Christopher Nolan Filmlerinde Bir Anlatı Biçimi Olarak Bilim İletişimi: Görsel Pedagoji, Öznellik, Epistemoloji ve Karşı Anlatı
Öz
Bu çalışma, Christopher Nolan filmlerinde anlatının bir bilim iletişimi biçimi olarak nasıl işlediğini, yönetmeni bir bilim anlatıcısı olarak konumlandıran perspektiften incelemektedir. Nitel ve yorumlayıcı desende tasarlanan araştırmada, Oppenheimer (2023) odağında; Interstellar (2014), Inception (2010) ve The Prestige (2006) ile karşılaştırmalı olarak, amaçlı örneklemle seçilmiş sahnelerin tematik analizine dayanmaktadır. Oppenheimer odak durum, diğer üç film ise farklı bilim alanlarını temsil eden karşılaştırmalı durumlar olarak ele alınmış, böylece bulguların tek bir filme mi özgü olduğu yoksa Nolan sinemasında yinelenen bir örüntü mü oluşturduğu sınanmıştır. Çözümleme; görsel pedagoji, insani bir özne olarak bilim insanı, bilimsel bilginin epistemolojisi ve bilim tarihinin yeniden yazımı olmak üzere dört tema altında toplanmaktadır. Bulgular Nolan’ın bilimsel bilgiyi soyut ve soğuk bir veri olmaktan çıkararak izleyicinin deneyimlediği ve ahlâki olarak yüzleştiği bir anlatı nesnesine dönüştürdüğünü göstermektedir. Etik ikilemler ile bilimsel anlatının kurduğu simbiyotik ilişki, bilimi olgu aktarımı yolundan ziyade deneyimletme yoluyla ileten anlatısal bir bilim iletişimi modeline işaret etmektedir. Çalışma bu modeli kavramsal olarak tanımlayarak bilim iletişimi ile sinema çalışmaları kesişimine katkı sunmakta ve modelin temsil açısından sınırlarını da eleştirel biçimde tartışmaktadır
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bakırcı, Ç. M. (2014, 14 Kasım). Yıldızlararası (Interstellar) filminin bilimsel analizi. Evrim Ağacı. https://evrimagaci.org/yildizlararasi-interstellar-filminin-bilimsel-analizi-2977 adresinden erişilmiştir.
- Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
- Brislin, T. (2016). Time, ethics, and the films of Christopher Nolan. Visual Communication Quarterly, 23(4), 199-209. https://doi.org/10.1080/15551393.2016.1252655
- Brossard, D., & Lewenstein, B. V. (2010). A critical appraisal of models of public understanding of science: Using practice to inform theory. L. Kahlor & P. Stout (Ed.), Communicating science: New agendas in communication içinde (ss. 11-39). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203867631-9
- Coleman, M. C. (2015). Courage and respect in new media science communication. Journal of Media Ethics, 30(3), 186-202. https://doi.org/10.1080/23736992.2015.1050557
- Dahlstrom, M. F. (2014). Using narratives and storytelling to communicate science with nonexpert audiences. Proceedings of the National Academy of Sciences, 111(Suppl. 4), 13614-13620. https://doi.org/10.1073/pnas.1320645111
- De Witte, M. (2023, 26 Temmuz). Oppenheimer and the pursuit of nuclear disarmament. Stanford Report. https://news.stanford.edu/stories/2023/07/oppenheimer-pursuit-nuclear-disarmament adresinden erişilmiştir.
- Downs, J. S. (2014). Prescriptive scientific narratives for communicating usable science. Proceedings of the National Academy of Sciences, 111(Suppl. 4), 13627-13633. https://doi.org/10.1073/pnas.1317502111
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İletişim Çalışmaları, Kitle İletişimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Umut Yiğit
*
0000-0002-0480-8731
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
21 Haziran 2026
Kabul Tarihi
12 Ekim 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 18


