Piktoral Olmayan Verilerin Kültürel Analitiği: Katmanlı Bir Temsil Modeli
Öz
Kültürel analitik görselleştirmeleri, analiz biriminin görsel bir medya nesnesi olması üzerine kuruludur. Piktoral karşılıktan yoksun verilerde istatistiksel örüntü ile algılanabilir temsil arasındaki yapısal geçiş, görselleştirme yazınında yeterince ele alınmamıştır. Drucker’ın ‘capta’ kavramından hareket eden çalışma, soyut sayısal değerden somut mekânsal bağlama uzanan kademeli bir temsil modeli önermektedir. Pratiğe dayalı araştırma tasarımıyla geliştirilen model, Dokuz Eylül Üniversitesi Merkez Kampüsü'ndeki sekiz fakülte alanında Sentinel-2 türevli NDVI, NDBI ve GLCM metrikleriyle sınanmıştır. Parametrik olmayan analizler fakülteler arasında belirgin dağılımsal ayrışma göstermiştir. Mekânsal bağımlılık Moran’s I ile değerlendirilmiş, mekânsal kısıtlı permütasyon testinde fakülteler arası ayrışma korunmuştur. Ampirik zeminin fotografik karşılığı, HTML5 Canvas ve D3.js tabanlı açık erişimli arayüzde üç temsil katmanı ve dört görüntüleme modu olarak kurulmuştur. Önerilen model, araştırmacının tasarım kararlarını temsilin kurucu bileşenleri olarak konumlandırmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Kaynakça
- Bennett, M. M., Chen, J. K., Alvarez León, L. F., & Gleason, C. J. (2022). The politics of pixels: A review and agenda for critical remote sensing. Progress in Human Geography, 46(3), 729-752. https://doi.org/10.1177/03091325221074691
- Bivand, R. S., Pebesma, E., & Gómez-Rubio, V. (2013). Applied spatial data analysis with R (2. baskı). Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4614-7618-4
- Bostock, M., Ogievetsky, V., & Heer, J. (2011). D3: Data-driven documents. IEEE Transactions on Visualization and Computer Graphics, 17(12), 2301-2309. https://doi.org/10.1109/TVCG.2011.185
- Candy, L., & Edmonds, E. (2018). Practice-based research in the creative arts: Foundations and futures from the front line. Leonardo, 51(1), 63-69. https://doi.org/10.1162/LEON_a_01471
- Copernicus Sentinel-2. (2021). MSI Level-2A BOA Reflectance Product: Collection 1 [Veri seti; ESA tarafından işlenmiştir]. European Space Agency. https://doi.org/10.5270/S2_-znk9xsj
- Çakmak, E., Jäckle, D., Schreck, T., Keim, D. A., & Fuchs, J. (2022). Multiscale visualization: A structured literature analysis. IEEE Transactions on Visualization and Computer Graphics, 28(12), 4918-4929. https://doi.org/10.1109/TVCG.2021.3109387
- Dokuz Eylül Üniversitesi. (2026). Dokuz Eylül University sustainability report 2025-2026. https://greencampus.deu.edu.tr/tr/surdurulebilirlik-hakkinda/deu-surdurulebilirlik-raporu/ adresinden erişilmiştir.
- Drucker, J. (2014). Graphesis: Visual forms of knowledge production. Harvard University Press.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Yeni İletişim Teknolojileri, Yeni Medya
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Burak Yedekçi
*
0000-0002-2009-8100
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
9 Haziran 2026
Kabul Tarihi
12 Ekim 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 18


