Türk Basını Üzerine İlk Akademik Çalışma Artık Türkçede

Günümüzde ismi sadece basın tarihi kitaplarında anılan Ahmet Emin Yalman, İkinci Abdülhamit, İkinci Meşrutiyet, Birinci Dünya Savaşı, Kurtuluş Savaşı, Cumhuriyet’in ilanı, Tek Parti Yönetimi, Milli Şef, Çok Partili Parlamenter Hayat, Demokrat Parti, 27 Mayıs askeri darbesi, 1961 Anayasası dönemleri gibi Osmanlı-Türk siyasi hayatının dönüm noktalarında yaşamış en önemli gazetecilerinden biridir. Yalman’ı önemli kılan yalnızca muhabirlikten yazarlığa, başyazarlıktan gazete patronluğuna yükselen kariyeri değil, söz ettiğimiz dönemin siyasi kilit noktalarında sadece gazeteci olarak değil, kurmuş olduğu ilişkiler ve getirdiği çözüm önerileri ile projeleri olan bir aydın olarak yer almasıdır (Tezcan, 2017: 102). Siyaseten zaman zaman birbiriyle çelişebilen farklı görüşler de savunan Yalman, gazetecilik kariyeri dışında pek çok kitaba da imza atmıştır. Burada, bu kitaplardan belki de hem kariyeri hem de yaşamı açısından en önemli olanından, 1914 yılında Columbia Üniversitesi’nde tamamladığı doktora tezinden söz edeceğiz. Tez 104 yıl sonra, ilk kez Türkçeye çevrildi ve Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları tarafından Modern Türkiye’nin Gelişim Sürecinde Basın 1831- 1913 ismiyle yayımlandı. Türkiye’de basın/medya/iletişim alanındaki ilk akademik çalışma olan Yalman’ın doktora tezi, aslen diplomat olan Birgen Keşoğlu tarafından Türkçeye kazandırılırken, Sakarya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nden Doç. Dr. Fikrettin Yavuz ve Doç. Dr. Serkan Yazıcı tarafından yayına hazırlanmış. Üç ismin de iletişim ve basın tarihi alanları dışında olmasının, çalışmanın Türkçe edisyonuna hiçbir negatif etkisi olmamış. Bunun en önemli nedeni, Ahmet Emin Yalman’ın doktora tezinin, Osmanlı’nın modernleşme hikayesini basın perspektifi üzerinden ele alan bir siyaset sosyolojisi çalışması olması.