Turkish Teacher Candidates' Views on Bilingualism

Öz

Bilingualism—defined in multiple ways within the literature and approached from various disciplinary perspectives—has become increasingly prominent in contemporary societies. Many countries now prioritize the development of multilingual competence in their language education policies and programmes. In Türkiye, the course Teaching Turkish to Bilingual Turkish Children is offered as an elective within the field education component of undergraduate Turkish language teaching programmes. One of the target groups of prospective Turkish teachers is bilingual Turkish children living abroad. The aim of this study is to examine the views of prospective Turkish teachers towards bilingualism. The participants of the study consisted of thirty-seven fourth grade students studying in a Turkish language teaching programme at a state university. The study is a case study in which qualitative research is employed. The data were obtained face-to-face through a semi-structured interview form consisting of five open-ended questions prepared by taking expert opinion. Content analysis was used to analyse the data. Codes and themes were created from the analysed data. The codes and themes were reflected in the frequency table and frequency values were analysed. In order to increase validity and reliability, sample participant views were included directly. As a result of the study, teachers associate bilingualism with diverse perspectives and cultural richness, and they generally perceive bilingualism as an advantage. Participants identified bilingual Turkish learners at TÖMER centres, expatriate communities, and and refugees living abroad as the primary target groups for instruction. They also have positive opinions about taking the Turkish language teaching course for bilingual Turkish children and that bilinguals exhibit linguistic features such as expanded lexical diversity.

Anahtar Kelimeler

• Bilingualism
• bilingual Turkish children
• teacher perceptions
• teaching Turkish
• Turkish teacher candidates

Türkçe Öğretmeni Adaylarının İki Dillilik Kavramına Yönelik Görüşleri

Öz

Alan yazınında birden fazla tanımı bulunan ve çeşitli boyutlarıyla ele alınan iki dillilik, yeni dünya düzeninde sıklıkla karşılaşılan bir olgu hâline gelmektedir. Günümüz toplumlarında ülkeler, dil öğretimi programlarında birden fazla dil bilme durumunun önemini vurgulamakta ve öğretim programlarını bu doğrultuda tasarlamaktadır. Türkiye’de de Türkçe Öğretmenliği lisans programında alan eğitimi seçmeli ders kategorisinde “iki dilli Türk çocuklarına Türkçe öğretimi” dersi yer almaktadır. Türkçe öğretmeni adaylarının hedef kitlelerinden biri de yurt dışında yaşayan iki dilli Türk çocuklarıdır. Bu çalışmanın amacı ise Türkçe öğretmeni adaylarının iki dillilik kavramına yönelik görüşlerinin incelenmesidir. Çalışma grubunu bir devlet üniversitesinde Türkçe öğretmenliği programında eğitim gören otuz yedi dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma nitel araştırmanın işe koşulduğu bir durum çalışmasıdır. Veriler, uzman görüşü alınarak hazırlanan açık uçlu beş sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla yüz yüze elde edilmiştir. Verilerin incelenmesinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Analiz edilen verilerden kodlar ve temalar oluşturulmuştur. Oluşturulan kodlar ve temalar sıklık tablosuna yansıtılıp frekans değerlerine bakılmıştır. Geçerlik ve güvenirliği artırmak için örnek katılımcı görüşlerine doğrudan yer verilmiştir. Çalışmanın sonucunda öğretmen adaylarının iki dillilik kavramının kendileri için farklı bakış açısı ve farklı kültürü ifade ettiği; iki dilli olmanın kendileri için bir avantaj olduğu; TÖMER’de Türkçe eğitim alan öğrenciler, yurt dışında yaşayan gurbetçiler ve mültecileri hedef kitle olarak gördükleri; iki dilli Türk çocuklarına Türkçe öğretimi dersini almaları ile ilgili olumlu görüş bildirdikleri ve iki dillilerin kelime çeşitliliği gibi özelliklere sahip olduklarını bildirdikleri tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İki dillilik
• iki dilli Türk çocukları
• öğretmen görüşleri
• Türkçe öğretimi
• Türkçe öğretmeni adayları

Kaynakça

1. Abaıs, H.F. (2021). Bir vaka çalışması: İki dilli çocukların kod değiştirme mekanizmaları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Başkent Üniversitesi.
2. Akkaya, N. ve İşci, C. (2016). Akademik çevrenin ikidillilik kavramı hakkındaki görüşleri. Bartın University Journal of Faculty of Education, 5(2), 328-343.
3. Alyılmaz, S. (2018). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde hedef kitlenin/“öğrenen” in önemi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 7(4), 2452-2463.
4. Ataş, Ş. (2017). Mardin'de çok dillilik ve ana dili Arapça olan çok dillilerde kod değiştirimleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çağ Üniversitesi.
5. Avcı, M. ve Kurudayıoğlu, M. (2022). Türkçede iki dillilik çalışmalarının bibliyometrik analizi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 10(1), 252-265.
6. Aydın, H., & Doğan, F. (2019). Teacher attitudes toward the principal of multilingual education: Advancing research on mother-tongue education in Turkey. Journal of Educational Research and Practice, 9(1), 202-223.
7. Baker, C. (2001). The Development of Bilingualism, Foundations of Bilingual Education and Bilingualism. Multilingual Matters Ltd.
8. Baker, C., & Wright, W. E. (2024). İki dillilik ve iki dilli eğitimin temelleri (Z. D. Berdibek, Çev.). GAV Perspektif Yayıncılık.

9. Baklavacı, S. (2013). Fransa’daki iki dilli (Fransızca-Türkçe) çocuklarda dil kullanımı ve Fransızca yazı dili yeterlilik değerlendirmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Dicle Üniversitesi.
10. Bican, G. (2017). İki dilliliğin tanımlanması ile kuramsal tartışmalar ve güncel yaklaşımlar. Ana Dili Eğitim Dergisi, 5/2, 353-366.
11. Bölükbaşı-Kaya, F., Hançer, F. B. ve Golynkala, A. (2019). İki dillilik: tanımı ve türleri üzerine kuramsal tartışmalar. International Journal of Languages Education and Teaching, 7(2), 98-113.
12. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2023). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (34.baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
13. Council of Europe. (2020). Common European Framework of Reference for Languages: Learning, teaching, assessment, Companion Volume. https://rm.coe.int/common-european-framework-of-reference-for-languages-learning-teaching/16809ea0d4 (E.T. 17.04.2024)
14. Cummins, J. (1977). Cognitive factors associated with the attainment of intermediate levels of bilingual skills. The Modern Language Journal, 61(1/2), 3–12.
15. Cummins, J. (1979). Linguistic interdependence and the educational development of bilingual children. Review of Educational Research, 49(2), 222-251.
16. Demirdöven, G. H. ve Okur, A. (2017). İki dilli Türkçe öğretmeni adaylarının iki dillilik olgusuna yönelik görüşleri (Duisburg/Essen Üniversitesi örneği). Ana Dili Eğitimi Dergisi, 5(4), 774-805.
17. Ekiz, D. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri (6. baskı). Anı Yayıncılık.
18. Günaydın, Y. (2020). İki dillilik ile ilgili yayımlanan makalelerin incelenmesi (2010-2020). International Journal of Language Academy, 8(5), 352-365.
19. Gündoğdu, İ. ve Şen, Ü. (2025). İki dilli Türk çocuklarının Türkçe yazma tutumları: Bir ölçek geliştirme çalışması. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 13(2), 162-184.
20. Güzel, A. (2014). İki dilli Türk çocuklarına Türkçe öğretimi (Almanya Örneği) (3.baskı). Akçağ.
21. Haznedar, B. (2021). İkidillilik ve çokdillilik. Anı.
22. İnce, B. (2021). İki dilliliğin avantajları ve dezavantajları. İ. Güleç, B. İnce ve H. N. Demiriz (Ed.)., İkidillilik ve İkidilli Çocukların Eğitimi içinde (ss. 429-441). Kesit Yayınları.
23. İşçi, C. (2019). İki dilli ortaokul öğrencilerinin konuşma-dinleme becerilerine ilişkin öz yeterlikleri ve Türkçe dersinde karşılaştıkları sorunlar [Yayımlanmamış doktora tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
24. Kardaş, H. ve Kaya, M. (2023). İki dilli öğrencilerin Türkçe dinleme kaygılarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 125-141.
25. Korkmaz, C., B. (2022). İki dillilere Türkçe öğretiminde dinleme becerisinin gelişimi. U. Başar (Ed.), İki dillilere Türkçe öğretimi içinde (s.113-138). Nobel Akademik.
26. Kuru, O., İnanç, R., & Kuru, E. (2024). Opinions of primary school teachers providing education to bilingual students. Journal Of Education, Theory and Practical Research, 10(3), 299-316.
27. Kuyumcu, E. (2014). İki dilli dil kullanımı üzerine bir vaka çalışması: bir çocuğun İsveççe ve Türkçe okuma-yazma ve söylev alışkanlıkları. Bilig, 70, 181-210.
28. Ozfidan, B., Burlbaw, L., & Kuo, L. J. (2016). Perceptions of an anticipated bilingual education program in Turkey. International Education Studies, 9(10), 174-184.
29. Özdemir, H. (2016). Ortaokul beşinci sınıfta okuyan iki dilli öğrencilerin yazma becerilerinin değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
30. Şahin, A., Kardaş, M. N. ve Görmez, E. (2017). Akvaryum tekniğinin iki dilli 7. sınıf öğrencilerinin Türkçe konuşma becerilerine etkisi. International Journal of Language Academy, 5(3), 366-390.
31. Şen, Ü. ve Adıgüzel, F. B. (2018). Türkçe ve Türk kültürü dersi öğretmenlerinin yurt dışı görevini tercih etme nedenleri ve görevlerine ilişkin beklentileri. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 3(1), 67-90.
32. Tekeli, F. (2021). İki dilli Türk çocuklarına kelime öğretimi. Ahmet Karabulut ve Muhammed Tunagür (Ed.). İki Dilli Türk Çocuklarına Türkçe Öğretimi içinde (ss.105-118). Akademisyen.
33. Ustabulut, M.Y. (2014). İki dilli Türk çocuklarına Türkiye Türkçesi öğretiminde sesli okuma hataları ve bu hataların düzeltilmesi için yapılabilecek yöntem ve teknikler: Romanya örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
34. Uysal, B. (2022). Dil eğitiminin kavram alanını oluşturan başlıca disiplinler (4. Baskı). Ülker Şen (Ed.). Dil eğitiminin temel kavramları içinde (ss.203-225). Pegem Akademi Yayıncılık.
35. Uzun. O. (2018). Seçici dinleme stratejisinin iki dilli 5. sınıf öğrencilerinin not alma ve özet çıkarma becerilerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi)]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
36. Yazıcı, Z. ve Temel, Z. (2012). İki dilli ve tek dilli çocuklarda dil gelişimi okuma olgunluğu ilişkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(22), 145-158.
37. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
38. Yıldız, C., Arslan, K. & Thomas, R. (2021). İki dillilik ve dil edinimi (Almanya’da Türkçe- Almanca İki Dilli Büyüyen Çocuklar Üzerine Bir İnceleme) (2. baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.