BURSA BÖLGESİNDE TİCARİ BİR YUMURTA TAVUĞU İŞLETMESİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ANALİZİ

Öz

Bu çalışma Bursa bölgesinde bulunan 5500 hayvan kapasitesine sahip yumurta tavuğu kümesinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında işletmede, gıda ve tarım sistemlerinin sürdürülebilirlik değerlendirilmesi (SAFA) yazılımı kullanılarak çevresel bütünlük, ekonomik dayanıklılık, sosyal refah ve iyi yönetim olmak üzere 4 boyutlu sürdürülebilirlik analizi gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır. Sürdürülebilirlik analizinde kullanılacak olan veriler işletmeden ölçüm ve yüz yüze görüşme şeklinde toplanmıştır. Sürdürülebilirliğin değerlendirilmesinde 4 boyuttan biri olan iyi yönetim boyutunun, elde edilen verilerin yetersiz ve güvensizlik durumundan dolayı çalışmada analizi gerçekleştirilmemiştir. Gerçekleştirilen sürdürülebilirlik analizi sonucunda işletme en iyi sonuçlara sosyal refah ve ekonomik dayanıklılık boyutlarında çok iyi ve iyi olarak derecelendirilerek ulaşılmıştır. Çevresel bütünlük boyutunda ise işletme, toprak ve hayvan refahı göstergelerinde orta sonuca sahipken, diğer bütün göstergeler de sınırlı olarak derecelendirilmiştir. Çalışma sonucunda SAFA yazılımı kullanılarak işletmenin sürdürülebilirlik durumunun başarılı bir şekilde gerçekleştirilebileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilirlik
• Yumurta Tavuğu Kümesi
• SAFA
• Çevre
• Hayvan Refahı

Sustainability Analysis of a Commercial Laying Hen Enterprise in Bursa Region

Öz

This study was carried out in a laying hen coop with a capacity of 5500 animals located in the Bursa region. Within the scope of the study, a 4-dimensional sustainability analysis, was aimed covering including environmental integrity, economic resilience, social well-being and good governance, using the sustainability assessment of food and agricultural systems (SAFA) software. The data used in the sustainability analysis was collected from the business through measurements and face-to-face interviews. The good governance dimension, one of the four dimensions in the sustainability evaluation, was not analyzed in the study due to the insufficient and unreliable data obtained. As a result of the sustainability analysis carried out, the business achieved the best results by rating it as very good and good in the dimensions of social well-being and economic resilience. In the environmental integrity dimension, the business has average results in soil and animal welfare indicators, while it is rated as limited in all other indicators. As a result of the study, it was concluded that the sustainability status of the business can be successfully achieved by using SAFA software.

Anahtar Kelimeler

• Sustainability
• Laying Hen House
• SAFA
• Environment
• Animal Welfare

Kaynakça

1. Altuntaş, C. ve Türker, D. (2012). Sürdürülebilir Tedarik Zincirleri: Sürdürülebilirlik Raporlarının İçerik Analizi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(3), 39-64.
2. Atış, E. (2004). Çevre ve sürdürülebilirlik boyutuyla organik tarım. Erişim adresi: http://www.bugday.org/portal/haber_detay.php?hid=466 Erişim tarihi: 07.03.2019.
3. Aydın Eryılmaz, G., Kılıç, O., Boz, İ. (2019). Türkiye’de Organik Tarım ve İyi Tarım Uygulamalarının Ekonomik, Sosyal ve Çevresel Sürdürülebilirlik Açısından Değerlendirilmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 29 (2): 352-361. doi: 10.29133/yyutbd.446002
4. Bess, F. H. ve Humes, L. (2008). Audiology: The Fundamentals. Lippincott Williams & Wilkins. USA.
5. Cammarata, M., Timpanaro, G., Scuderi, A. (2021). Assessing Sustainability of Organic Livestock Farming in Sicily: A Case Study Using the FAO SAFA Framework. Agriculture. doi:10.3390/agriculture11030274.
6. Chapin III, F.S., Torn, M.S. ve Tateno, M. (1996). Principles of Ecosystem Sustainability. American Naturalist, 148(6), 1016-1037.doi: 10.1086/285969.
7. Choiniere, Y., Munroe, A. J. (1997). Air quality ınside livestock barns. Ministry of Agriculture and Food. AGDEX 400/717.
8. Cockrem, J. F. (2007). Stress, corticosterone responses and avian personalities. J Ornithol, 148(2), 169–178. doi: 10.1007/s10336-007-0175-8.

9. Çelik, S., Özmelioğlu, K., Karaali, A., Özdemir, V. (2009). Yumurta Tavukçuluğu. Tarım ve Orman Bakanlığı Belgeleri
10. Dalgıç Turhan, G., Özen, T., Albayrak, R. S. (2018). Kurumsal Sürdürülebilirlik Kavramı, Stratejik Önemi ve Sürdürülebilirlik Performansı Ölçümü: Literatür Çalışması. Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, 9:1, 17-37. doi: 10.18354/esam.304155.
11. Eleroğlu, H., Yalçın, H. (2004). Zeolitle Karıştırılan Altlığın Etlik Piliçlerde Besi Performansı ile Bazı Altlık Parametreleri Üzerine Etkileri. 4.Ulusal Zootekni ve Bilim Kongresi. 294-303.
12. Gayatri, S., Gasso-tortajada, V., Vaarst, M. (2016). Assessing Sustainability of Smallholder Beef Cattle Farming in Indonesia: A Case Study Using the FAO SAFA Framework. Journal of Sustainable Development, 9:3. doi: 10.5539/jsd.v9n3p236.
13. Gerber, P.J., Steinfeld, H., Henderson, B., Mottet, A., Opio, C., Dijkman, J., Falcucci, A. & Tempio, G. (2013). Tackling climate change through livestock: a global assessment of emissions and mitigation opportunities. Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO), İtalya- Roma.
14. Girgin, Ç., Kılıç, İ. (2020). Kümeslerde Gürültü Kirliliği ve Etkileri. Uluslararası Biyosistem Mühendisliği Dergisi, 1(1):47-54.
15. Lindley, J. A., Whitaker, J. H. (1996). Agricultural Buildings and Structures. Amer Society of Agricultural and; Revised edition .USA.
16. Karakaya, E. ve Taysı, R. (2022). Türkiye Kanatlı Sektörünün Sürdürülebilirlik Dinamiklerine Genel Bir Bakış. Tarım ve Hayvancılığının Sürdürülebilirlik Dinamikleri Üzerine Akademik Çalışmalar. İksad Yayınevi. Türkiye.
17. Kırkpınar, F. ve Atan, H. (2022). Kanatlı hayvanların beslenmesinde sürdürülebilirlik stratejileri. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 59 (4): 733-744.doi: 10.20289/zfdergi.1096687.
18. Malomo, G. A., Madugu A.S., Bolu S. A. (2018). Sustainable animal manure management strategies and practices. Agricultural Waste and Residues, 119-137.doi: 10.5772/intechopen.78645.
19. O’connor, E. A., Parker, M. O., Davey, E. L., Grist, H., Owen, R. C., Szladovits, B., Demmers, T. G. M., Wathes, C. M., Abeyesinghe, S. M. (2011). Effect of low light and high noise on behavioural activity, physiological indicators of stress and production in laying hens. British Poultry Science, 52(6), 666–674. doi: 10.1080/00071668.2011.639342.
20. Olgun, M. (2009). Tarımsal Yapılar. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınevi. Türkiye.
21. Ozmehmet, E. (2008). Dünyada ve Türkiye Sürdürülebilir Kalkınma Yaklaşımları. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 3(12), 1853-1876.
22. Perez-Lombardini, F., Mancera, K. F., Suzan, G., Campo, J., Solorio, J., Galindo, F. (2021). Assessing Sustainability in Cattle Silvopastoral Systems in the Mexican Tropics Using the SAFA Framework. Animals,11(1) ,109. doi: 10.3390/ani11010109.
23. Rezazad, H. İngin, S. (2019). Kümes Aydınlatmada Led Uygulama. 12. Ulusal Aydınlatma Kongresi, 18-19 Eylül 2019.
24. Soldi, A., Meza, M. J. A., Guareschi, M., Donati, M., Ortiz, A. I. (2019). Sustainability Assessment of Agricultural Systems in Paraguay: A Comparative Study Using FAO’s SAFA Framework. Sustainability, 11(13), 3745.doi: 10.3390/su11133745.
25. Spratt, D. (1993). Basic Husbandry for Layers. Ministry of Agriculture and Food. AGDEX 458, Factsheet, Ontorio.
26. Şekeroğlu A., Eleroğlu H., Sarıca, M., Camcı, Ö. (2013). Yerde üretimde kullanılan altlık materyalleri ve altlık yönetimi. Tavukçuluk Araştırma Dergisi. 10:25-34.
27. Vaarst M, Steenfeldt S, Horsted K. (2015). Sustainable development perspectives of poultry production. World’s poultry science journal, 71(4), 609-620. doi: 10.1017/S0043933915002433.
28. Yavuz, A. (2010). Sürdürülebilirlik Kavramı ve İşletmeler Açısından Sürdürülebilir Üretim Stratejileri. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(14), 63-86.
29. Yazarel, S., Sarıca, Ş., Karaman, S. (2020). Mitigative Practices for Ammonia Gas Emissions from Poultry Manure. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology. 8: 111-115. doi: https://doi.org/10.24925/turjaf.v8isp1.111-115.405.
30. Zoral, P., Varol, C. (2016). Sürdürülebilirlik Değerlendirmesi Yaklaşımının Mekansal planlama pratiğine uyarlanması: Türkiye için Yeni Bir Öneri. Gazi Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü. Türkiye.