A Survey Study for Measuring Environmentally Sustainable Production: The Case of a Textile Enterprise

Öz

Textile industry have significant impacts on water, air, and soil. In this study, surveys were conducted to measure the awareness of employees at a textile company operating in the Bursa Demirtaş Organized Industrial Zone regarding environmentally sustainable production. The survey questions administered to blue-collar workers included topics such as observational environmental awareness (due to their active field work), waste management and pollution control practices, awareness of chemicals and hazardous materials, water, raw material, energy efficiency, and environmental motivation tools. Similar topics were covered in the white-collar survey, but with different questions regarding production technologies and process selection, perception of sustainability, and feedback on environmental issues. The surveys, administered to a total of 49 individuals in Likert and open-ended formats, were tested for reliability using the Cronbach Alpha coefficient (α). Positive responses ranged from 82% to 41% for white-collar workers and from 92% to 25% for blue-collar workers. Cronbach Alpha values for white-collar and blue-collar workers were found to be 0.915 and 0.695, respectively, indicating that the responses to the surveys were generally reliable and that white-collar workers gave more consistent answers. This situation has shown that efforts regarding environmental sustainability are mostly carried out at the management level and are not adequately communicated to blue-collar workers. It has been understood that the survey studies will contribute to companies' sustainable production goals. 

Anahtar Kelimeler

• Environmental sustainability
• textile industry
• survey evaluation

Etik Beyan

Ethics Committee Approval is Not Required.

ÇEVRESEL SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİMİ ÖLÇMEYE YÖNELİK BİR ANKET ÇALIŞMASI: TEKSTİL İŞLETMESİ ÖRNEĞİ

Öz

Tekstil endüstrisinin suya, havaya ve toprağa önemli etkileri vardır. Bu çalışmada, Bursa Demirtaş Organize Sanayi Bölgesinde bulunan bir tekstil işletmesinde çalışanların çevresel sürdürülebilir üretim ve atık yönetimi bilinçlerini ölçmeye yönelik anketler uygulanmıştır. Mavi yakada çalışanlara uygulanan anket sorularında sahada aktif çalıştıkları için gözleme dayalı çevre bilinci, atık yönetimi ve kirlilik kontrol uygulamaları, kimyasal ve tehlikeli maddelerle ilgili farkındalık, su, hammadde, enerji verimliliği, çevresel motivasyon araçları gibi konular yer almıştır. Beyaz yaka sorularında benzer konular olmakla birlikte üretim teknolojileri ve süreç seçimi, sürdürülebilirlik algısı ve çevre sorunları geri bildirimine yönelik farklı sorular bulunmuştur. Toplam 49 kişiye uygulanan ve likert ve açık uçlu formattaki anketlere Cronbach Alpha katsayısı (α) yöntemi ile güvenilirlik testi uygulanmıştır. Olumlu cevaplar beyaz yakalılar için %82 ile %41 arasında, Mavi yakalılar için ise %92 ile %25 arasında verilmiştir. Beyaz ve mavi yaka için Cronbach Alpha değerleri sırasıyla 0,915 ve 0,695 olarak bulunmuş olup uygulanan anketlere verilen cevapların genel olarak güvenilir olduğu ve beyaz yakalıların daha tutarlı cevaplar verdikleri belirlenmiştir. Bu durum çevresel sürdürülebilirlik konusundaki çalışmaların daha çok yönetim kademesinde yapıldığını mavi yakalılara yeterince aktarılamadığını göstermiştir. Bu anket çalışmalarının firmaların sürdürülebilir üretim hedeflerini gerçekleştirmelerine katkı sağlayacağı anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çevresel sürdürülebilirlik
• tekstil endüstrisi
• anket değerlendirmesi

Etik Beyan

Etik Kurul Onayına Gerek Yoktur.

Kaynakça

1. Adal, M. G. (2023). Tekstil Sektöründe Temiz Üretim Uygulama Örnekleri. In Temiz Üretim, Yeşil Mutabakat ve Sürdürülebilir Atık Yönetimi (eds: Mehmet Emin Aydın, Güleda Engin). 37-48, Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları. doi:10.53478/TUBA.978-625-8352-57-3
2. Ağraş, S., ve Çetinkaya, F. (2023). Tekstil Sektöründe Çevresel Duyarlılık ve Sürdürülebilirlik Politikalarına Yönelik Bir İçerik Analizi. Ekinoks Ekonomi İşletme ve Siyasal Çalışmalar Dergisi, 10(1), 26-48. doi: 10.48064/equinox.1173118
3. Akbaş, İ., Kırımlı, E. N. (2019). Üniversite Öğrencilerinin Çevre Duyarlılığı: Ölçek Geliştirme Çalışması TT - Environmental Awareness of University Students: A Scale Development Study. Kastamonu Education Journal, 27(3), 1245–1256. doi: 10.24106/kefdergi.2973
4. Ali, S.R., Al masud, A., Hossain, M. A., Islam, K.M.Z., Alam, S.MS. (2024). Weaving a greener future: The impact of green human resources management and green supply chain management on sustainable performance in Bangladesh’s textile industry, Cleaner Logistics and Supply Chain, 10, 100143. doi: 10.1016/j.clscn.2024.100143
5. Briga-Sá, A., Nascimento, D., Teixeira, N., Pinto, J., Caldeira, F., Varum, H., Paiva, A. (2013). Textile Waste as an Alternative Thermal Insulation Building Material Solution. Construction and Building Materials, 38, 155–160. doi: 10.1016/j.conbuildmat.2012.08.037
6. Cho, E., Kim, S. (2015). Cronbach’s Coefficient Alpha: Well Known but Poorly Understood. Organizational Research Methods, 18(2), 207–230. https://doi.org/10.1177/1094428114555994
7. Cronbach L J., (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika. 16: 297-334.
8. Demir, T. (2025). Bir Tekstil İşletmesinde Atık Minimizasyonu ile İlgili İnceleme. Bursa Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Bitirme Tezi, Bursa.

9. European Commission. (2022). Sustainable and Circular Textiles Strategy. European Commission Website. https://environment.ec.europa.eu/strategy/textiles-strategy_en, Erişim Tarihi: 01.07.2026
10. European Commission, 2026. Guidance document on CBAM implementation for importers of goods into the EU: Definitive Regime Phase. Brussels: European Commission Services, Directorate-General for Taxation and Customs Union. https://taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment-mechanism/cbam-legislation-and-guidance_en, Erişim Tarihi: 25. 05. 2026
11. European Parliament. (2019). Konu: Environmental impact of the textile and clothing industry. What consumers need to know. European Parliamentary Research Service. https://www.europarl.europa.eu/thinktank/en/document/EPRS_BRI(2019)633143, Erişim Tarihi: 01.07.2026
12. Ertuğrul, N., Kutluca, A. Y. (2020). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Duygusal Zekâ Düzeyleri ile Problem Çözme Becerileri İlişkisi. Academy Journal of Educational Sciences, 4(1), 1–10. doi: 10.31805/acjes.656153
13. Gelbmann, U., Hammerl, B. (2015). Integrative re-use systems as innovative business models for devising sustainable product-service-systems. Journal of Cleaner Production. 97, 55-60 doi: 10.1016/j.jclepro.2014.01.104
14. Haider, S., Fatima, F., Bakhsh, K., Ahmed, M. (2019). Effect of intervention on employees’ intentions to use environmentally sustainable work practices: A field experiment. Journal of Environmental Management, 248, 109334. doi: 10.1016/j.jenvman.2019.109334
15. Haque, M. S., Nahar, N., Sayem, S. M. (2021). Industrial water management and sustainability: Development of SIWP tool for textile industries of Bangladesh. Water Resources and Industry, 25, 100145. doi: 10.1016/j.wri.2021.100145
16. Haksevenler, B. H. G., Kavak, F. F., Akpınar, A. (2020). Sıfır Atık Yönetimi, Marmara Üniversitesi Anadoluhisarı Kampüsü Örneği. Kent Akademisi, 13(4), 722–735. doi: 10.35674/kent.798900
17. Higg Index, 2021. Higg Facility Environmental Module (Higg FEM): How to Higg guide (Version 3.4). Sustainable Apparel Coalition. https://howtohigg.org/wp-content/uploads/2021/11/Higg-FEM-How-to-Higg-Guide-2021-Nov-4-2021.pdf, Erişim Tarihi: 01.07.2026
18. Hu, X., Kaplan, S. A., Dalal, R. S. (2010). An examination of blue- versus white-collar workers’ conceptualizations of job satisfaction facets. Journal of Vocational Behavior, 76(2), 317–325. doi: 10.1016/j.jvb.2009.10.014.
19. Hussain, N., Kadir, M. M., Nafees, A. A., Karmaliani, R., Jamali, T. (2019). Needs assessment regarding occupational health and safety interventions among textile workers: A qualitative case study in Karachi, Pakistan. Journal of the Pakistan Medical Association, 69(1), 87–93.
20. Ingrao, C., Bezama, A., Paiano, A., Hildebrandt, J., Arcidiacono, C. (2025). A Review of the Key Findings from the Special Issue on “Life Cycle Sustainability Analysis of Resource Recovery from Waste Management Systems in the Context of Circular Models of the Economy and the Bioeconomy.” Resources, 14(3), 44. doi: 10.3390/resources14030044
21. ISO, 2015. ISO 14001:2015 - Environmental management systems — Requirements with guidance for use. 3rd ed. Geneva: International Organization for Standardization (ISO). https://www.iso.org/standard/60857.html, Erişim Tarihi: 01.07.2026
22. ISO, 2018a. ISO 45001:2018 - Occupational health and safety management systems — Requirements with guidance for use. 1st ed. Geneva: International Organization for Standardization (ISO). https://www.iso.org/standard/63787.html, Erişim Tarihi: 01.07.2026
23. ISO, 2018b. ISO 50001:2018 - Energy management systems — Requirements with guidance for use. 2nd ed. Geneva: International Organization for Standardization (ISO). https://www.iso.org/standard/69426.html, Erişim Tarihi: 01.07.2026
24. Izah, S. C., Sylva, L., Hait, M. (2024). Cronbach’s Alpha: A Cornerstone in Ensuring Reliability and Validity in Environmental Health Assessment. ES Energy and Environment, 23(1057). doi: 10.30919/esee1057
25. İHKİB. (2023). https://www.ihkib.org.tr/content/files/uploads/15/ihkib-faaliyet-raporu-2023-dusuk-web.pdf, Erişim Tarihi: 01.07.2026, Konu: Hazır Giyim ve Tekstil Sektör Değerlendirme Raporu
26. Karal, H. and Kokoç, M. (2010). Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Ağ Siteleri Kullanım Amaçlarını Belirlemeye Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 1(3), 251–263.
27. Kastacı, B. B. (2025). Tekstil Endüstrisinde Gürültü Kirliliği: İplikten Konfeksiyona Tüm Proseslerde Gürültü Düzeylerinin Karşılaştırmalı Analizi. Cihannüma Teknoloji, Fen ve Mühendislik Bilimleri Akademi Dergisi, 4(1), 1–16. doi:10.55205/joctensa.4120251805361
28. Katip, A. (2024). Bir Tekstil Atölyesinin Dikimhane Bölümünde Kumaş Atıkları ve Enerji Tüketiminin İncelenmesi. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 29(3), 831–841. doi: 10.17482/uumfd.1562823
29. Kır, A., Öztürk, E., Yetiş, Ü., Kitiş, M. (2024). Resource utilization in the sub-sectors of the textile industry: Opportunities for sustainability. Environmental Science and Pollution Research, 31, 25312–25328. doi: 10.1007/s11356-024-32768-2
30. Kopp, T., Baumgartner, M., Seeger, M., Kinkel, S. (2023). Perspectives of managers and workers on the implementation of automated-guided vehicles (AGVs)—A quantitative survey. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 126, 5259–5275. doi: 10.1007/s00170-023-11294-4
31. Küçükkambak, S. E. and Armağan, E. (2022). Çevrimiçi ve Yüz Yüze Anket Teknikleri ile Toplanan Verilerin Geçerlilik ve Güvenilirliklerinin İncelenmesi. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(4), 397–410. doi:10.52791/aksarayiibd.938192
32. Lu, S. ve Zhuang, Y. (2018). Encouraging water pollution control in the workplace: A survey on the pro-environmental behavior of employees. Desalination and Water Treatment, 125, 203–210. doi:10.5004/dwt.2018.22618
33. Luo, Y., Song, K., Ding, X., Wu, X. (2021). Environmental sustainability of textiles and apparel: A review of evaluation methods. Environmental Impact Assessment Review, 86, 106497. doi:10.1016/j.eiar.2020.106497
34. Medeni, İ., Gültekin Koç, E., Medeni, V., İlhan, M. N. (2025). Occupational Risk Perception and Associated Factors Among Textile Workers: A Cross-Sectional Study From Türkiye. Workplace Health & Safety, 73(9), 466–476. doi: 10.1177/21650799251322198
35. Nart, S, Bilgili, A; Orgut, E. D. (2024). The effect of green human resources management practices on corporate sustainability from the perspective of employees, Economics, 18(1), 20220060, doi: 10.1515/econ-2022-0060.
36. Özdamar, K. (2002). Paket Programlarla İstatistiksel Veri Analizi-1 (4. Baskı). Kaan Kitabevi. Eskişehir.
37. Öztürk, E., Köseoğlu, H., Karaboyacı, M., Yiğit, N. Ö., Yetiş, Ü., Kitiş, M. (2016). Minimization of water and chemical use in a cotton/polyester fabric dyeing textile mill. Journal of Cleaner Production, 130, 92–102. doi: 10.1016/j.jclepro.2016.01.080
38. Öztürk, E., Cinperi, N. Ç., Kitiş, M. (2020). Green textile production: A chemical minimization and substitution study in a woolen fabric production. Environmental Science and Pollution Research, 27(36), 45358–45373. doi: 10.1007/s11356-020-10433-8
39. Panigrahi, S., Al Ghafri, K. K., Al Alyani, W. R., Khan, M. W. A., Al Madhagy, T., Khan, A. (2023). Lean manufacturing practices for operational and business performance: A PLS-SEM modeling analysis. International Journal of Engineering Business Management, 15: 1-16. doi: 10.1177/18479790221147864
40. Pinto, V. C. D. and Peleg Mizrachi, M. (2025). The Health Impact of Fast Fashion: Exploring Toxic Chemicals in Clothing and Textiles. Encyclopedia, 5(2), 84. doi:10.3390/encyclopedia5020084
41. Raykov, T. (2007). Reliability if deleted, not ‘alpha if deleted’: Evaluation of scale reliability following component deletion. British Journal of Mathematical and Statistical Psychology, 60(2), 201–216. doi: 10.1348/000711006X115954
42. Roy Choudhury, A. K. (2014). Environmental Impacts of the Textile Industry and Its Assessment Through Life Cycle Assessment. In Roadmap to Sustainable Textiles and Clothing (pp. 1–39). Springer, Singapore. doi:10.1007/978-981-287-110-7_1
43. Sardar, S., Mohsın, M., Memon, M.S., Ramzan, B., Sharıf, R. (2022). An empirical study regarding the environmental sustainability practices inthe textile industry, Industria Textila 73(4), 384-396. DOI: 10.35530/IT.073.04.202152.
44. Saygili, E., Akcan, E. U., Ozturkoglu, Y. (2023). An exploratory analysis of sustainability indicators in Turkish small- and medium-sized industrial enterprises. Sustainability, 15(3), 2063. doi:10.3390/su15032063
45. Shabanloo, R., Karimi, N., Akbari, S. (2025). Anti-odor Textile Materials. In: Repon, M.R., Mikučioniene, D., Haji, A. (eds) Nanoparticles Integrated Functional Textiles. Engineering Materials. Springer, Cham. doi: 10.1007/978-3-032-00246-4_8
46. Shaukat, N., Tahir, H. N., Jamali, T., Hassan, M. M., Nafees, A. A. (2020). Determinants of occupational hazards knowledge and safety practices among textile workers in Karachi, Pakistan: A cross-sectional study. Journal of the Pakistan Medical Association, 70(6), 958-963. doi: 10.5455/JPMA.302642179.
47. T.C. Cumhurbaşkanlığı, 2022. 5973 Sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar. Ankara, Resmî Gazete (Sayı: 31927). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/08/20220818.pdf, Erişim Tarihi: 25 Mayıs 2026.
48. Textile Exchange, 2020. GRS-403-V4.0 Quick Guide to the RCS and GRS. Texas: Textile Exchange. Erişim adresi: https://textileexchange.org/knowledge-center/documents/quick-guide-to-the-rcs-and-grs/, Erişim Tarihi: 25.05. 2026.
49. Ticaret Bakanlığı. (2023). Konu: Tekstil ve Hammaddeleri Sektör Raporu. https://ticaret.gov.tr/data/5b87000813b8761450e18d7b/Tekstil%20ve%20Hammaddeleri%20Raporu%202026.pdf, Erişim Tarihi: 01.07. 2026
50. UNEP (2023). https://wedocs.unep.org/rest/api/core/bitstreams/c2f77b11-e92c-4428-a8bf-1a63c9e5ad45/content, Erişim Tarihi: 01.07.2026, Konu: Sustainability and Circularity in the Textile Value Chain - A Global Roadmap.
51. Valodka, I., Snieška, V., Mihi‐Ramirez, A. (2020). Impact of the international trade on the EU clothing industry carbon emissions. Engineering Economics, 31(3), 314–322. doi: 10.5755/j01.ee.31.3.25012
52. Yontar, E. ve Zengin, Ş. (2023). Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Yönetimine Firma Niteliklerinin Etkisi: Tekstil Sektörü Bakış Açısı. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 38(2), 515–530. doi: 10.21605/cukurovaumfd.1334125