Araştırma Makalesi

SATIŞ TAHMİNİ İÇİN DERİN ÖĞRENME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

Cilt: 29 Sayı: 2 30 Ağustos 2024
PDF İndir
TR EN

SATIŞ TAHMİNİ İÇİN DERİN ÖĞRENME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

Öz

Dijital dönüşüm ile tedarik zinciri yönetiminde büyük veri analitiğinin önemi gün geçtikçe artmaktadır. Özellikle müşteri taleplerinin hızlı ve doğru tahmin edilmesinde büyük verinin kullanımı firmalara rekabet avantajı sağlamaktadır. Bu doğrultuda, yapay zekâ tekniklerinden biri olan derin öğrenme modelleri büyük verideki karmaşık örüntülerin keşfedilmesinde öne çıkmaktadır. Son yıllarda literatürde çok sayıda derin öğrenme yöntemi önerilmiştir. Bu çalışmada, satış tahmini problemi için derin öğrenme yöntemlerinin performansları karşılaştırılmıştır. Bu kapsamda derin sinir ağı (DNN), derin otokodlayıcı (Deep AE), evrişimli sinir ağı (CNN), tekrarlayan sinir ağı (RNN), uzun kısa-süreli bellek (LSTM) ağı, çift yönlü LSTM (Bi-LSTM) ağı, kapılı tekrarlayan birim (GRU), CNN-LSTM ve evrişimli LSTM (ConvLSTM) yöntemleri uygulanmıştır. Çeşitli sektörlere ait satış verileri kullanılarak deneysel çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Hiperparametre optimizasyonu ardından ele alınan yöntemlerin performansları tahmin doğruluğu ve eğitim süreleri açısından karşılaştırılarak sonuçların istatistiksel anlamlılığı değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, LSTM ve GRU modellerinin tahmin doğruluğunda başarılı sonuçlar verdiği, CNN modelinin ise eğitim süresini kısalttığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bursa Uludağ Üniversitesi (BUÜ) Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Birimi

Proje Numarası

FDK2021-518

Etik Beyan

Etik beyana gerek bulunmamaktadır.

Teşekkür

Bu araştırma Bursa Uludağ Üniversitesi (BUÜ) Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Birimi tarafından desteklenmiştir (Proje Kodu: FDK2021-518).

Kaynakça

  1. Acı, M., and Doğansoy G. A. (2022) Demand forecasting for e-retail sector using machine learning and deep learning methods, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 37(3), 1325-1339. doi: 10.17341/gazimmfd.944081
  2. Belas, A., and Bidyuk, P. (2021) Convolutional neural networks for modeling and forecasting nonlinear nonstationary processes, ScienceRise, (3), 12-20. doi:10.21303/2313-8416.2021.001924
  3. Bousqaoui, H., Slimani, I., and Achchab, S. (2021) Comparative analysis of short-term demand predicting models using ARIMA and deep learning, International Journal of Electrical & Computer Engineering, 2088-8708, 11(4). doi:10.11591/ıjece.v11ı4.pp3319-3328
  4. Buyar, V., and Abdel-Raouf, A. (2019) A convolutional neural networks-based model for sales prediction, In Proceedings of the 2019 International Conference on Artificial Intelligence, Robotics and Control, 61-67. doi:10.1145/3388218.3388228
  5. Chandriah K. K., Naraganahalli, R. V. (2021) RNN/LSTM with modified Adam optimizer in deep learning approach for automobile spare parts demand forecasting, Multimedia Tools and Applications, 1-15. doi:10.1007/s11042-021-10913-0
  6. Cho, K., Van M. B., Gulcehre, C., Bahdanau, D., Bougares, F., Schwenk, H., and Bengio, Y. (2014) Learning phrase representations using RNN encoder-decoder for statistical machine translation, arXiv. doi:10.48550/arXiv.1406.1078
  7. Chung, J., Gulcehre, C., Cho, K., and Bengio, Y. (2014) Empirical evaluation of gated recurrent neural networks on sequence modeling, arXiv. doi: 10.48550/arXiv.1412.3555
  8. Demšar J. (2006) Statistical comparisons of classifiers over multiple data sets, The Journal of Machine Learning Research, 7, 1-30.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Endüstri Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

20 Ağustos 2024

Yayımlanma Tarihi

30 Ağustos 2024

Gönderilme Tarihi

15 Kasım 2023

Kabul Tarihi

14 Temmuz 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 29 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Erol, B., & İnkaya, T. (2024). SATIŞ TAHMİNİ İÇİN DERİN ÖĞRENME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 29(2), 535-554. https://doi.org/10.17482/uumfd.1382971
AMA
1.Erol B, İnkaya T. SATIŞ TAHMİNİ İÇİN DERİN ÖĞRENME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. UUJFE. 2024;29(2):535-554. doi:10.17482/uumfd.1382971
Chicago
Erol, Begüm, ve Tülin İnkaya. 2024. “SATIŞ TAHMİNİ İÇİN DERİN ÖĞRENME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 29 (2): 535-54. https://doi.org/10.17482/uumfd.1382971.
EndNote
Erol B, İnkaya T (01 Ağustos 2024) SATIŞ TAHMİNİ İÇİN DERİN ÖĞRENME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 29 2 535–554.
IEEE
[1]B. Erol ve T. İnkaya, “SATIŞ TAHMİNİ İÇİN DERİN ÖĞRENME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI”, UUJFE, c. 29, sy 2, ss. 535–554, Ağu. 2024, doi: 10.17482/uumfd.1382971.
ISNAD
Erol, Begüm - İnkaya, Tülin. “SATIŞ TAHMİNİ İÇİN DERİN ÖĞRENME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 29/2 (01 Ağustos 2024): 535-554. https://doi.org/10.17482/uumfd.1382971.
JAMA
1.Erol B, İnkaya T. SATIŞ TAHMİNİ İÇİN DERİN ÖĞRENME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. UUJFE. 2024;29:535–554.
MLA
Erol, Begüm, ve Tülin İnkaya. “SATIŞ TAHMİNİ İÇİN DERİN ÖĞRENME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, c. 29, sy 2, Ağustos 2024, ss. 535-54, doi:10.17482/uumfd.1382971.
Vancouver
1.Begüm Erol, Tülin İnkaya. SATIŞ TAHMİNİ İÇİN DERİN ÖĞRENME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. UUJFE. 01 Ağustos 2024;29(2):535-54. doi:10.17482/uumfd.1382971

Cited By

DUYURU:

30.03.2021- Nisan 2021 (26/1) sayımızdan itibaren TR-Dizin yeni kuralları gereği, dergimizde basılacak makalelerde, ilk gönderim aşamasında Telif Hakkı Formu yanısıra, Çıkar Çatışması Bildirim Formu ve Yazar Katkısı Bildirim Formu da tüm yazarlarca imzalanarak gönderilmelidir. Yayınlanacak makalelerde de makale metni içinde "Çıkar Çatışması" ve "Yazar Katkısı" bölümleri yer alacaktır. İlk gönderim aşamasında doldurulması gereken yeni formlara "Yazım Kuralları" ve "Makale Gönderim Süreci" sayfalarımızdan ulaşılabilir. (Değerlendirme süreci bu tarihten önce tamamlanıp basımı bekleyen makalelerin yanısıra değerlendirme süreci devam eden makaleler için, yazarlar tarafından ilgili formlar doldurularak sisteme yüklenmelidir).  Makale şablonları da, bu değişiklik doğrultusunda güncellenmiştir. Tüm yazarlarımıza önemle duyurulur.

Bursa Uludağ Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Dekanlığı, Görükle Kampüsü, Nilüfer, 16059 Bursa. Tel: (224) 294 1907, Faks: (224) 294 1903, e-posta: mmfd@uludag.edu.tr