OTOMOTİV ENDÜSTRİSİNDE ÇEVRESEL RİSKLERİN BAZI PARAMETRELER AÇISINDAN ANALİZİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Bu çalışmada presle sac şekillendirme ve kaynak montajı konularında faaliyet gösteren otomotiv yan sanayi firmasında gürültü ve toz maruziyeti incelenmiştir. Pres alanında ölçülen 90,19 dB(A) 3 yıllık ortalama değer, “Mesleki Güvenlik ve Sağlık Enstitüsü (NIOSH) Standardı, Gürültü yönetmeliğine göre maruziyet sınır değerleri olan 85 dB(A)’in üzerinde, Kaynak hatlarında ise sınır değerine yakın bulunmuştur. Toz maruziyeti incelendiğinde, en yüksek toz konsantrasyonunun 3 yıllık ortalaması 0,81 mg/m3 ile kaynak hattında olduğu görülmüştür. NIOSH Standardı ve Toz ile Mücadele Yönetmeliği’negöre (5 mg/m3) sınır değerinden oldukça düşük olduğu gözlemlenmiştir.Gürültü ölçümlerinde 2020 yılında en yüksek r2 değeri (0,98) ile "gürültü kişisel maruziyet pik değeri" parametresi açısından hatlar arası bir ilişki olabileceği belirlenmiştir. Toz ölçümlerinde en yüksek 2020 yılında r 2 değeri (1) ile “kişisel toz maruziyeti” parametresi açısından hatlar arası ilişkiler bulunmuştur. Matris ve Fine Kinney metotları kullanılarak risk analizi yapılmıştır. Her iki yöntemde de kaynak hattı için toz boyutu, pres hattı için ise gürültü boyutu “Çok Yüksek Risk” olarak tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Çevresel etkiler
• Gürültü
• Risk değerlendirme
• Toz

Analysis and Evaluation of Environmental Risks in Terms of Some Parameters in the Automotive Industry

Öz

In this study, noise and dust exposure were examined in an automotive sub-industry company operating in the field of press sheet metal forming and welding assembly. The 3-year average value of 90.19 dB(A) measured in the press area was found to be above the exposure limit value of 85 dB(A) according to the Noise Regulationand close to the limit value in the welding lines. When exposure to dust was examined, it was seen that the highest dust concentration was in the weld line with a 3-year average of 0.81mg/m3. According to the NIOSH Standard and regulation, it is well below the limit value (5 mg/m3). It was observed that there may be a relationship between the lines in terms of "personal exposure to noise" in noise measurements. The highest r2 value was 0.98 in 2020. Relationships between the lines were found in terms of "personal dust exposure" in dust measurements. The value was found to be 1 in 2020. In Fine Kinney and Matrix risk analysis methods; the dust size for the welding line and the noise size for the pressing line were found to be "Very High Risk".

Anahtar Kelimeler

• Dust
• Environmental effects
• Noise
• Risk assessment

Kaynakça

1. Aker, A. (2019) İş Sağlığı ve Güvenliğinde 5x5 Matris ve Fine Kinney Yöntemi ile Risk Değerlendirme ve Metal Sektöründe Uygulanması, Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Sakarya. doi:10.33720/kisgd.630799
2. Anonim. (2005) Akustik- İş Yerinde Maruz Kalınan Gürültünün Tayini ve Bu Gürültünün Sebep Olduğu İşitme Kaybının Tahmini, TS 2607 ISO 1999 Standardı, (2005, 12 Nisan).
3. Anonim. (2013) Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete (Sayı: 28721).
4. Anonim. (2024) https://svantek.com/products/sv-104-personal-noise-dosimeter/ Erişim Tarihi: 02.05.2024, Konu: Svantek SV104 Ölçüm cihazı.
5. Arda, M. M. (2008) Risk Assessment for A Denim Manufacturing Plant in Turkey, Master's Thesis, Middle East Technical University Graduate School of Natural and Applied Sciences, Ankara.
6. Aydınoğlu, A. U., ve Özdemir, B. E. (2022) Yeşil Mutabakat: Tarihçe ve akademik araştırmaların incelenmesi, Trakya Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi E-Dergi, 11(2), 107-121. doi:10.47934/tife.11.02.02
7. Baskak, M. ve Mıhçıoğlu, E. (2010) Otomotiv Endüstrisinde Ana Firma Tedarikçi İlişkileri ve Bir Anket Uygulaması, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
8. Bekman, Ö. (2024) Otomotiv Endüstrisinde Çevresel Risklerin Bazı Parametreler Açısından Analizi ve Değerlendirilmesi, Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bursa.

9. Bixio, D., Parmentier, G., Rousseau, D., Verdonck, F., Meirlaen, J., Vanrolleghem, P. A. ve Thoeye, C. (2002) A quantitative risk analysis tool for design/simulation of waste water treatment plants, Water Scienceand Technology, 46(4-5), 301-307. doi:10.2166/wst.2002.0611
10. Chen, L.L., Kang, H.C. ve Hung W.K. (2007) Is Effects of Design Features on Automobile Styling Perceptions, International Association of Societies of Design Research, Hong Kong.
11. Çarıkçı, M.N. (2005) İş sağlığı ve güvenliği yönünden yapılması gerekli kontroller ve düzenlenecek belgeler, İş Güvenliği Uzmanlık Eğitimi Notları, T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İSG Genel Müdürlüğü, Ankara.
12. Delogu, M., Zanchi, L., Maltese, S., Bonoli, A. ve Pierini, M. (2016) Environmental and economic life cycle. Assessment of a light weight solution for an automotive component: A comparison between talc-filled and hollow glass microspheres-rein forced polymer composites, Journal of Cleaner Production, 139, 548-560. doi:10.1016/j.jclepro.2016.08.079
13. Diekmann, J. E. (1997) Risk Analysis for Environmental Remediation Projects: A Comprehensi ve Approach, Cost Engineering, 39(8), 38.
14. Ersoy, Z., Barışık, T., & Petridis, G. (2022) Tekstil Sektöründe Çalışanların Toz ve Gürültü Maruziyetlerinin Değerlendirilmesi, Journal of Medical Sciences, 3(1), 49-58. doi:10.46629/JMS.2022.64
15. Ikwan, F., Sanders, D. ve Hassan, M. (2021) Safety evaluation of leak in a storage tank using fault tree analysis and risk matrix analysis, Journal of Loss Prevention in the Process Industries, 73, 104597. doi:10.1016/j.jlp.2021.104597
16. Işığıçok, E. (2022) Çıkarımsal İstatistik, Sentez Yayınları, Bursa.
17. Khan, S. Z. A. (2011) Tecnology Transfer Effectiveness Through International Joint Ventures To Their Component Suppliers: A Study of The Automotive Industry of Pakistan, Doktora Tezi, Birmingham Business School College of Social Sciences University of Birmingham, Pakistan.
18. Kimura, F. (2006) Issues in Styling and Engineering Design, Annals of the ClRP Keynote Papers, 46(2), 527‐534. doi:10.1016/S0007-8506(07)60878-6
19. Kinney, G. F. ve Wiruth, A. D. (1976) Practical risk analysis for safety management, Naval Weapons Center, China Lake CA.
20. Özkılıç, Ö. (2005) İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemleri ve risk değerlendirme metodolojileri, TİSK Yayınları, 336, Ankara.
21. Puri, P., Compston, P. ve Pantano, V. (2009) Life cycle assessment of Australian automotive doorskins, International Journal of Life Cycle Assessment, 14(5), 420-428. doi:10.1007/s11367-009-0103-7
22. Ribeiro, I., Pecas, P., Silva, A. ve Henriques, E. (2008) Life cycle engineering methodology applied to material selection, a fender case study, Journal of Cleaner Production, 16(17), 1887-1899. doi:10.1016/j.jclepro.2008.01.002
23. Sørensen, M., Pershagen, G., Thacher, J.D., Lanki, T., Wicki, B., Röösli, M., Vienneau, D., Cantuaria, M.L, Schmidt, J.H, Aasvang, G.M, Al-Kindi, S., Osborne, M.T., Wenzel, P., J Sastre, J., Fleming, I., Schulz, R., Hahad, O., Kuntic, M., Zielonka, J., Sies, H., Grune, T., Frenis, K., Münzel, T. ve Daiber, A. (2024) Health position paper and redox perspectives – Disease burden by transportation noise, Redox Biology, 69, 102995. doi:10.1016/j.redox.2023.102995
24. Sullivan, J. L., Burnham, A. ve Wang, M. Q. (2013) Model for the Part Manufacturing and Vehicle Assembly Component of the Vehicle Life Cycle Inventory, Journal of Industrial Ecology, 17(1), 143-153. doi:10.1111/j.1530-9290.2012.00515.x
25. Tongyuan, L., Chao, W. ve Lixiang, D. (2018) Fishbonediagramand risk matrix analysis method and its application in safety assessment of natural gass pherical tank, Journal of Cleaner Production, 174, 296-304.
26. Topal, G. (2021) Uşak Üniversitesi Kimya Laboratuvarlarının İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından Değerlendirilmesi: L Tipi Matris ve Fine Kinney Metodu Karşılaştırması, Yüksek Lisans Tezi, Uşak Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Uşak.
27. Vanalle, R. M., Ganga, G. M. D., Godinho, M. ve Lucato, W. C. (2017) Green supply chain management: An investigation of pressures, practices, and performance with in the Brazilian automotive supply chain, Journal of Cleaner Production, 151, 250-259. doi:10.1016/j.jclepro.2017.03.066