Üç Boyutlu Yankı Fanusları: ‘Metaverse'te Haberin Algoritmik Mekânsallığı ve Yeni Eşik Bekçiliği
Öz
Metaverse teknolojilerinin ortaya çıkışı, gazeteciliğe yeni bir mekânsal boyut kazandırarak haberin üretim, dağıtım ve tüketim süreçlerini geleneksel dijital platformların ötesine taşımaktadır. Filtre balonu ve yankı odası yazını büyük ölçüde iki boyutlu çevrim içi ortamlara odaklanmışken, bu çalışma Henri Lefebvre’in mekânın toplumsal üretimi kuramından hareketle, sürükleyici sanal dünyaların bu dinamikleri mekânın algoritmik üretimi aracılığıyla yeniden yapılandırabileceğini ileri sürmektedir. Mekân kuramı, algoritmik eşik bekçiliği, immersif gazetecilik ve sanal gerçeklik literatürlerini birleştiren teorik bir incelemeye dayanan makale, iki özgün kavram önermektedir: algoritmaların sanal ortamlardaki mekânsal deneyimleri üretme, düzenleme ve meşrulaştırma süreçlerini ifade eden algoritmik mekânsallık; ve karşıt görüşlerin zorunlu olarak dışlandığı homojen alanlar değil, içeriğin mekânsal, bedensel ve duygusal olarak çerçevelendiği koşullu ortamlar olarak kavramsallaştırılan üç boyutlu yankı fanusları. Çalışma, sanal gerçeklik teknolojilerinin algoritmik kürasyonu bedensel ve duygusal deneyimlerle birleştirerek yanlış bilginin ikna edici gücünü artırabileceğini savunmakta; bu kavramı ampirik olarak sınanması gereken bir hipotez olarak konumlandırmaktadır. Makale, Metaverse gazeteciliği için mekânsal şeffaflık, mekânsal hesap verebilirlik ve mekânsal erişilebilirlik ilkelerini önererek, eleştirel mekân kuramını algoritmik yönetişim tartışmalarıyla birleştiren özgün bir kavramsal çerçeve sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arguedas, A. R., Robertson, C. T., Fletcher, R., & Nielsen, R. K. (2022). Echo chambers, filter bubbles, and polarisation: A literature review. Reuters Institute for the Study of Journalism, University of Oxford. https://doi.org/10.60625/risj-etxj-7k60
- Avrupa Parlamentosu ve Konseyi. (2022). Regulation (EU) 2022/2065 on a single market for digital services (Digital Services Act). Official Journal of the European Union, L 277, 1-102. https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2022/2065/oj
- --------------------------------------------(2024). Regulation (EU) 2024/1689 laying down harmonised rules on artificial intelligence (AI Act). Official Journal of the European Union. https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj
- Beer, D. (2017). The social power of algorithms. Information, Communication & Society, 20(1), 1-13. https://doi.org/10.1080/1369118X.2016.1216147
- Brogi, E., & De Gregorio, G. (2024). From the code of practice to the code of conduct? Navigating the future challenges of disinformation regulation. Journal of Media Law, 16(1), 38-46. https://doi.org/10.1080/17577632.2024.2362480
- Brown, J. G., Bailenson, J. N., & Hancock, J. (2023). Misinformation in virtual reality. Journal of Online Trust and Safety, 1(5). https://doi.org/10.54501/jots.v1i5.120
- Brundidge, J., & Garrett, R. K. (2024). The “clinching effect” and affective polarization: Exposure to incivility via social media in the presence of online news. International Journal of Public Opinion Research, 36(3), Article edae042. https://doi.org/10.1093/ijpor/edae042
- Cork, A. G., Richardson, M., Lukosch, H. K., Khamis, M., Katins, C., Krauß, V., Ruffin, L., Papazoglakis, S., Sanchez, V., Pan, X., Proulx, M. J., & Stanton Fraser, D. (2025). Shaping the future: Principles for policy recommendations for responsible innovation in virtual worlds. Frontiers in Virtual Reality, 6, Article 1645330. https://doi.org/10.3389/frvir.2025.1645330
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Gazetecilik, İletişim Teknolojisi ve Dijital Medya Çalışmaları, Yeni İletişim Teknolojileri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Esra İnce
*
0000-0003-0889-8778
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
7 Haziran 2026
Kabul Tarihi
12 Ekim 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 18


