Araştırma Makalesi

Hibrit Dijital Aktörlerle Etkileşim Deneyimleri: ‘KızlarSoruyor’ Yapay Zekâ Fenomenleri Üzerine Nitel Bir Araştırma

Sayı: 18 30 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

Hibrit Dijital Aktörlerle Etkileşim Deneyimleri: ‘KızlarSoruyor’ Yapay Zekâ Fenomenleri Üzerine Nitel Bir Araştırma

Öz

Bu çalışma, sohbet botlarının dinamik yanıt üretimi ile sanal etkileyicilerin persona temelli temsilini birleştirerek yanıtları platform topluluğu önünde süreklilik taşıyan bir persona performansına dönüştüren yapay zekâ temelli sistemleri ‘hibrit dijital aktörler’ olarak kavramsallaştırmaktadır. Kullanıcıların bu aktörlerle etkileşim deneyimleri KızlarSoruyor Yapay Zekâ Fenomenleri örneği üzerinden incelenmiştir. Keşfedici nitel araştırma kapsamında bu fenomenlerle etkileşim deneyimi bulunan 25 kullanıcıyla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş ve veriler nitel içerik analiziyle çözümlenmiştir. Bulgular, insan benzerliği ve yakınlığın çoğunlukla rahatsızlık ya da tedirginlikle birlikte görülmediğini; buna karşın insan ilişkisine benzer bağın sınırlı kaldığını göstermektedir. Güven, konu ve algılanan riske göre değişirken doğrulama genel güven bildiren katılımcılarda da sürmektedir. Persona, görsel kimlik, tematik uzmanlık ve platform dili fenomenleri diğer sohbet botlarından ayırırken bellek ve kişiselleştirme başlıca geliştirme beklentileridir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

1919B012477457

Etik Beyan

Araştırma, Fenerbahçe Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu’nun 10.02.2025 tarihli ve 2025/2-7 protokol numaralı onayı doğrultusunda yürütülmüştür.

Teşekkür

Bu çalışma, TÜBİTAK 2209/A- Üniversite Öğrencileri Yurt İçi Araştırma Projeleri Destek Programı kapsamında desteklenmektedir. Bu kapsamda TÜBİTAK’a teşekkürlerimizi sunarız. Ayrıca Kızlar Soruyor Yapay Zekâ Fenomenleri ile etkileşim kuran kullanıcılara ulaşmamızda destek sağlayan Kızlar Soruyor platformuna teşekkürlerimizi sunarız.

Kaynakça

  1. Alboqami, H. (2023). Trust me, I’m an influencer! - Causal recipes for customer trust in artificial intelligence influencers in the retail industry. Journal of Retailing and Consumer Services, 72, Article 103242. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2022.103242
  2. Araujo, T. (2018). Living up to the chatbot hype: The influence of anthropomorphic design cues and communicative agency framing on conversational agent and company perceptions. Computers in Human Behavior, 85, 183-189. https://doi.org/10.1016/j.chb.2018.03.051
  3. Audrezet, A., Koles, B., Guidry Moulard, J., Ameen, N., & McKenna, B. (2025). Virtual influencers: Definition and future research directions. Journal of Business Research, 200, Article 115647. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2025.115647
  4. Berryman, R., Abidin, C., & Leaver, T. (2021). A topography of virtual influencers. AoIR Selected Papers of Internet Research, 2021. https://doi.org/10.5210/spir.v2021i0.12145
  5. Bilgici Oğuz, C., & Özkök Şişman, Ö. (2022). Sanal etkileyicilerin sosyal medya paylaşımlarının antropomorfik biçimler bağlamında incelenmesi. TRT Akademi, 7(14), 104-133. https://doi.org/10.37679/trta.1013407
  6. Brandtzaeg, P. B., & Følstad, A. (2017). Why people use chatbots. I. Kompatsiaris, J. Cave, A. Satsiou, G. Carle, A. Passani, E. Kontopoulos, S. Diplaris, & D. McMillan (Ed.), Internet science: 4th International Conference, INSCI 2017, Thessaloniki, Greece, November 22–24, 2017, proceedings içinde (ss. 377-392). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-70284-1_30
  7. Buchanan, J., & Hickman, W. (2024). Do people trust humans more than ChatGPT? Journal of Behavioral and Experimental Economics, 112, Article 102239. https://doi.org/10.1016/j.socec.2024.102239
  8. Ceyhan Günay, A. (2026). The effect of digital empathy on purchase intention: An integrated behavioral MCDM study of virtual influencers and chatbots. İşletme Araştırmaları Dergisi, 18(1), 461-482. https://doi.org/10.20491/isarder.2026.2191

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim Çalışmaları, Medya Teknolojileri, Yeni Medya

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

15 Haziran 2026

Kabul Tarihi

12 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 18

Kaynak Göster

APA
Çıtır, M. S., Güregen Dereboyu, E. P., & Karaöz, E. S. (2026). Hibrit Dijital Aktörlerle Etkileşim Deneyimleri: ‘KızlarSoruyor’ Yapay Zekâ Fenomenleri Üzerine Nitel Bir Araştırma. Etkileşim, 18, 108-137. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2026.9.18.365
AMA
1.Çıtır MS, Güregen Dereboyu EP, Karaöz ES. Hibrit Dijital Aktörlerle Etkileşim Deneyimleri: ‘KızlarSoruyor’ Yapay Zekâ Fenomenleri Üzerine Nitel Bir Araştırma. Etkileşim. 2026;(18):108-137. doi:10.32739/etkilesim.2026.9.18.365
Chicago
Çıtır, Miray Su, Esra Pelin Güregen Dereboyu, ve Esin Selin Karaöz. 2026. “Hibrit Dijital Aktörlerle Etkileşim Deneyimleri: ‘KızlarSoruyor’ Yapay Zekâ Fenomenleri Üzerine Nitel Bir Araştırma”. Etkileşim, sy 18: 108-37. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2026.9.18.365.
EndNote
Çıtır MS, Güregen Dereboyu EP, Karaöz ES (01 Ekim 2026) Hibrit Dijital Aktörlerle Etkileşim Deneyimleri: ‘KızlarSoruyor’ Yapay Zekâ Fenomenleri Üzerine Nitel Bir Araştırma. Etkileşim 18 108–137.
IEEE
[1]M. S. Çıtır, E. P. Güregen Dereboyu, ve E. S. Karaöz, “Hibrit Dijital Aktörlerle Etkileşim Deneyimleri: ‘KızlarSoruyor’ Yapay Zekâ Fenomenleri Üzerine Nitel Bir Araştırma”, Etkileşim, sy 18, ss. 108–137, Eki. 2026, doi: 10.32739/etkilesim.2026.9.18.365.
ISNAD
Çıtır, Miray Su - Güregen Dereboyu, Esra Pelin - Karaöz, Esin Selin. “Hibrit Dijital Aktörlerle Etkileşim Deneyimleri: ‘KızlarSoruyor’ Yapay Zekâ Fenomenleri Üzerine Nitel Bir Araştırma”. Etkileşim. 18 (01 Ekim 2026): 108-137. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2026.9.18.365.
JAMA
1.Çıtır MS, Güregen Dereboyu EP, Karaöz ES. Hibrit Dijital Aktörlerle Etkileşim Deneyimleri: ‘KızlarSoruyor’ Yapay Zekâ Fenomenleri Üzerine Nitel Bir Araştırma. Etkileşim. 2026;:108–137.
MLA
Çıtır, Miray Su, vd. “Hibrit Dijital Aktörlerle Etkileşim Deneyimleri: ‘KızlarSoruyor’ Yapay Zekâ Fenomenleri Üzerine Nitel Bir Araştırma”. Etkileşim, sy 18, Ekim 2026, ss. 108-37, doi:10.32739/etkilesim.2026.9.18.365.
Vancouver
1.Miray Su Çıtır, Esra Pelin Güregen Dereboyu, Esin Selin Karaöz. Hibrit Dijital Aktörlerle Etkileşim Deneyimleri: ‘KızlarSoruyor’ Yapay Zekâ Fenomenleri Üzerine Nitel Bir Araştırma. Etkileşim. 01 Ekim 2026;(18):108-37. doi:10.32739/etkilesim.2026.9.18.365