Araştırma Makalesi

SEYHAN HAVZASI TABAN AKIŞININ SEGMENTASYON VE EĞİLİM ANALİZİ

Cilt: 31 Sayı: 2 4 Ağustos 2026
PDF İndir
EN TR

SEYHAN HAVZASI TABAN AKIŞININ SEGMENTASYON VE EĞİLİM ANALİZİ

Öz

Bu çalışma, Seyhan Havzasında yüzeysel akış ve taban akışı bileşenlerinin zamansal değişim dinamiklerini segmentasyon ve eğilim analizleri ile ortaya koyarak, hidrolojik rejimin kritik ancak sıklıkla göz ardı edilen bileşenlerinden biri olan taban akışını incelemektedir. Taban akışı, günlük ortalama akım verilerinden Tekrarlı Dijital Filtreleme yöntemi kullanılarak ayrılmış, ardından günlük değerlerden hesaplanan yıllık ortalama akım ve taban akışı zaman serileri segmentlere ayrılarak değişim noktaları belirlenmiş ve eğilim analizine tabi tutulmuştur. Uygulama, Seyhan Havzasındaki kesintisiz 30 yıllık ortak kaydı bulunan dört akım gözlem istasyonu üzerinde gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, Seyhan Havzasında akarsu kesitindeki taban akışı ile toplam akımın yıllık zaman ölçeğinde eş zamanlı hareket ettiğini göstermektedir. Yağışlı dönemlerde her iki bileşen de artış eğilimi sergilemekte, kurak dönemlerde birlikte azalmaktadır. Paralel ve eş zamanlı bu gidiş, havzaya düşen yağışın yüzeysel akış ve taban akışı üzerinde etkili olduğunu göstermekte; havzada gözlenen yağış eksikliğinin de yine yüzeysel akış ve taban akışında azalmaya neden olduğunu teyit etmektedir. Çalışma, ayrıca iklim değişikliğinin giderek önem kazandığı günümüz koşullarında, taban akışı yönetimine odaklanan entegre havza yönetim stratejilerinin geliştirilmesinin gerekliliğine vurgu yapmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acar, R., Saplioglu, K. (2024) Using the Particle Swarm Optimization (PSO) Algorithm for Baseflow Separation and Determining the Trends for the Yesilirmak River (North Turkey). Russian Meteorology and Hydrology, 49(1), 40-51. doi.org/10.3103/S1068373924010060
  2. Acar, R., Saplioglu, K. (2025) Using Meta-Heuristic Optimization Algorithms to Determine Baseflow and Comparing Their Temporal Performance. Iranian Journal of Science and Technology, Transactions of Civil Engineering, 49, 1851-1869. doi.org/10.1007/s40996-024-01558-8
  3. Aksoy, H. (1998) Kuruyan Akarsuların Günlük Akımlarının Modellenmesi, Doktora Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 247 s.
  4. Aksoy, H. (2020) Surface water. In: Harmancioglu, N.B., Altinbilek, D. (eds.) Water Resources of Turkey, Springer, 127-158. doi.org/10.1007/978-3-030-11729-0_5
  5. Aksoy, H., Gedikli, A., Unal, N.E., Kehagias, A. (2008) Fast segmentation algorithms for long hydrometeorological time series. Hydrological Processes, 22(23), 4600-4608. doi.org/10.1002/hyp.7064
  6. Aksoy, H., Kurt, I., Eris, E. (2009) Filtered smoothed minima baseflow separation method. Journal of Hydrology, 372(1–4), 94–101. doi.org/10.1016/j.jhydrol.2009.03.037
  7. Aksoy, H., Wittenberg, H. (2011) Nonlinear baseflow recession analysis in watersheds with intermittent streamflow. Hydrological Sciences Journal, 56(2), 226–237. doi.org/10.1080/02626667.2011.553614
  8. Aksoy, H., Wittenberg, H. (2015) Baseflow recession analysis for flood‐prone Black Sea watersheds in Turkey. CLEAN–Soil, Air, Water, 43(6), 857-866. doi.org/10.1002/clen.201400199

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İnşaat Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

4 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

16 Eylül 2025

Kabul Tarihi

16 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 31 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çavuş, Y. (2026). SEYHAN HAVZASI TABAN AKIŞININ SEGMENTASYON VE EĞİLİM ANALİZİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 31(2), 465-484. https://doi.org/10.17482/uumfd.1785204
AMA
1.Çavuş Y. SEYHAN HAVZASI TABAN AKIŞININ SEGMENTASYON VE EĞİLİM ANALİZİ. UUJFE. 2026;31(2):465-484. doi:10.17482/uumfd.1785204
Chicago
Çavuş, Yonca. 2026. “SEYHAN HAVZASI TABAN AKIŞININ SEGMENTASYON VE EĞİLİM ANALİZİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 31 (2): 465-84. https://doi.org/10.17482/uumfd.1785204.
EndNote
Çavuş Y (01 Ağustos 2026) SEYHAN HAVZASI TABAN AKIŞININ SEGMENTASYON VE EĞİLİM ANALİZİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 31 2 465–484.
IEEE
[1]Y. Çavuş, “SEYHAN HAVZASI TABAN AKIŞININ SEGMENTASYON VE EĞİLİM ANALİZİ”, UUJFE, c. 31, sy 2, ss. 465–484, Ağu. 2026, doi: 10.17482/uumfd.1785204.
ISNAD
Çavuş, Yonca. “SEYHAN HAVZASI TABAN AKIŞININ SEGMENTASYON VE EĞİLİM ANALİZİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 31/2 (01 Ağustos 2026): 465-484. https://doi.org/10.17482/uumfd.1785204.
JAMA
1.Çavuş Y. SEYHAN HAVZASI TABAN AKIŞININ SEGMENTASYON VE EĞİLİM ANALİZİ. UUJFE. 2026;31:465–484.
MLA
Çavuş, Yonca. “SEYHAN HAVZASI TABAN AKIŞININ SEGMENTASYON VE EĞİLİM ANALİZİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, c. 31, sy 2, Ağustos 2026, ss. 465-84, doi:10.17482/uumfd.1785204.
Vancouver
1.Yonca Çavuş. SEYHAN HAVZASI TABAN AKIŞININ SEGMENTASYON VE EĞİLİM ANALİZİ. UUJFE. 01 Ağustos 2026;31(2):465-84. doi:10.17482/uumfd.1785204

DUYURU:

30.03.2021- Nisan 2021 (26/1) sayımızdan itibaren TR-Dizin yeni kuralları gereği, dergimizde basılacak makalelerde, ilk gönderim aşamasında Telif Hakkı Formu yanısıra, Çıkar Çatışması Bildirim Formu ve Yazar Katkısı Bildirim Formu da tüm yazarlarca imzalanarak gönderilmelidir. Yayınlanacak makalelerde de makale metni içinde "Çıkar Çatışması" ve "Yazar Katkısı" bölümleri yer alacaktır. İlk gönderim aşamasında doldurulması gereken yeni formlara "Yazım Kuralları" ve "Makale Gönderim Süreci" sayfalarımızdan ulaşılabilir. (Değerlendirme süreci bu tarihten önce tamamlanıp basımı bekleyen makalelerin yanısıra değerlendirme süreci devam eden makaleler için, yazarlar tarafından ilgili formlar doldurularak sisteme yüklenmelidir).  Makale şablonları da, bu değişiklik doğrultusunda güncellenmiştir. Tüm yazarlarımıza önemle duyurulur.

Bursa Uludağ Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Dekanlığı, Görükle Kampüsü, Nilüfer, 16059 Bursa. Tel: (224) 294 1907, Faks: (224) 294 1903, e-posta: mmfd@uludag.edu.tr