Derleme

D Vitamininin Sağlık Etkileri, Takviyesi ve D Vitamini Enkapsüle Edilmiş Nanoemülsiyon Formülasyonları

Cilt: 9 Sayı: 2 30 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

D Vitamininin Sağlık Etkileri, Takviyesi ve D Vitamini Enkapsüle Edilmiş Nanoemülsiyon Formülasyonları

Öz

D vitamini yağda eriyen bir vitamin olarak doğada D2 ve D3 formlarında bulunur. D2 vitamini (ergokalsiferol) bitkisel kaynaklı olup UV ışınları ile ergosterolden sentezlenir. D3 vitamini (kolekalsiferol) hayvansal kaynaklı olup, en fazla çipura, palamut gibi su ürünlerinde bulunmaktadır. VitD safra tuzları yardımıyla ince bağırsaktan emilir. Lipoprotein içerisinde bulunan şilomikronlar ile lenf yoluyla taşınır. Karaciğerde bulunan reseptör aracılı yol ile şilomikronlar emilir. Alınan D vitamininin neredeyse tamamı emilmektedir. Fakat çok az gıdada bulunduğu için günlük alınması gereken miktarı karşılamak güçtür. D vitaminin asıl kaynağı güneştir. İnsan deri epidermal hücrelerinde bulunan 7-dehidrokolesterol; dalga boyu 290-315 olan UV ışınlarından D3 vitamini sentezler. Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması 2019 Raporu’na göre; Türkiye’de 15 yaş üzeri erkekler günlük D vitamini alımının %23,7’sini, 15 yaş üzeri kadınlar ise %16,9’unu karşılayabilmektedir. VitD eksikliğinin raşitizm, osteoporoz, obezite, mineral ve hormon homeostazında bozuklu, depresyon gibi birçok hastalıkla ilişkili olduğu bilinmektedir. Oldukça yaygın görülmeye başlayan VitD eksikliğine bağlı olarak; VitD’nin çeşitli hastalıklar ile ilişkisi ve iyileşme sürecine faydaları da halen araştırma konusu olmaktadır. Nanoemülsiyonlar (NE), birbiri içinde karışmayan iki sıvıdan ve sıvılardan birinin çapının 100 nm’den küçük, boyutları 20-200 nm olan damlacıklar olarak dağıldığı koloidal yapıda kararsız dispersiyonlardır. Bu dispansiyonlar gıda endüstrisinde gıdaların fonksiyonelliğini, kalitesini, raf ömrünü artırmak amacıyla kaplama olarak kullanılabilmektedir. Ayrıca gıdalarda renklendirici, aroma verici, antimikrobiyal ve nutrasötik olarak da kullanımları mevcuttur. D vitamini eksikliği giderilmesinde doğrudan takviyeler ve mikro/nanoemülsiyonlara enkapsüle edilmiş D vitaminlerinin alımı önemli rol oynamakta, bu alanda çalışmalar hızla devam etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aksoy M. Beslenme Biyokimyası. Ankara: Hatipoğlu Yayıncılık; 2016. 680 p.
  2. Türkiye Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı (TÜRKOMP). D-3 Vitamini [Internet]. [cited 2025 Mar 21]. Available from: http://www.turkomp.gov.tr/component_result-d-3-vitamini-kolekalsiferol-50
  3. Chang SW, Lee HC. Vitamin D and health—The missing vitamin in humans, Pediatrics & Neonatology, 2019;60(3):237–244.
  4. Bikle DD. Vitamin D: production, metabolism and mechanisms of action [Internet]. Europe PMC; 2015 [cited 2025 Apr 19]. Available from: https://europepmc.org/article/MED/
  5. Jan Y, et al. Preparation, modelling, characterization and release profile of vitamin D3 nanoemulsion, LWT, 2022;169:113980.
  6. Tripkovic L, et al. Comparison of vitamin D2 and vitamin D3 supplementation in raising serum 25-hydroxyvitamin D status: a systematic review and meta-analysis, The American Journal of Clinical Nutrition, 2012;95(6):1357–1364.
  7. Benedik E. Sources of vitamin D for humans, International Journal for Vitamin and Nutrition Research, 2021;92(2):118–125.
  8. Janoušek J, et al. Vitamin D: sources, physiological role, biokinetics, deficiency, therapeutic use, toxicity, and overview of analytical methods, Critical Reviews In Clinical Laboratory, 2022;59(8):517–554.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda Teknolojileri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

24 Nisan 2025

Kabul Tarihi

4 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çabuk, A. M., & Tarhan, Ö. (2025). D Vitamininin Sağlık Etkileri, Takviyesi ve D Vitamini Enkapsüle Edilmiş Nanoemülsiyon Formülasyonları. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi, 9(2), 111-124. https://doi.org/10.47137/usufedbid.1683250
AMA
1.Çabuk AM, Tarhan Ö. D Vitamininin Sağlık Etkileri, Takviyesi ve D Vitamini Enkapsüle Edilmiş Nanoemülsiyon Formülasyonları. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi. 2025;9(2):111-124. doi:10.47137/usufedbid.1683250
Chicago
Çabuk, Azime Miray, ve Özgür Tarhan. 2025. “D Vitamininin Sağlık Etkileri, Takviyesi ve D Vitamini Enkapsüle Edilmiş Nanoemülsiyon Formülasyonları”. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi 9 (2): 111-24. https://doi.org/10.47137/usufedbid.1683250.
EndNote
Çabuk AM, Tarhan Ö (01 Aralık 2025) D Vitamininin Sağlık Etkileri, Takviyesi ve D Vitamini Enkapsüle Edilmiş Nanoemülsiyon Formülasyonları. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi 9 2 111–124.
IEEE
[1]A. M. Çabuk ve Ö. Tarhan, “D Vitamininin Sağlık Etkileri, Takviyesi ve D Vitamini Enkapsüle Edilmiş Nanoemülsiyon Formülasyonları”, Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi, c. 9, sy 2, ss. 111–124, Ara. 2025, doi: 10.47137/usufedbid.1683250.
ISNAD
Çabuk, Azime Miray - Tarhan, Özgür. “D Vitamininin Sağlık Etkileri, Takviyesi ve D Vitamini Enkapsüle Edilmiş Nanoemülsiyon Formülasyonları”. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi 9/2 (01 Aralık 2025): 111-124. https://doi.org/10.47137/usufedbid.1683250.
JAMA
1.Çabuk AM, Tarhan Ö. D Vitamininin Sağlık Etkileri, Takviyesi ve D Vitamini Enkapsüle Edilmiş Nanoemülsiyon Formülasyonları. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi. 2025;9:111–124.
MLA
Çabuk, Azime Miray, ve Özgür Tarhan. “D Vitamininin Sağlık Etkileri, Takviyesi ve D Vitamini Enkapsüle Edilmiş Nanoemülsiyon Formülasyonları”. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi, c. 9, sy 2, Aralık 2025, ss. 111-24, doi:10.47137/usufedbid.1683250.
Vancouver
1.Azime Miray Çabuk, Özgür Tarhan. D Vitamininin Sağlık Etkileri, Takviyesi ve D Vitamini Enkapsüle Edilmiş Nanoemülsiyon Formülasyonları. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi. 01 Aralık 2025;9(2):111-24. doi:10.47137/usufedbid.1683250