız, D. Z. (2023). Beslenme ve sporun adolesan sporcularda büyüme durumuna etkisi. ROL Spor Bilimleri Dergisi, 4(4), 1503–1517.
6. Aydemir, İ., Erdoğan, R., Sarıkol, E., & Çelikel, B. E. (2024). Okul sporlarına katılan adölesanların beslenme alışkanlıklarının belirlenmesi. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, 16(59), 461–477.
7. Aydın, S. (2020). Futbolcularda toparlanma kapasitesi ile uyku kalitesi ve beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişki Yüksek Lisans Tezi. Giresun Üniversitesi.
8. Ayduğ, D. (2024). Adölesan dönemdeki sporcuların beslenme alışkanlıklarına ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Sağlık ve Spor Bilimleri Dergisi, 7(3), 195–212.

9. Bakhtiar, M., Masud-Ur-Rahman, M., Kamruzzaman, M., Sultana, N., & Rahman, S. (2021). Determinants of nutrition knowledge, attitude and practices of adolescent sports trainee: A cross-sectional study in Bangladesh. Heliyon, 7, e06637. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2021.e06637
10. Baysal, A. (2004). Beslenme. Hatipoğlu Yayınları.
11. Bester, G., & Schnell, N. D. (2004). Endogenous factors that relate to the eating habits of adolescents. South African Journal of Education, 24(3), 189–193.
12. Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum (26. baskı). Pegem Akademi.
13. Dzimbova, T. (2020). Adolescent athletes and nutrition – analysis of two groups of children. Sport in Society, 1–6. https://doi.org/10.36836/2020/1/3
14. Erdogan, R., Bozkurt, E., & Tel, M. (2021). Investigation of healthy life and physical activity levels of prospective teachers. International Online Journal of Educational Sciences, 13(1), 194–204.
15. Grant, A. D., & Kriegsfeld, L. J. (2023). Continuous body temperature as a window into adolescent development. Developmental Cognitive Neuroscience, 60, 101221. https://doi.org/10.1016/j.dcn.2023.101221.
16. Faul, F., Erdfelder, E., Lang, A.-G., & Buchner, A. (2007). G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods, 39(2), 175–191. https://doi.org/10.3758/BF03193146
17. George, D., & Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference (10th ed., 17.0 update). Pearson.
18. Güneş, Z. (2003). Spor ve beslenme (3. baskı). Nobel Yayıncılık.
19. Jagim, A., Merfeld, B., Ambrosius, A., Carpenter, M., Fields, J., & Jones, M. (2024). Nutrition knowledge and perceived dietary requirements of adolescent student-athletes: A pilot study. Nutrients, 17, 133. https://doi.org/10.3390/nu17010133
20. Karasar, N. (2014). Bilimsel araştırma yöntemi (24. baskı). Nobel Yayın Dağıtım.
21. Kartal, F. T., Burnaz, N. A., Yaşar, B., Sağlam, S., & Kıymaz, M. (2019). Adölesanların beslenme bilgi düzeylerinin beslenme ve egzersiz alışkanlıkları üzerine etkisinin incelenmesi. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 14(2), 280–295.
22. Keskin, K., Çubuk, A., Öztürk, Y., & Alpkaya, U. (2017). 12–14 yaş çocukların fiziksel aktivite düzeyleri ile beslenme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. İstanbul Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 7(3), 34–43.
23. Kızılca, S., Yağcı, İ., & Kara, İ. (2025). Sporcularda beslenme ve karar verme. M. Ulukan, Y. Şahinler, & D. S. Yılmaz (Ed.), Spor, eğitim ve psikososyal incelemeler (ss. 83–99). Kitabevi Duvar Yayınları.
24. Noll, M., de Mendonça, C., de Souza Rosa, L., & Silveira, É. (2017). Determinants of eating patterns and nutrient intake among adolescent athletes: A systematic review. Nutrition Journal, 16, 25. https://doi.org/10.1186/s12937-017-0267-0
25. Parnell, J., Wiens, K., & Erdman, K. (2016). Dietary intakes and supplement use in pre-adolescent and adolescent Canadian athletes. Nutrients, 8, 526. https://doi.org/10.3390/nu8090526
26. Sarıdağ Devran, B., & Kızıltan, G. (2018). Doğu Anadolu Bölgesinde yaşayan adölesan ve yetişkinlerin beslenme alışkanlıkları ile yeme tutum ve davranışlarının belirlenmesi. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 3(2), 48–60.
27. Saygın, Ö., Göral, K., & Gelen, E. (2009). Amatör ve profesyonel futbolcuların beslenme alışkanlıklarının incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 6, 177–196.
28. Şekeroğlu, B., & Mor, A. (2024). 14–18 yaş arası adölesanların beslenme bilgi düzeyi ve fiziksel aktivite düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 8(2), 147–162.
29. World Health Organization. (2014). Health for the world’s adolescents: A second chance in the second decade. World Health Organization.
30. Yarar, H., Yılmaz, S. K., Eskici, G., Köksal, B., Ceylan, H. B., Balıkcı, R., & Saraç, O. E. (2023). Adölesan sporcuların beslenme ve egzersiz davranışlarının incelenmesi. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(2), 350–361.
31. Yılmaz, A. G. (2021). Adölesanlar için beslenme alışkanlıkları ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik. Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi.