Araştırma Makalesi

PAMUK LİFLERİNİN KİTOSAN İLE YÜZEY MODİFİKASYONU SONRASI POLİELEKTROLİT POLİ (AKRİLİK ASİDİN SODYUM TUZU) VARLIĞINDA REAKTİF BOYANMASI

Cilt: 27 Sayı: 3 31 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

PAMUK LİFLERİNİN KİTOSAN İLE YÜZEY MODİFİKASYONU SONRASI POLİELEKTROLİT POLİ (AKRİLİK ASİDİN SODYUM TUZU) VARLIĞINDA REAKTİF BOYANMASI

Öz

Reaktif boyarmaddeler pamuğun boyanmasında en yaygın kullanılan boyarmaddelerdir. Pamuklu kumaşların reaktif boyanması için yüksek miktarda kullanılan elektrolit kaçınılmaz olarak çevresel tehditler oluşturmaktadır. Kitosan üstün özelliklerinden dolayı tekstilde birçok alanda farklı amaçlarla kullanılmaktadır. Bu çalışmada, sentetik polielektrolit poli(akrilik asidin sodyum tuzu) reaktif boyamada inorganik elektrolit sodyum klorür yerine kullanımı ve kitosanın kumaşın reaktif boyama davranışı üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Ayrıca kumaşların yıkama haslıkları ve ultraviyole koruma faktörleri de gözlemlenmiştir. Boyamadan önce kitosan ile muamele ve boyamada sodyum klorür kullanımı konvansiyonel boyamalara göre renk derinliklerini arttırmış ve bu artış kitosan konsantrasyonundaki artışla devam etmiştir. Öyle ki, %8 konsantrasyonda kitosan uygulamasını takiben %2 konsantrasyonda yapılan boyamadan, %3 konvansiyonel boyamanın renk kuvvetine benzer değerler elde edilmiştir. Sodyum klorür konsantrasyon artışının renk derinliği üzerindeki etkisi polielektrolitten daha belirgin olarak gözlemlenmiştir. Poli (akrilik asidin sodyum tuzunun) pamuğun reaktif boyamasındaki çalışma prensibinin iyonlaşamaması, sıcaklık-konsantrasyon-pH duyarlılığı ve hidrofobik boya kombinasyonları oluşturması nedeniyle nispeten karmaşık olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca boyarmaddelerin farklı tuz duyarlılıklarının da elektrolitlerin etkisinde farklılık yaratmış olabileceği düşünülmüştür. Kitosan aplike edilen ve boyanan numunelerin yıkama haslıkları iyi-mükemmel seviyede iken, kitosan aplikasyonunda kullanılan çapraz bağlayıcının bu değerleri 0,5 puan kadar artırdığı görülmüştür. Boyarmaddelerin ultraviyole koruma faktörünü arttırmada kitosandan daha etkili olduğu gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bursa Uludağ Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi

Proje Numarası

OUAP(MH)-2019/5

Teşekkür

Bu çalışma Bursa Uludağ Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından “Pamuklu Materyallerin Reaktif ve Direkt Boyar Maddeler İle Boyanmasında Atık Yükünü Düşürecek Alternatif Yöntemlerin İncelenmesi” başlıklı ve OUAP(MH)-2019/5 numaralı projesi ile desteklenmiştir.

Kaynakça

  1. 1. Abdel-Halim, E.S., Abdel-Mohdy, F.A., Al-Deyab, S.S., El-Newehy, M.H. (2010) Chitosan and Monochlorotriazinyl-β-Cyclodextrin Finishes Improve Antistatic Properties of Cotton/Polyester Blend and Polyester Fabrics, Carbohydrate Polymers, 82 (1): 202–8. https://doi.org/10.1016/j.carbpol.2010.04.077.
  2. 2. Agarwal, B.J., Bhattacharya, S.D.(2010) Possibilities of Polymer-Aided Dyeing of Cotton Fabricwith Reactive Dyes at Neutral pH, Journal of Applied Polymer Science,118: 1257-1269. https://doi.org/10.1002/app.32469
  3. 3. Ahmad, A., Mohd-Setapar, S.H., Chuong, C.S., Khatoon, A., Wani, W.A., Kumar, R., Rafatullah, M. (2015) Recent Advances in New Generation Dye Removal Technologies: Novel Search for Approaches to Reprocess Wastewater, RSC Advances, 5 (39): 30801–18. https://doi.org/10.1039/c4ra16959j.
  4. 4. Ahmed, N.S.E. (2005) The Use of Sodium Edate in the Dyeing of Cotton with Reactive Dyes, Dyes and Pigments, 65 (3): 221–25. https://doi.org/10.1016/j.dyepig.2004.07.014.
  5. 5. Ahmed, N.S.E., Youssef, Y.A., El-Shishtawy, R.M., Mousa, A.A. (2006) Urea/Alkali-Free Printing of Cotton with Reactive Dyes, Coloration Technology, 122 (6): 324–28. https://doi.org/10.1111/j.1478- 4408.2006.00047.x.
  6. 6. Akgun, M., Becerir, B., Alpay, H.R. (2014) Reflectance Prediction of Colored Polyester Fabrics by A Novel Formula, Fibers and Polymers, 15 (1): 126–37. https://doi.org/10.1007/s12221-014-0126-y.
  7. 7. Ali, R., Ali, S., Khatri, A., Javeed, A. (2022) Using Biodegradable Organic Salt for Cotton Garment Dyeing to Reduce Effluent Pollution, Coloration Technology, 1–9. https://doi.org/10.1111/cote.12599.
  8. 8. Alonso, D., Gimeno, M., Olayo, R., Vázquez-Torres, H., Sepúlveda-Sánchez, J.D., Shirai, K., (2009) Cross-Linking Chitosan into UV-Irradiated Cellulose Fibers for The Preparation of Antimicrobial-Finished Textiles, Carbohydrate Polymers, 77 (3): 536–43. https://doi.org/10.1016/j.carbpol.2009.01.027.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Giyilebilir Malzemeler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

11 Haziran 2022

Kabul Tarihi

23 Ekim 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 27 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Toprak-çavdur, T., & Aniş, P. (2022). PAMUK LİFLERİNİN KİTOSAN İLE YÜZEY MODİFİKASYONU SONRASI POLİELEKTROLİT POLİ (AKRİLİK ASİDİN SODYUM TUZU) VARLIĞINDA REAKTİF BOYANMASI. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 27(3), 1147-1162. https://doi.org/10.17482/uumfd.1129407
AMA
1.Toprak-çavdur T, Aniş P. PAMUK LİFLERİNİN KİTOSAN İLE YÜZEY MODİFİKASYONU SONRASI POLİELEKTROLİT POLİ (AKRİLİK ASİDİN SODYUM TUZU) VARLIĞINDA REAKTİF BOYANMASI. UUJFE. 2022;27(3):1147-1162. doi:10.17482/uumfd.1129407
Chicago
Toprak-çavdur, Tuba, ve Pervin Aniş. 2022. “PAMUK LİFLERİNİN KİTOSAN İLE YÜZEY MODİFİKASYONU SONRASI POLİELEKTROLİT POLİ (AKRİLİK ASİDİN SODYUM TUZU) VARLIĞINDA REAKTİF BOYANMASI”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 27 (3): 1147-62. https://doi.org/10.17482/uumfd.1129407.
EndNote
Toprak-çavdur T, Aniş P (01 Aralık 2022) PAMUK LİFLERİNİN KİTOSAN İLE YÜZEY MODİFİKASYONU SONRASI POLİELEKTROLİT POLİ (AKRİLİK ASİDİN SODYUM TUZU) VARLIĞINDA REAKTİF BOYANMASI. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 27 3 1147–1162.
IEEE
[1]T. Toprak-çavdur ve P. Aniş, “PAMUK LİFLERİNİN KİTOSAN İLE YÜZEY MODİFİKASYONU SONRASI POLİELEKTROLİT POLİ (AKRİLİK ASİDİN SODYUM TUZU) VARLIĞINDA REAKTİF BOYANMASI”, UUJFE, c. 27, sy 3, ss. 1147–1162, Ara. 2022, doi: 10.17482/uumfd.1129407.
ISNAD
Toprak-çavdur, Tuba - Aniş, Pervin. “PAMUK LİFLERİNİN KİTOSAN İLE YÜZEY MODİFİKASYONU SONRASI POLİELEKTROLİT POLİ (AKRİLİK ASİDİN SODYUM TUZU) VARLIĞINDA REAKTİF BOYANMASI”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 27/3 (01 Aralık 2022): 1147-1162. https://doi.org/10.17482/uumfd.1129407.
JAMA
1.Toprak-çavdur T, Aniş P. PAMUK LİFLERİNİN KİTOSAN İLE YÜZEY MODİFİKASYONU SONRASI POLİELEKTROLİT POLİ (AKRİLİK ASİDİN SODYUM TUZU) VARLIĞINDA REAKTİF BOYANMASI. UUJFE. 2022;27:1147–1162.
MLA
Toprak-çavdur, Tuba, ve Pervin Aniş. “PAMUK LİFLERİNİN KİTOSAN İLE YÜZEY MODİFİKASYONU SONRASI POLİELEKTROLİT POLİ (AKRİLİK ASİDİN SODYUM TUZU) VARLIĞINDA REAKTİF BOYANMASI”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, c. 27, sy 3, Aralık 2022, ss. 1147-62, doi:10.17482/uumfd.1129407.
Vancouver
1.Tuba Toprak-çavdur, Pervin Aniş. PAMUK LİFLERİNİN KİTOSAN İLE YÜZEY MODİFİKASYONU SONRASI POLİELEKTROLİT POLİ (AKRİLİK ASİDİN SODYUM TUZU) VARLIĞINDA REAKTİF BOYANMASI. UUJFE. 01 Aralık 2022;27(3):1147-62. doi:10.17482/uumfd.1129407

DUYURU:

30.03.2021- Nisan 2021 (26/1) sayımızdan itibaren TR-Dizin yeni kuralları gereği, dergimizde basılacak makalelerde, ilk gönderim aşamasında Telif Hakkı Formu yanısıra, Çıkar Çatışması Bildirim Formu ve Yazar Katkısı Bildirim Formu da tüm yazarlarca imzalanarak gönderilmelidir. Yayınlanacak makalelerde de makale metni içinde "Çıkar Çatışması" ve "Yazar Katkısı" bölümleri yer alacaktır. İlk gönderim aşamasında doldurulması gereken yeni formlara "Yazım Kuralları" ve "Makale Gönderim Süreci" sayfalarımızdan ulaşılabilir. (Değerlendirme süreci bu tarihten önce tamamlanıp basımı bekleyen makalelerin yanısıra değerlendirme süreci devam eden makaleler için, yazarlar tarafından ilgili formlar doldurularak sisteme yüklenmelidir).  Makale şablonları da, bu değişiklik doğrultusunda güncellenmiştir. Tüm yazarlarımıza önemle duyurulur.

Bursa Uludağ Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Dekanlığı, Görükle Kampüsü, Nilüfer, 16059 Bursa. Tel: (224) 294 1907, Faks: (224) 294 1903, e-posta: mmfd@uludag.edu.tr