AKILLI DENİZCİLİK VE GELECEK ÖNGÖRÜLERİ

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 2, 54 - 86, 08.01.2026

Murat Yorulmaz , Yasin Doğan , Ayşe Taş

https://doi.org/10.58201/utsobilder.1804220

Öz

Dünya ticaretinin büyük çoğunluğunun deniz taşımacılığı ile yapıldığı günümüzde meydana gelen teknolojik gelişmeler birçok alanı etkilediği gibi denizcilik sektörünü de etkilemiş, gemilerde ve limanlarda teknolojik unsurların kullanımı da artmaya başlamıştır. Bu kapsamda bu çalışmanın amacı, denizcilikte kullanılan akıllı ulaşım sistemlerini açıklamak ve denizcilik sektörü uzmanlarının denizcilikte kullanılan akıllı ulaşım sistemlerine ilişkin düşüncelerini, deneyimlerini ve gelecekte durumu hakkında öngörülerini tespit etmektir. Bu çalışma, denizcilikte giderek yaygınlaşan dijitalleşme ve onun getirdikleri bakımından önem arz etmektedir. Çalışmada endüstri devrimi adımları ve denizcilik sektörüne olan etkilerine değinilmiş, dördüncü endüstri devrimi bileşenleri üzerinde durulmuş, gemi ve akıllı gemi tanımları incelenmiş, akıllı gemi örneklerine, statüsüne ve yararlarına yer verilmiştir. Çalışmanın amacına yönelik olarak nitel araştırma yönteminde fenomenoloji modeli, veri toplama aracı olarak görüşme formu ve veri analiz tekniği olarak da içerik ve betimsel analiz teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, denizcilikte “akıllı gemi” kavramının en çok kullanılan ulaşım sistemi olarak nitelendiği, sektöre katkısının emniyeti sağlaması olduğu, gelecekte gemi insanı istihdamında azalma olacağı tespit edilmiştir. Bununla birlikte “akıllı liman”ın ise en çok güvenilir olması şeklinde algılandığı, teknolojinin liman iş süreçlerini hızlandırdığı, teknoloji ile limanlarda gelecekte çalışan sayısında azalma olacağı düşüncesinin hâkim olduğu ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

denizcilik , akıllı denizcilik , ulaşım sistemleri , Endüstri 4.0.

SMART SHIPPING AND FUTURE PREDICTIONS

Öz

In today's world, where most of the world trade is carried out by maritime transportation, technological developments have affected the maritime sector as well as many other areas, and the use of technological elements in ships and ports has started to increase. In this context, the aim of this study is to explain the intelligent transportation systems used in maritime transportation and to determine the thoughts, experiences, and future predictions of maritime industry experts regarding the intelligent transportation systems used in maritime transportation. This study is important in terms of digitalization, which is becoming increasingly widespread in maritime and its implications. In the study, the steps of the industrial revolution and its effects on the maritime sector are mentioned, the components of the fourth industrial revolution are emphasized, the definitions of ship and smart ship are examined, examples of smart ships, their status and benefits are included. For the purpose of the study, phenomenology model was used in qualitative research method, interview form was used as data collection tool and content and descriptive analysis techniques were used as data analysis techniques. As a result of the research, it was determined that the concept of "smart ship" is the most widely used transportation system in maritime, its contribution to the sector is to ensure safety, and there will be a decrease in the employment of seafarers in the future. On the other hand, it has been revealed that "smart port" is mostly perceived as being reliable, that technology accelerates port business processes, and that there will be a decrease in the number of employees in ports in the future with technology.

Anahtar Kelimeler

maritime , smart maritime , transportation systems , Industry 4.0.

Kaynakça

• Akbaş, A. (2012). Japonya ve Asya Ülkelerinin Akıllı Ulaşım Sistemleri Konusundaki Bilim ve Teknoloji Vizyonları. Akıllı Ulaşım Sistemleri Çalıştayı, 25 Mayıs 2012, İstanbul.
• Akgül, E. F. ve Gençer, H. (2017). “Akıllı Liman: Fırsatlar, Tehditler”, III. Ulusal Liman Kongresi, İzmir, Türkiye.
• Aktürk, G. (2021). Denizcilik 4.0. https://www.denizcilikdergisi.com/yazarlar/kapt-gurhan-akturk-yazarlar/denizcilik-4-0/ Erişim Tarihi: 16.10.2023
• Alçın, S. (2016). Üretim için yeni bir izlek: Sanayi 4.0. Journal of life Economics, 3(2), 19-30.
• Alnıpak, S. ve Alkan, G. (2017) “Sanayi 4.0’ın Lojistik ve Limancılık Sektörüne Etkileri”, III. Ulusal Liman Kongresi, İzmir, Türkiye.
• Aselsan Web Sitesi. https://www.aselsan.com/tr/blog/detay/387/insansiz-deniz-araclari Erişim Tarihi: 06.11.2023
• Asian Development Bank. (2020). Smart ports in the pacific https://www.adb.org/sites/default/files/publication/646401/smarts-ports-pacific.pdf
• Autoship (2020). Autonomous Shipping Initiative for European Waters. https://www.autoship-project.eu/ Erişim Tarihi: 08.11.2023
• Batı, S., Oğul, H. A., Karaçizmeli, C., ve Tükel, D. (2013). Human-Computer Interface for Doğuş Unmanned Sea Vehicle. Robotic Sailing 2012: Proceedings of the 5th International Robotic Sailing Conference (s. 61-71). Berlin: Springer.
• Balkan, D. (2020). Maritime 4.0 and Expectations In Maritime Sector. Akademik İncelemeler Dergisi, 15(1), s. 133-170
• Bedük, N. M. (2012). Deniz İş Sözleşmesi (2.Baskı). Bursa: Ekin Basım Yayım Dağıtım.
• Berkem, A. R. (2008). Kimya Tarihine Toplu Bir Bakış. İstanbul: Akademi Basın-Yayın.
• Biren, B. C. (2020). Deniz ticareti sigortaları ve dünya ticareti açısından önemleri, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Kent Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
• Bolat, F. ve Koşaner, Ö. (2021). İnsansız Gemilerin Güncel Statüleri. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (23), 341-358.
• Bulut, E. ve Akçacı, T. (2017). Endüstri 4.0 ve İnovasyon Göstergelerı̇ Kapsamında Türkı̇ye Analı̇zı̇. ASSAM International Refereed Journal, 4(7), 50-72.
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri (11. Bs.). Ankara: Pegem Akademi.
• Çakmak, S. (2021). Sanayi 4.0 ve istihdam üzerindeki etkileri, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gedik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
• Çekerol, G. S. ve Nalçakan, M. (2011), Lojistik Sektörü İçerisinde Türkiye Demiryolu Yurtiçi Yük Taşıma Talebinin Ridge Regresyonla Analizi. Marmara Üniversitesi İİBF Dergisi, 31 (2), 321-344.
• Çeliktaş, M. S., Sonlu, G., Özgel, S., Atalay Y. (tarih yok). Endüstriyel Devrimin Son Sürümünde Mühendisliğin Yol Haritası. Mühendis ve Makine Dergisi, 56 (662), 24-34.
• Deketelaere, P. (2017). The Legal Challenges of Unmanned Vessels. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Belçika: Gent Üniversitesi, Deniz Bilimleri Yüksek Lisans Programı.
• Deniz Haber Web Sitesi. https://www.denizhaber.net/otonom-konteyner-gemisi-suzaku-790-kmlik-guzergahi-basariyla-tamamladi-haber-108705.htm Erişim Tarihi: 06.11.2023
• Deniz İş Kanunu. (1967, 24 Nisan). Resmi Gazete, (Sayı 12586). Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.854.pdf
• Denizde Çatışmayı Önleme Tüzüğü. (1977, 12 Aralık). Resmi Gazete Sayı (No: 7/14561). Erişim Adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/2.5.714561.pdf
• Denizcilik Bilgileri Web Sitesi. https://www.denizcilikbilgileri.com/cayro-pusula-hata-cesitleri-ve-duzeltilmesi/ Erişim Tarihi: 16.10.2023
• Doğru, M. ve Yorulmaz, M. (2021). Gemilerde dijitalleşme: Önemi ve etkileri. Journal of International Social Research, 14(77).
• Ecemiş Yılmaz, H. K. (2023). Otonom/İnsansız Gemilerin Hukuki Statüsü ve Türkiye Uygulamaları. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 31 (2), 429-460.
• Ege Bölgesi Sanayi Odası. (2015). Endüstri 4.0 (Yayın No: yok). https://www.ebso.org.tr/Ebsomedia/Documents/Sanayi-40_88510761.Pdf
• Ersoy, A. F. (2019). Fenomenoloji. A. Saban ve A. Ersoy (Edts). Eğitimde Nitel Araştırma Desenleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
• Esmer, S. (2015). Yük-Gemi-Liman İlişkisi. https://www.denizhaber.net/mobi/author_article_detail.php?id=401
• Feyzioğlu, İ. ve Yorulmaz, M. (2023). Otonom gemilerin STCW sözleşmesindeki mevcut düzenlemelere etkisi. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi, 6(2), 393-424.
• Gogarty, B. & Hagger, M. (2008). The Laws Of Man Over Vehicles Unmanned: The Legal Response To Robotic Revolution On Sea, Land and Air. Journal of Law, Information and Science, 19 (73), 73-145.
• Guerra, S. (2017). Ready About, Here Comes AI: Potential Maritime Law Challenges For Autonomous Shipping. University of San Francisco Maritime Law Journal, Vol. 30, no. 2, pp. 69-90.
• Güvendiren, H. (2020). Gemi adamlarında bağlanma stilleri ve belirsizliğe tahammülsüzlüğün ruhsal belirtilerle ilişkisi, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
• Hermann, M., Pentek, T., ve Otto, B. (2015). Design Principles For Industrie 4.0 Scenarios: A Literature Review. Technische Universität Dortmund.
• International Maritime Organization. (2018). Report of the Correspondence Group on MASS. MSC 100/5.
• International Maritime Organization. (2023). https://www.imo.org/en/MediaCentre/MeetingSummaries/Pages/MEPC-80.aspx Erişim Tarihi: 08.11.2023
• İçten, T. ve Bal, G. (2017). Artırılmış Gerçeklik Üzerine Son Gelişmelerin ve Uygulamaların İncelenmesi. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, 5(2), 111-136.
• Kalkınma Bakanlığı. (2018). On birinci kalkınma planı (2019-2023) (Ulaştırma Özel İhtisas Komisyonu Raporu Yayın No: KB: 3037- ÖİK: 819). Erişim adresi: https://www.sbb.gov.tr/wp content/uploads/2020/04/UlastirmaOzelIhtisasKomisyonuRaporu.pdf
• Karaś, A. (2020). Smart Port As A Key To The Future Development Of Modern Ports. TransNav: International Journal on Marine Navigation and Safety of Sea Transportation, 14(1), 27-31.
• Kaya, S. (2008), “Türkiye’de Ulaştırma Sektörünün Genel Görünümü ve Sorunları”, AR&GE Bülten: 32
• Kıral, B. (2021). Nitel Araştırmada Fenomenoloji Deseni: Türleri ve Araştırma Süreci. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 10(4), 92-103.
• Komianos, A. (2018). The Autonomous Shipping Era. Operational, Regulatory, and Quality Challenges. Transnav International Journal on Marine Navigation and Safety of Sea Transportation, 12(2), s. 335-347.
• Küçükyılmaz, P. (2018, 18 Mart). Endüstri 4.0, insansız gemiler ve sigorta sektörüne olası etkileri. [Blog yazısı]. Erişim adresi: https://sigortaveriskyonetimi.com/2018/03/18/insansiz-gemiler-ve-sigorta-sektorune-etkileri/
• Mesleki ve Teknik Eğitim Sendikası, (tarih yok). Akıllı üretim çağı: endüstri 4.0 ve getirecekleri, Erişim adresi: http://www.metesen.org.tr/akilli-uretimcagiendustri4-0/
• Maritime-Executive Web Sitesi. https://maritime-executive.com/article/an-early-look-at-asko-s-autonomous-freight-ferry Erişim Tarihi: 06.11.2023
• Mollaoğlu, M. (2021). Endüstri 4.0’ın denizcilik sektörü üzerindeki etkilerinin bulanık tabanlı yöntemlerle değerlendirilmesi, Yüksek Lisans Tezi, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Zonguldak.
• MUNIN. (2016). Welcome to the MUNIN project web page. Erişim adresi: http://www.unmanned-ship.org/munin/
• Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği. (2017). Endüstri 4.0 ve geleceğin lojistiği. MÜSİAD araştırma raporları. İstanbul: Mavi Ofset.
• Nas, S. (2006). Gemi operasyonlarının yönetiminde kaptanın bireysel karar verme süreci analizi ve bütünleşik bir model uygulaması, Yayımlanmamış Doktora Tezi, DEÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
• Ocean Alpha Web Sitesi. https://www.oceanalpha.com/news_list/the-worlds-largest-asias-first-unmanned-marine-test-site-officially-opened Erişim Tarihi: 06.11.2023
• Özcan, S. (2020). Denizcilik sektöründe entegre kontrol platform ve izleme sistemlerinin teknoloji kabul modeli ile incelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, İskenderun Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü, Hatay.
• Özsoylu, A. F. (2017). Endüstri 4.0. Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi, 21(1), 42-50. Port Technology, (2016, 26 February). What is a smart port? Erişim adresi: https://www.porttechnology.org/news/what_is_a_smart_port/
• Rolls-Royce Marine, (2016, 6 Kasım). Autonomous ships the next step. Erişim adresi: https://www.rollsroyce.com/~/media/Files/R/RollsRoyce/documents/%20customers/marine/ship-intel/rr-shipintel-aawa-8pg.pdf
• Rolls-Royce Web Sitesi. https://www.rolls-royce.com/media/press-releases/2018/03-12-2018-rr-and-finferries-demonstrate-worlds-first-fully-autonomous-ferry.aspx Erişim Tarihi: 06.11.2023
• Sec. 3 Rules of Construction U.S.C.
• Sect. 255 U.K. Merchant Shipping Act 1995
• Si, K. (2019, 16 Aralık). China's first autonomous cargo ship makes maiden voyage. Erişim adresi: https://www.seatrademaritime.com/technology/chinas-first-autonomous-cargoship-makes-maiden-voyage
• Sigorta ve Risk Yönetimi Web Sitesi. https://sigortaveriskyonetimi.com/2018/03/18/insansiz-gemiler-ve-sigorta-sektorune-etkileri/ Erişim Tarihi: 16.10.2023
• Siskon Web Sitesi. https://www.siskon.com.tr/haberler/robot-teknolojisi-ve-isgucu-piyasasina-etkileri/ Erişim Tarihi: 14.11.2023sozluk.gov.tr, Erişim Tarihi: 10.10.2023
• STM ThinkTech. (2021). İnsansız deniz araçlarının geleceği ve kullanım konseptleri 1-Askeri, Ticari ve Sivil Alanlarda İnsansız Deniz Araçları (STM ThinkTech Savunma ve Güvenlik Araştırma Raporu Mart 2021). https://thinktech.stm.com.tr/tr/insansiz-deniz-araclarinin-gelecegi-ve-kullanim-konseptleri-ii-teknoloji-ve-gelecek-ongorusu
• Stopford, M. (2008). Maritime Economics (3. Basımdan Çev. Dr. Okan Duru). Ankara: Nobel Yayınları.
• Taha, E., Tokur, İ. ve Akar H. (2017). Endüstri 4.0 ve geleceğin lojistiği (MÜSİAD Araştırma Raporları 2017 Lojistik Sektör Raporu [103]). Erişim adresi: https://www.musiad.org.tr/uploads/yayinlar/arastirma-raporlari/pdf/lojistik-raporu.pdf
• Taş, H. Y. (2018). Dördüncü Sanayi Devrimi’nin (Endüstri 4.0) Çalışma Hayatına ve İstihdama Muhtemel Etkileri. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 9(16), 1817-1836.
• Taş, Ş. O. ve Bekir Ş. (2019). The Use Of Additive Manufacturing In Maritime Industry. International Journal of Engineering Trends and Technology (IJETT), 67(6), s. 47-51.
• Tekil, F. (1971). Deniz sigortaları İngiliz hukuku. İstanbul: Alkım Yayınevi, s.70-76.
• Tufan, H. (2014). Akıllı Ulaşım Sistemleri Uygulamaları ve Türkiye için bir AUS Mimarisi Önerisi. Ulaştırma ve Haberleşme Uzmanlığı Tezi. Ankara 2014.
• Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği. (2016). Türkiye’nin küresel rekabetçiliği için bir gereklilik olarak sanayi 4.0 gelişmekte olan ekonomi perspektifi (Yayın no: TÜSİAD-T/2016-03/576). Erişim adresi: https://www.tusiad.org/indir/2016/sanayi-40.pdf
• Türk Ticaret Kanunu. (2011, 14 Şubat). Resmi Gazete (Sayı 27846). Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6102&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
• Tvete, H. A. (2014). The Next Revolt. Maritime Impact, s.18-24. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. (2022). Ulaşan ve Erişen Türkiye 2002-2022 (Yayın no: yok). https://www.uab.gov.tr/uploads/pages/bakanlik-yayinlari/ulasan-erisen-turkiye-171122.pdf
• Yamashita, I. (1967). Application of technical ınnovations and automation to ships built in Japan. automation in ships, The International Institute for Labour Studies, ss. 51-60. Yara Web Sitesi. https://www.yara.com/news-and-media/media-library/press-kits/yara-birkeland-press-kit/ Erişim Tarihi: 05.11.2023
• Yazıcı, M. (tarih yok). Tekne Sigortası Genel Şartları Hakkında Kısa Bir Açıklama. Reasürör s. 8-21. Erişim adresi: https://www.millire.com/dergi/SAYI_22.pdf
• Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (6. Basım). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
• Yılmaz, F. ve Önaçan, M. (2019). Otonom Gemi Teknolojisine Dair Gelişmeler İle Türk Denizcilik ve Gemi İnşa Sektörüne Etkileri Üzerine Nitel Bir Araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi, 11(1), 57-86.
• Yorulmaz, M. ve Köseoğlu, F. (2025). Otonom gemilerinin seyir emniyeti açısından risklerinin incelenmesi. İzmir Yönetim Dergisi, 6(1), 1-14.
• Yorulmaz, M. ve Derici M. (2023). Gemi 4.0: Kavramsal İnceleme ve Gemi Kaptanının Görüşleri. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 12(23), 1-14.
• Yorulmaz, M. ve Alnıpak, S. (2020). Yönetici Düzeyindeki Gemi Adamlarının Elektronik Seyir Teknolojileri Kullanımının Teknoloji Kabul Modeli İle İncelenmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 16(29), 1928-1954.
• Yorulmaz, M. ve Karabulut, K. (2021). Deniz Taşımacılığında Akıllı Gemiler: Gemi Kaptanlarının Bakış Açısı. Ekonomi İşletme ve Maliye Araştırmaları Dergisi, 3(1), 40-54.
• Yücel, R. (2015). Gemiadamlarının Örgütsel Bağlılıklarının, İş Performanslarına Etkileri: İstanbul’da İç ve Şehirlerarası Hatlardaki Yolcu Gemilerinde Çalışan Gemiadamlarına İlişkin Bir Araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 16(2), 227-250.
• Wikipedia Web Sitesi (a). https://tr.wikipedia.org/wiki/Art%C4%B1r%C4%B1lm%C4%B1%C5%9F_ger%C3%A7eklik Erişim Tarihi: 28.10.2023
• Wikipedia Web Sitesi (b). https://tr.wikipedia.org/wiki/Det_Norske_Veritas Erişim Tarihi: 06.11.2023
• Wilhelmsen Web Sitesi. https://www.wilhelmsen.com/media-news-and-events/press-releases/2018/wilhelmsen-and-kongsberg-establish-worlds-first-autonomous-shipping-company/ Erişim Tarihi: 06.11.2023
• Wingrove, M. (2020, 22 Ekim). Samsung tests autonomous ship technology on tug. Erişim adresi: https://www.rivieramm.com/news-content-hub/news-content-hub/samsung testsautonomous-ship-technology-on-tug-61383
• Wróbel, K., Montewkab, J. ve Kujala, P. (2017). Towards The Assessment Of Potential Impact Of Unmanned Vessels On Maritime Transportation Safety. Reliability Engineering and System Safety, 155-169.