Hibrit Dijital Aktörlerle Etkileşim Deneyimleri: ‘KızlarSoruyor’ Yapay Zekâ Fenomenleri Üzerine Nitel Bir Araştırma
Öz
Bu çalışma, sohbet botlarının dinamik yanıt üretimi ile sanal etkileyicilerin persona temelli temsilini birleştirerek yanıtları platform topluluğu önünde süreklilik taşıyan bir persona performansına dönüştüren yapay zekâ temelli sistemleri ‘hibrit dijital aktörler’ olarak kavramsallaştırmaktadır. Kullanıcıların bu aktörlerle etkileşim deneyimleri KızlarSoruyor Yapay Zekâ Fenomenleri örneği üzerinden incelenmiştir. Keşfedici nitel araştırma kapsamında bu fenomenlerle etkileşim deneyimi bulunan 25 kullanıcıyla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş ve veriler nitel içerik analiziyle çözümlenmiştir. Bulgular, insan benzerliği ve yakınlığın çoğunlukla rahatsızlık ya da tedirginlikle birlikte görülmediğini; buna karşın insan ilişkisine benzer bağın sınırlı kaldığını göstermektedir. Güven, konu ve algılanan riske göre değişirken doğrulama genel güven bildiren katılımcılarda da sürmektedir. Persona, görsel kimlik, tematik uzmanlık ve platform dili fenomenleri diğer sohbet botlarından ayırırken bellek ve kişiselleştirme başlıca geliştirme beklentileridir.
Anahtar Kelimeler
- hibrit dijital aktörler
- yapay zekâ fenomenleri
- sohbet botları
- sanal etkileyiciler
- insan-makine iletişimi
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Etik Beyan
Teşekkür
Kaynakça
- Alboqami, H. (2023). Trust me, I’m an influencer! - Causal recipes for customer trust in artificial intelligence influencers in the retail industry. Journal of Retailing and Consumer Services, 72, Article 103242. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2022.103242
- Araujo, T. (2018). Living up to the chatbot hype: The influence of anthropomorphic design cues and communicative agency framing on conversational agent and company perceptions. Computers in Human Behavior, 85, 183-189. https://doi.org/10.1016/j.chb.2018.03.051
- Audrezet, A., Koles, B., Guidry Moulard, J., Ameen, N., & McKenna, B. (2025). Virtual influencers: Definition and future research directions. Journal of Business Research, 200, Article 115647. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2025.115647
- Berryman, R., Abidin, C., & Leaver, T. (2021). A topography of virtual influencers. AoIR Selected Papers of Internet Research, 2021. https://doi.org/10.5210/spir.v2021i0.12145
- Bilgici Oğuz, C., & Özkök Şişman, Ö. (2022). Sanal etkileyicilerin sosyal medya paylaşımlarının antropomorfik biçimler bağlamında incelenmesi. TRT Akademi, 7(14), 104-133. https://doi.org/10.37679/trta.1013407
- Brandtzaeg, P. B., & Følstad, A. (2017). Why people use chatbots. I. Kompatsiaris, J. Cave, A. Satsiou, G. Carle, A. Passani, E. Kontopoulos, S. Diplaris, & D. McMillan (Ed.), Internet science: 4th International Conference, INSCI 2017, Thessaloniki, Greece, November 22–24, 2017, proceedings içinde (ss. 377-392). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-70284-1_30
- Buchanan, J., & Hickman, W. (2024). Do people trust humans more than ChatGPT? Journal of Behavioral and Experimental Economics, 112, Article 102239. https://doi.org/10.1016/j.socec.2024.102239
- Ceyhan Günay, A. (2026). The effect of digital empathy on purchase intention: An integrated behavioral MCDM study of virtual influencers and chatbots. İşletme Araştırmaları Dergisi, 18(1), 461-482. https://doi.org/10.20491/isarder.2026.2191
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İletişim Çalışmaları, Medya Teknolojileri, Yeni Medya
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
15 Haziran 2026
Kabul Tarihi
12 Ekim 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 18


