Dijital Çağda İklim Bilgi Düzensizliği: Türkiye’de Yürürlüğe Giren İklim Kanunu’na İlişkin ‘X’ Platformunda Yapılan Paylaşımların Tematik Analizi
Öz
Bu araştırma Türkiye’de 20 Şubat 2025 tarihinde meclise sunulan ve 9 Temmuz 2025’te Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İklim Kanunu’na ilişkin X platformunda yapılan paylaşımları analiz ederek, kanunla ilgili üretilen dezenformasyon ve mezenformasyonların hangi anlatılar etrafında şekillendiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda X’te konunun gündem (trend topic) olduğu 15 Nisan ile 3 Temmuz tarihlerinde #İklimKanununaHayır, #İklimTasmasınaHayır, #İklimAldatmacası hashtagları ile yapılan paylaşımlar medya takip sistemi Teleskop aracılığıyla derlenmiştir. Elde edilen veriler arasından belirlenen 1.132 paylaşım nitel veri analiz yazılımı MAXQDA aracılığıyla yansıtıcı tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular, kanuna yönelik bilgi düzensizliklerinin kamusal söylemleri politik-ideolojik, sosyo-ekonomik-çevresel ve risk-belirsizlik eksenlerinde şekillendirdiğini; bu söylemlerin ise ağırlıklı olarak ulusal egemenlik kaygıları, ekonomik ve ekolojik endişeler ile komplo teorileri üzerinden kurulup iklim inkârını ve bilimsel bilginin aşınmasını beslediğini göstermektedir. Bulgulardan hareketle iklim değişikliği ile mücadelede, çevre ve iklim politikalarının topluma doğru, şeffaf ve bilimsel bir biçimde aktarılabilmesi için teyit mekanizmalarının geliştirilmesinin, bilim iletişimi, iklim iletişimi ve dijital medya okuryazarlığının yaygınlaştırılmasının gerekli olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
Kaynakça
- Aaronovitch, D. (2010). Voodoo histories: How conspiracy theory has shaped modern history. Vintage Books.
- Assardo, L. (2023). Dijital tehditleri araştırmak: Trolleme kampanyaları. GIJN. https://gijn.org/tr/kaynak/dijital-tehditleri-arastirmak-trolleme-kampanyalari/
- Bąkowicz, K. (2024). Climate disinformation on the internet and social media: Analysis of the phenomenon. Media Biznes Kultura: Dziennikarstwo i Komunikacja Społeczna, 17, 7–18. https://doi.org/10.4467/25442554.MBK.24.014.20888
- Bassolas, A., Massachs, J., Cozzo, E., & Vicens, J. (2023). A cross-platform analysis of polarization and echo chambers in climate change discussions. Scientific Reports, 13(1), 1–10. https://doi.org/10.1038/s41598-023-34379-6
- Beck, U. (2025). Risk toplumu: Başka bir modernliğe doğru (K. Özdoğan ve B. O. Doğan, Çev.). Minotor Kitap.
- Biddlestone, M., Azevedo, F., & van der Linden, S. (2022). Climate of conspiracy: A meta-analysis of the consequences of belief in conspiracy theories about climate change. Current Opinion in Psychology, 46, 101390. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2022.101390
- Bińczyk, E. (2022). The disinformation rhetoric of the twenty-first century. İçinde K. Abriszewski, A. Derra ve A. W. Nowak (Ed.), Polish science and technology studies in the new millennium (Cilt 8, ss. 69–97). Peter Lang. https://doi.org/10.3726/b20008
- Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çevresel İletişim, İletişim Çalışmaları, İletişim Teknolojisi ve Dijital Medya Çalışmaları, Medya Okuryazarlığı, Sosyal Medya Çalışmaları, Yeni Medya
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2026
Gönderilme Tarihi
12 Aralık 2025
Kabul Tarihi
27 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 17


