Türkçe Öğretimi Merkezlerinin Vizyon ve Misyon İfadeleri Üzerine Bir İçerik Analizi

Yıl 2026, Cilt: 6 Sayı: 1 , 1 - 24 , 27.04.2026

Nurşat Biçer

https://doi.org/10.5281/zenodo.19323769

https://izlik.org/JA97BJ34FA

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’deki üniversitelere bağlı Türkçe öğretimi merkezlerinin Türkçe öğretimi vizyon ve misyon ifadelerini tematik açıdan incelemek ve bu ifadelerdeki kelime sıklıklarını tespit etmektir. Vizyon ve misyon ifadelerindeki anlam evrenini belirlemek için nitel araştırma desenlerinden doküman analizi kullanılmıştır. Çalışma kapsamında incelenen veriler, üniversitelere bağlı 107 Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezinin web sayfaları üzerinden toplanmıştır. Veriler, içerik analizi yöntemi kullanılarak tematik olarak incelenmiş ve kelime sıklıkları tespit edilmiştir. Analiz işlemi için MaxQDA ve Voyant Tools yazılım araçlarından yararlanılmıştır. Çalışma bulguları üniversitelerin Türkçe öğretimi merkezlerinin dil öğretimi, dil ve kültür hizmetleri, eğitim ve öğretim hizmetleri, öğrenci merkezlilik, araştırma ve geliştirme, kalite standartları, toplumsal sorumluluk uluslararası ilişkiler ve liderliğe kadar geniş bir sistemi kapsadığını göstermektedir. 9 tema çerçevesinde şekillenen bulgulara bakıldığında Türkçe öğretimi, Türkiye’yi tanıtma, uluslararası standartlarda eğitim verme, saygın ve lider kurum olma gibi ifadeler öne çıkmıştır. Kelime sıklık analizinde de “Türkçe” ve “dil” kelimelerinin yoğun kullanıldığı belirlenmiştir. Merkezlerin vizyon ve misyonlarının üniversitelerin genel vizyon ve misyonlarıyla paralellik arz ettiği görülmüştür. Vizyon ve misyon ifadelerinde benzerliklerin fazla olduğu ve merkezlerin birbirinden önemli oranda etkilendiği anlaşılmıştır. Vizyon ve misyon ifadelerinin de birbirinin yerine kullanıldığı ve aralarında net ayrımların yapılmadığı tespit edilmiştir. Bulgular, değerlendirilerek Türkçe öğretiminde vizyon ve misyonun yeriyle ilgili çeşitli çıkarımlarda bulunulmuş ve öneriler paylaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kalite , misyon , TÖMER , Türkçe öğretimi , vizyon

Etik Beyan

Araştırma etik kurul izni gerektirmemektedir.

A Content Analysis on The Vision and Mission Statements of Turkish Language Teaching Centers

https://izlik.org/JA97BJ34FA

Öz

This study analyzes the vision and mission statements of Turkish language teaching centers affiliated with universities in Türkiye thematically and the word frequency analysis was conducted. Document analysis, a qualitative research design, was used to determine the semantic scope of the vision and mission statements. The data were collected from the websites of 107 Turkish Language Learning, Research and Application Centers Research Centers affiliated with universities. The data were analyzed thematically using the content analysis method, and word frequencies were identified. MaxQDA and Voyant Tools software tools were used for the analysis process. The findings of the study show that Turkish language teaching centers of universities cover a wide system ranging from language teaching, language and culture services, education and training services, student-centeredness, research and development, quality standards, social responsibility, international relations and leadership. When examined within the framework of 9 themes are examined, expressions such as teaching Turkish, promoting Türkiye, providing education at international standards, and being a reputable and leading institution stand out. The word frequency analysis also revealed the intensive use of “Turkish” and “language” terms. It was observed that the vision and mission statements of the centers were in parallel with the general vision and mission statements of the universities. It is understood that there are many similarities in vision and mission statements and that the centers are significantly influenced by each other. The findings also indicate that vision and mission statements are used interchangeably and no clear distinction is made between them. By evaluating the findings, various conclusions were drawn regarding the place of vision and mission in Turkish language teaching, and several recommendations were provided.

Anahtar Kelimeler

Accreditation , higher education , quality , TOMER , vision

Etik Beyan

Research does not require ethical committee approval.

Kaynakça

• Aib, I., & Shehzad, W. (2023). Defining mission statements in higher education: Towards a genre perspective. Higher Education Quarterly, 77(1), 138–157. https://doi.org/10.1111/HEQU.12378
• Allen, K.-A., Kern, M. L., Vella-Brodrick, D., & Waters, L. (2018). Understanding the priorities of Australian secondary schools through an analysis of their mission and vision statements. Educational Administration Quarterly, 54(2), 249–274. https://doi.org/10.1177/0013161X18758655
• Allison, J. (2017). A vision statement taxonomy: Linking strategic management, strategic communication, and organizational culture. Global Journal of Management and Marketing, 1(2), 1–19. https://www.igbr.org/wp-content/uploads/2018/01/GJMM_Vol_1_No_2_2017.pdf
• Anthony, S. O. (2012). Influence of vision and mission statement on organizational effectiveness: an appraisal of a private sector experience in Nigeria. The Pacific Journal of Science and Technology, 13(1), 389-397.
• Arabacı, İ. B., & Şener, G. (2014). Üniversitelerin misyon ifadelerinin tematik olarak incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 22(2), 701–716.
• Ateş, A. (2016). Türkiye’deki limanların internet sitelerinde yer alan misyon ve vizyon beyanlarının verimlilik odaklı içerik analizi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(34), 401–415.
• Bakır, S. (2014). Yabancılara Türkçe öğretim merkezleri ve Atatürk Üniversitesi Dil Eğitimi Uygulama ve Araştırma Merkezi (DİLMER). A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 51, 435–456.
• Bart, C. K. (1997). Sex, lies and mission statements. Business Horizons, 9–18. https://papers.ssrn.com/abstract=716542
• Beaudoin, M. F. (2019). Distance education leadership reconsidered. In M. G. Moore & W. C. Diehl (Eds.), Handbook of distance education (4th ed., pp. 323–335). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315296135-26
• Betz, F. (2010). Yönetim stratejisi: Stratejik yönetim ve enformasyon teknolojisi. TÜBİTAK Popüler Bilim Kitapları. https://books.google.com/books/about/Y%C3%B6netim_stratejisi.html?hl=tr&id=RRhUMwEACAAJ
• Brătianu, C., & Bălănescu, G. V. (2008). Vision, mission and corporate values: A comparative analysis of the top 50 U.S. companies. Management & Marketing, 3(3), 19–38.
• Bryson, J. M. (2004). Strategic planning for public and nonprofit organizations: A guide to strengthening and sustaining organizational achievement. Jossey-Bass.
• Campagna, C., & Fernandez, T. (2007). A comparative analysis of the vision and mission statements of international environmental organisations. Environmental Values, 16(3), 369–398.
• CEFR. (2018). Common European framework of reference for languages: Learning, teaching, assessment companion volume with new descriptors. Council of Europe.
• Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (2nd ed.). Sage Publications.
• Çavuşoğlu, R., & Işık, A. D. (2021). Türkçe öğretim merkezlerinin (TÖMER) ölçme ve değerlendirme süreçleri. Sınırsız Eğitim ve Araştırma Dergisi, 6(2), 291–315. https://doi.org/10.29250/sead.958711
• David, F. R., & David, F. R. (2003). It’s time to redraft your mission statement. Journal of Business Strategy, 24(1), 11–14.
• Davies, G. K. (1986). The importance of being general: Philosophy, politics and institutional mission statements. In J. C. Smart (Ed.), Higher education: Handbook of theory and research (pp. [sayfa numaraları belirtilmemiş]). Agathon Press.
• De Jager, G. (2011). Missions on the move: University systems in England, New York State and California. Higher Education Management & Policy, 23(1), 1–23.
• Demir, T. (2023). Uluslararası öğrenci hareketliliğinde Türkiye’nin yeri ve Türkçeye etkileri. International Journal of Language Academy, 11(5), 299–317.
• Demir, T., & Sayar, E. (2021). Türkçenin yabancı/ikinci dil olarak öğretiminde akreditasyon ihtiyacına yönelik bir inceleme. International Journal of Language Academy, 9(3), 310–329.
• Desmidt, S., Prinzie, A., & Decramer, A. (2011). Looking for the value of mission statements: A meta-analysis of 20 years of research. Management Decision, 49(3), 468–483.
• Dumanig, F. P., & Symaco, L. P. (2020). Internationalisation of higher education in Malaysia and the Philippines: A comparative analysis of mission and vision statements of selected universities. Journal of Multilingual and Multicultural Development, 43(2), 154–166. https://doi.org/10.1080/01434632.2020.1735401
• Efe, I., & Özer, O. (2015). A corpus-based discourse analysis of the vision and mission statements of universities in Turkey. Higher Education Research & Development, 34(6), 1110–1122. https://doi.org/10.1080/07294360.2015.1070127
• Erçelik, M. A. (2014). Kamu kurumlarında stratejik plan üzerine karşılaştırmalı bir inceleme [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
• Etzkowitz, H., Webster, A., Gebhardt, C., & Terra, B. R. C. (2000). The future of the university and the university of the future: Evolution of ivory tower to entrepreneurial paradigm. Research Policy, 29(2), 313–330. https://doi.org/10.1016/S0048-7333(99)00069-4
• Giusepponi, K., & Tavoletti, E. (2018). Vision and mission statements in Italian universities: Results of an empirical investigation on strategic orientation. Journal of the Knowledge Economy, 9(1), 301–328. https://doi.org/10.1007/s13132-015-0343-7
• Gurley, D. K., Peters, G. B., Collins, L., & Fifolt, M. (2015). Mission, vision, values, and goals: An exploration of key organizational statements and daily practice in schools. Journal of Educational Change, 16(2), 217–242. https://doi.org/10.1007/s10833-014-9229-x
• Gürbüz, F. G., Ergun, H. S., Dülger Taşkın, M., & Samur Teraman, S. B. (2019). Stratejik planların söylemleri: Üniversiteler arasındaki kurumsal eşbiçimselliğin keşfi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 639–665. https://doi.org/10.16953/deusosbil.444739
• Haque, M. D., TitiAmayah, A., & Liu, L. (2016). The role of vision in organizational readiness for change and growth. Leadership & Organization Development Journal, 37(7), 983–999. https://doi.org/10.1108/LODJ-01-2015-0003
• Hitt, M. A., Ireland, R. D., & Hoskisson, R. E. (2017). Strategic management: Competitiveness & globalization concepts (12th ed.). Cengage Learning.
• Kantabutra, S. (2005). Improving public school performance through vision-based leadership. Asia Pacific Education Review, 6(2), 124–136. https://doi.org/10.1007/BF03026780
• Kantabutra, S., & Avery, G. C. (2010). The power of vision: Statements that resonate. Journal of Business Strategy, 31(1), 37–45. https://doi.org/10.1108/02756661011012769
• Kara, M. (2022). Open and distance learning vision of higher education institutions in Turkey: Implications for leadership. Open Praxis, 14(1), 14–26. https://doi.org/10.55982/openpraxis.14.1.480
• Keeler, G. R. (2020). Establishing your vision, mission, and strategy. In Strategic planning for success (pp. 15–18). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-46812-5_3
• Kılıç, M. (2010). Stratejik yönetim sürecinde değerler, vizyon ve misyon kavramları arasındaki ilişki. Sosyoekonomi, 13(13), 81–97.
• King, D., Case, C., & Premo, K. (2010). Current mission statement emphasis: Be ethical and go global. Academy of Strategic Management Journal, 9(2), 71–87.
• Kosmützky, A., & Krücken, G. (2015). Sameness and difference: Analyzing institutional and organizational specificities of universities through mission statements. International Studies of Management & Organization, 45(2), 137–149. https://doi.org/10.1080/00208825.2015.1006013
• Kunt, Ş. (2012). Türkiye’de üniversitelerin stratejik planlarındaki misyon, vizyon ve stratejik amaçların içerik analizi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi.
• Kuzu, Ö. H. (2020). “Dünya çapında üniversiteler” bağlamında misyon-vizyon üzerine karşılaştırmalı bir çalışma. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 10(1), 8–23. https://doi.org/10.5961/jhes.2020.363
• Larrán, M., Herrera, J., & Andrades, F. J. (2016). Measuring the linkage between strategies on sustainability and institutional forces: An empirical study of Spanish universities. Journal of Environmental Planning and Management, 59(6), 967–992. https://doi.org/10.1080/09640568.2015.1050485
• Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage Publications.
• Mchatton, P. A., Bradshaw, W., Gallagher, P. A., & Reeves, R. (2011). Results from a strategic planning process: Benefits for a nonprofit organization. Nonprofit Management and Leadership, 22(2), 233–249. https://doi.org/10.1002/nml.20051
• McNamara, C. (2008). Basics of developing mission, vision and values statements. Authenticity Consulting Llc.
• Mintzberg, H. (1994). The fall and rise of strategic planning. Harvard Business Review, 72(1), 107–114.
• Morphew, C. C., & Hartley, M. (2006). Mission statements: A thematic analysis of rhetoric across international type. The Journal of Higher Education, 77(3), 456–471.
• Ocak, M., Murat, G., & Nejat, H. B. (2016). Türk savunma sanayi firmaları vizyon ve misyon ifadelerinin içerik analizi. Yönetim ve Ekonomi, 23(2), 503–518. https://doi.org/10.18657/yecbu.83864
• Oghojafor, B. E. A., Olayemi, O. O., & Okonji, P. S. (2011). Enhancing organization’s performance through effective vision and mission. Chinese Business Review, 10(11), 1071–1075.
• Olusola, S. A., Oluseye, O. O., Saviour, U. M., Joy, K., Daramola, I., Ayomiposi, O., Adebanke Olusola, S., Iember, K. J., & Ayomiposi, D. O. (2022). A content analysis of the vision and mission statements of top ten leading universities in Africa. Cogent Education, 9(1), Article 2143648. https://doi.org/10.1080/2331186X.2022.2143648
• Özdem, G. (2011). An analysis of the mission and vision statements on the strategic plans of higher education institutions. Educational Sciences: Theory & Practice, 11(4), 1887–1894.
• Patton, M. Q. (2002). Qualitative research & evaluation methods (3rd ed.). Sage Publications.
• Powers, E. L. (2012). Organizational mission statement guidelines revisited. International Journal of Management & Information Systems, 16(4), 281–290.
• Raynor, M. E. (1998). That vision thing: Do we need it? Long Range Planning, 31(3), 368–376. https://doi.org/10.1016/S0024-6301(98)80004-6
• Sırıklıgil, R., & Demirhan, G. (2020). The installed between leadership capacity and organizational commitment in educational institutions. Osmangazi Journal of Educational Research, 7(1), 105–126.
• Taiwo, A. A., Lawal, F. A., & Agwu, M. E. (2016). Vision and mission in organization: Myth or heuristic device? The International Journal of Business & Management, 4(3), 127–134. https://ssrn.com/abstract=3122445
• Taş, M. A., Çiçek, H., & Yastıoğlu, S. (2019). Misyon, vizyon ve amaçlar bağlamında geleceğe bakış: Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi stratejik plan çalışmaları örneği. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2), 544–562.
• Ülgen, H., & Mirze, S. K. (2010). İşletmelerde stratejik yönetim. Beta Yayıncılık.
• Van Vught, F. (2008). Mission diversity and reputation in higher education. Higher Education Policy, 21(2), 151–174.
• Vural Yılmaz, D. (2016). Türkiye’deki devlet üniversitelerinde uluslararasılaşma süreci: Stratejik planlar üzerinden bir değerlendirme. Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences, 21(4), 1191–1212.
• Waas, T., Verbruggen, A., & Wright, T. (2010). University research for sustainable development: Definition and characteristics explored. Journal of Cleaner Production, 18(7), 629–636.
• Yurdakul Erol, S., & Şahin, G. (2016). A comparative analysis of strategic plans of forestry faculties in Turkey. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University, 66(2), 497–512. https://doi.org/10.17099/jffiu.76967
• YÖKAK. (2020). YÖKAK alt ölçütler rehberi. https://www.yokak.gov.tr/documents/national-doc/Ek7AltOlcutlerRehberi.pdf
• Yükseköğretim Kurulu. (2024). Türkiye yükseköğretim istatistikleri. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı. https://istatistik.yok.gov.tr/