Araştırma Makalesi

Yapay Zekâ Destekli Metinlerin Somut Olmayan Kültürel Miras Unsurlarını Öğretmedeki Yeterliğine Yönelik Öğrenci Görüşleri

Cilt: 5 Sayı: Özel Sayı 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Yapay Zekâ Destekli Metinlerin Somut Olmayan Kültürel Miras Unsurlarını Öğretmedeki Yeterliğine Yönelik Öğrenci Görüşleri

Öz

Bu araştırmanın amacı yapay zekâ destekli metinlerin Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde somut olmayan kültürel miras unsurlarını öğretmedeki yeterliğine yönelik öğrenci görüşlerini belirlemektir. Türk kültürel mirasının önemli bir parçasını oluşturan geçiş dönemleri; doğum, evlenme ve ölüm ritüelleri, bireylerin sosyal yaşamında hem dilsel hem de kültürel boyutlarıyla önemli işlevler taşımaktadır. Bu nedenle araştırmada, söz konusu ritüellerin yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yapay zekâ tarafından üretilen metinlerle ne ölçüde yansıtılabildiği sorgulanmıştır. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden eylem araştırmasıyla yürütülmüştür. Katılımcı grubunu, Ankara’daki bir üniversitenin Dil Öğretim Merkezinde (DİLMER) öğrenim gören ve Türkçe yeterlik düzeyi C1 olan 20 uluslararası öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada Gemini adlı yapay zekâ aracı kullanılarak doğum, evlenme ve ölüm ritüellerine ilişkin dokuz metin oluşturulmuştur. Katılımcıların bu metinlere yönelik görüşleri yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmış; elde edilen veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Verilerin güvenirliği uzman görüşü ve doğrudan alıntılarla desteklenmiştir. Bulgular, yapay zekâ tarafından üretilen metinlerin Türk kültürünü derinlemesine ve doğru biçimde yansıtmakta yetersiz kaldığını göstermiştir. Metinlerde eksik veya yanlış kültürel bilgiler, yüzeysel anlatımlar ve sembolik değerlerin göz ardı edilmesi dikkat çekmiştir. Ayrıca metinlerin dil düzeyi, akademik Türkçe beklentisinin altında kalmış, A2-B1 düzeyine yakın bulunmuştur. Sonuç olarak, yapay zekâ araçlarının Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde öğretim materyali üretimini kolaylaştırabileceği, ancak kültürel bağlamı ve yerel değerleri tam olarak aktarmada sınırlı kaldığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma için herhangi bir kurumdan finansal destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Tarih: 28.04.2025, Sayı: E-80110942-050.99-2500106573

Kaynakça

  1. Alaqlobi, O., Alduais, A., Qasem, F., & Alasmari, M. (2024). Artificial intelligence in applied (linguistics): A content analysis and future prospects. Cogent Arts & Humanities, 11(1). https://doi.org/10.1080/23311983.2024.2382422
  2. Ateş, E. ve Aytekin, H. (2020). Küreselleşen dünyada çokkültürlülük ve yabancı dil eğitimi. OPUS International Journal of Society Researches, 15(26), 4563-4579. https://doi.org/10.26466/opus.651385
  3. Bağcı Ayrancı, B. (2019). Türkiye’de yabancılara Türkçe öğretiminde kültür aktarımı alanında yapılan lisansüstü tezlerin analizi ve değerlendirilmesi. Söylem Filoloji Dergisi, 4(2), 446-454. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.595246
  4. Bender, E. M., Gebru, T., McMillan-Major, A., & Shmitchell, S. (2021). On the dangers of stochastic parrots: Can language models be too big? FAccT '21: Proceedings of the 2021 ACM Conference on Fairness, Accountability, and Transparency, 610–623. https://doi.org/10.1145/3442188.3445922
  5. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2010). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
  6. Byram, M. (1997). Teaching and assessing intercultural communicative competence. Multilingual Matters.
  7. Carbonara, V. (2023). Analysing cultural meanings in foreign language learning materials. Linguistics and Education, 78, 101244. https://doi.org/10.1016/j.linged.2023.101244
  8. Cenoz, J., & Gorter, D. (2015). Multilingual education: Between language learning and translanguaging. Cambridge University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkçe Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

26 Eylül 2025

Kabul Tarihi

26 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 5 Sayı: Özel Sayı

Kaynak Göster

APA
Erdem, İ., & Kana, F. (2025). Yapay Zekâ Destekli Metinlerin Somut Olmayan Kültürel Miras Unsurlarını Öğretmedeki Yeterliğine Yönelik Öğrenci Görüşleri. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi, 5(Özel Sayı), 188-217. https://doi.org/10.5281/zenodo.17835207
AMA
1.Erdem İ, Kana F. Yapay Zekâ Destekli Metinlerin Somut Olmayan Kültürel Miras Unsurlarını Öğretmedeki Yeterliğine Yönelik Öğrenci Görüşleri. (UTÖAD). 2025;5(Özel Sayı):188-217. doi:10.5281/zenodo.17835207
Chicago
Erdem, İlknur, ve Fatih Kana. 2025. “Yapay Zekâ Destekli Metinlerin Somut Olmayan Kültürel Miras Unsurlarını Öğretmedeki Yeterliğine Yönelik Öğrenci Görüşleri”. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi 5 (Özel Sayı): 188-217. https://doi.org/10.5281/zenodo.17835207.
EndNote
Erdem İ, Kana F (01 Aralık 2025) Yapay Zekâ Destekli Metinlerin Somut Olmayan Kültürel Miras Unsurlarını Öğretmedeki Yeterliğine Yönelik Öğrenci Görüşleri. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi 5 Özel Sayı 188–217.
IEEE
[1]İ. Erdem ve F. Kana, “Yapay Zekâ Destekli Metinlerin Somut Olmayan Kültürel Miras Unsurlarını Öğretmedeki Yeterliğine Yönelik Öğrenci Görüşleri”, (UTÖAD), c. 5, sy Özel Sayı, ss. 188–217, Ara. 2025, doi: 10.5281/zenodo.17835207.
ISNAD
Erdem, İlknur - Kana, Fatih. “Yapay Zekâ Destekli Metinlerin Somut Olmayan Kültürel Miras Unsurlarını Öğretmedeki Yeterliğine Yönelik Öğrenci Görüşleri”. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi 5/Özel Sayı (01 Aralık 2025): 188-217. https://doi.org/10.5281/zenodo.17835207.
JAMA
1.Erdem İ, Kana F. Yapay Zekâ Destekli Metinlerin Somut Olmayan Kültürel Miras Unsurlarını Öğretmedeki Yeterliğine Yönelik Öğrenci Görüşleri. (UTÖAD). 2025;5:188–217.
MLA
Erdem, İlknur, ve Fatih Kana. “Yapay Zekâ Destekli Metinlerin Somut Olmayan Kültürel Miras Unsurlarını Öğretmedeki Yeterliğine Yönelik Öğrenci Görüşleri”. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi, c. 5, sy Özel Sayı, Aralık 2025, ss. 188-17, doi:10.5281/zenodo.17835207.
Vancouver
1.İlknur Erdem, Fatih Kana. Yapay Zekâ Destekli Metinlerin Somut Olmayan Kültürel Miras Unsurlarını Öğretmedeki Yeterliğine Yönelik Öğrenci Görüşleri. (UTÖAD). 01 Aralık 2025;5(Özel Sayı):188-217. doi:10.5281/zenodo.17835207