Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Usul İslam Araştırmaları Dergisi yılda iki defa (Haziran ve Aralık aylarında) bir yayımlanan uluslararası hakemli bir dergidir.
Etik İlkeler
Gönderilen makaleler, derginin amaç ve kapsamına uygun olmalıdır. Değerlendirmeye alınacak yazılar, daha önce yayımlanmamış veya başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmayan, her bir yazar tarafından içeriği ve gönderimi onaylanmış yazılar olmalıdır. Makale yayımlanmak üzere dergiye gönderildikten sonra, tüm yazarların yazılı izni olmadan yazar listesinden hiçbir isim silinemez, yeni bir isim eklenemez ve yazar sırası değiştirilemez.
İntihal, duplikasyon, sahte yazarlık veya inkâr edilen yazarlık, araştırma/veri fabrikasyonu, makale dilimleme, dilimleyerek yayın, telif hakları ihlali ve çıkar çatışmasının gizlenmesi, etik dışı davranışlar olarak kabul edilir. Kabul edilen etik standartlara uygun olmayan tüm makaleler yayından çıkarılır. Bu, yayından sonra tespit edilen olası kural dışı ve uygunsuzluklar içeren makaleleri de kapsar.
Yayınlanan bir yazının içeriği, Usul İslam Araştırmaları Dergisi’nin görüşlerini zorunlu olarak yansıtmaz.
Yayın Etiği ve Yayın Politikası
Usul İslam Araştırmaları Dergisi’nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Usul İslam Araştırmaları Dergisi yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşıması beklenmektedir.
Yazılar, dergiye ilk müracaat aşamasında intihal taramasına (İntihal.net veya iThenticate) tabi tutulur. İntihal raporunun, tek başına bağlayıcılığı bulunmamaktadır; benzerlik oranının %20'den az olması beklense de söz konusu rapora yansıyan bulguların geçerliliği Yayın Kurulu’nun nihai değerlendirmesi doğrultusunda karara bağlanır.
Yazarların Etik Sorumlulukları
Usul İslam Araştırmaları Dergisi’ne yayımlanması için bilimsel makale gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:
• Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir. Yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
• Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe entelektüel açıdan katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir.
• Yayımlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
• Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir, böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri yayın kurulu ve bilim kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
• Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır.
• Yazar(lar)ın yayımlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır. Düzeltme ve geri çekme işlemlerinde COPE tarafından uygun görülen süreç yürütülecektir.
• Yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir. Başka bir dergide yayımlanmış çalışma Usul İslam Araştırmaları Dergisi’ne gönderilemez.
• Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (Yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.
Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
Genel Görev ve Sorumluluklar
Editörler, Usul İslam Araştırmaları Dergisi’nde yayımlanan her yayından sorumludur. Bu sorumluluk bağlamında editörler, aşağıdaki rol ve yükümlülükleri taşımaktadır:
• Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarfetme,
• Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama,
• Dergide yayımlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütme,
• Düşünce özgürlüğünü destekleme,
• Akademik açıdan bütünlüğü sağlanma,
• Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme,
• Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
Tüm çalışmaların Kör Hakemlik ile değerlendirilmesi yayın kalitesini doğrudan etkilemektedir. Bu süreç yayının nesnel ve bağımsız değerlendirilmesi ile güven sağlar.
Usul İslam Araştırmaları Dergisi, çift kör hakemlik sürecini uygular. Bu süreçte, makale yazarlarının kimlikleri seçilen hakemlerden gizlenir. Hakem değerlendirmesi kurum dışı uzmanlar tarafından yürütülmektedir. Hakemlerin yazarları tanımasına neden olabilecek tüm ayrıntılar, makaleler hakemlere gönderilmeden önce kaldırılır. Aynı şekilde, hakemlerin kimlikleri de yorumları yazarlara iletilirken gizli tutulur.
Hakemler yazarlar ile doğrudan iletişime geçemez, değerlendirme ve yorumlar dergi yönetim sistemi (dergipark) aracılığıyla iletilir. Bu süreçte değerlendirme formları ve tam metinler üzerindeki hakem yorumları editör aracılığıyla yazar(lar)a iletilir. Bu bağlamda Usul İslam Araştırmaları Dergisi için çalışma değerlendiren hakemlerin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir:
• Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışma değerlendirmeyi kabul etmelidir.
• Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır.
• Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, dergi editörünü bilgilendirmelidir.
• Gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir. İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayımlandıktan sonra kullanabilir.
• Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır. Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
• Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır.
• Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.
1. Gizlilik: Hakemler, makalelerle ilgili tüm bilgileri gizli tutmalı ve bunları ayrıcalıklı bilgi olarak değerlendirmelidir. Makale içeriği, yazar kimliği, hakem değerlendirmeleri ve editörle yapılan yazışmalar üçüncü kişilere ifşa edilmemelidir.
2. Objektiflik Standartları: İncelemeler, yazara yönelik kişisel eleştiriler olmaksızın objektif bir şekilde yürütülmelidir. Hakemler, değerlendirmelerini yaparken yazarın kimliği, geçmiş çalışmaları veya kişisel görüşleri gibi faktörlerden etkilenmemelidir.
3. Editoryal Karara Katkı: Hakemler görüşlerini destekleyici argümanlarla birlikte açıkça ifade etmelidir. Değerlendirmelerinde, makalenin kabul edilmesi veya reddedilmesi için net bir tavır koymalı ve bu tavrı gerekçelendirecek somut deliller sunmalıdırlar.
4. İvedilik: Hakemler, incelemelerini belirli bir zaman dilimi içinde tamamlamalıdır. Dergi tarafından belirlenen hakemlik süresine uymaları ve gecikme bildiriminde bulunmaları önemlidir.
5. İfşa ve Çıkar Çatışmaları: Hakemler, yazarlardan, şirketlerden veya makalelerle bağlantılı kurumlardan herhangi biriyle rekabet, işbirliği veya diğer ilişkiler veya bağlantılardan kaynaklanan çıkar çatışmalarının olduğu makaleleri incelememelidir. Potansiyel bir çıkar çatışması olduğunda, hakemler dergi editörüne durumu bildirmeli ve incelemeden çekilmelidir.
Usul İslam Araştırmaları Dergisi, makale kabulüne ilişkin net bir garanti vermemektedir. Dergi, hakem değerlendirme sürecini olabildiğince hızlı ve verimli bir şekilde tamamlamaya çalışır ve gecikme olması durumunda yazarlara bilgi verir ve makalelerini geri çekme seçeneği sunar.
Üyelik: Her yazarın kurumsal aidiyeti, çalışmalarının çoğunun yapıldığı kurumdur. Yazar kurum değiştirirse, mevcut adresi ek olarak belirtilebilir. Adresler, makale yayınlandıktan sonra güncellenemez veya değiştirilemez. Yazar isimleri, kabul edilen başvuruda göründükleri gibi yayınlanır.
Yazar Kimliği: Yazarların, değerlendirmeye gönderilen makalelerde ORCID kimliklerini kullanmaları gerekmektedir. ORCID kimliği, yazarların çalışmalarını takip etmelerini ve birbirleriyle bağlantı kurmalarını kolaylaştırır.
Yayıncının Etik Sorumlukları
Usul İslam Araştırmaları Dergisi İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi tarafından yayımlanmaktadır.
• Usul İslam Araştırmaları Dergisi’ne gönderilen çalışmaların tüm süreçlerinden editör sorumludur. Bu çerçevede ekonomik ya da politik kazançlar göz önüne alınmaksızın karar verici kişi editördür.
• Bağımsız editör kararı oluşturulmasını taahhüt eder.
• Usul İslam Araştırmaları Dergisi’nde yayımlanmış her makalenin mülkiyet ve telif hakkını korur ve yayımlanmış her kopyanın kaydını saklama yükümlüğünü üstlenir.
• Editöre ilişkin her türlü bilimsel suiistimal, atıf çeteciliği ve intihalle ilgili önlemleri alma sorumluluğuna sahiptir.
Şikayet, İtiraz ve Geri Bildirim
Editörler (İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi ile birlikte), gönderilen bir makale veya yayınlanan bir bildiri ile ilgili etik kaygılar ortaya çıktığında duyarlı önlemler alacaktır. Bildirilen her etik dışı yayıncılık davranışı, yayından yıllar sonra ortaya çıkmış olsa bile soruşturulacaktır. Soruşturma sonucunda etik kaygının yerinde olduğu tespit edilirse, ilgili taraflara bir düzeltme, geri çekme, kaygı ifadesi veya ilgili olabilecek başka bir not bildirilecektir. Bu, dergide yayınlanan resmi bir bildirimi; ilgili kişinin işverenine/kurumuna/kuruluşuna yapılan resmi bir bildirimi ve ilgili meslek kuruluşlarına yapılan hatalı davranışa ilişkin resmi bir bildirimi içerebilir.
Hakem, yazar ve okuyucular Usul İslam Araştırmaları Dergisi editör ve yayın kuruluna usulüne uygun olarak itiraz veya şikayet bildiriminde bulunabilirler. Dergi yönetimi/editör itirazları ve şikayetleri dikkatli bir şekilde çözmekle sorumludur.
Usul İslam Araştırmaları Dergisi’nde yukarıda bahsedilen etik sorumluluklar ve dışında etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşırsanız lütfen
istam@izu.edu.tr adresine e-posta yoluyla bildiriniz.
Herhangi bir suistimale karşı dergi yayımcısı, editör, hakem, yayın kurulu ve yazarlar COPE tarafından uygun görülen önlemleri yayımın her aşamasında almakla sorumludur.
30 Haziran 2025
Sayfa
1-25