Evaluation of User Satisfaction in Relation to Comfort Conditions in Shopping Malls: Bursa as a Case

Öz

Enclosed shopping malls are one of the most preferred spaces in our daily lives. In these places, visual and climatic comfort conditions of the users are generally provided by artificial systems instead of natural ones. In order to provide user satisfaction which is one of the most important requirements for the viability of these centers, the usage of these artificial systems causes higher energy consumption. In this study, it is argued that spatial organization scheme of shopping malls affects the subjective thoughts of the users’ interior comfort conditions (thermal, interior space air quality, natural ventilation, day lighting, audial comfort). In this context, 7 large shopping malls in Bursa were selected as case studies and the questionnaire aiming to evaluate the users’ satisfaction about comfort conditions in these shopping malls was carried out. The aim of the study is to identify the effects of architectural design principles and spatial organization schemes on the users’ evaluation of comfort conditions. The results of the questionnaire are classified under subtitles such as interior heat, thermal comfort, interior air quality and natural ventilation, day lighting, audial comfort .In this context, at the end of the study, the relation between the users’ subjective evaluation of comfort conditions and architectural design principles are comparatively discussed and some suggestions for the design of new shopping malls are provided

Anahtar Kelimeler

• Shopping malls, customer satisfaction, comfort conditions

Alışveriş Merkezlerinde Kullanıcı Memnuniyetinin Konfor Koşulları Açısından Değerlendirilmesi: Bursa Örneği

Öz

Kapalı alışveriş merkezleri günümüzde kullanıcıların sıklıkla tercih ettikleri mekânlar olmaktadır. Doğal havalandırmaya sahip olmayan bu kapalı merkezlerde görsel ve iklimsel konfor koşulları yapay iklimlendirme cihazlarıyla sağlanmaktadır. Alışveriş merkezlerinin yaşayabilirliği açısından önemli bir faktör olan kullanıcı memnuniyetinin sağlanabilmesi için, bu sistemlerin kullanılması beraberinde yoğun bir enerji tüketimin de getirmektedir. Bu çalışmada, alışveriş merkezlerinin mekan organizasyonu prensiplerinin, kullanıcıların iç ortam konfor koşulları (ısıl konfor, iç hava kalitesi, doğal havalandırma durumu, gün ışığı, doğal aydınlatma, işitsel konfor) hakkındaki sübjektif görüşlerini etkilediği savı ortaya konulmuştur.. Bu amaçla, Bursa ilinde bulunan 7 büyük alışveriş merkezi uygulama alanı olarak seçilmiş, konfor koşullarının değerlendirilmesi amacıyla kullanıcı görüşlerini içeren bir anket çalışması yapılmıştır. Çalışmanın amacı, kullanıcı görüşlerinden faydalanarak, mimari tasarımın ve yerleşimin iç ortam konfor koşullarına etkisinin tespit edilmesidir. Anket sonuçları; iç ortam sıcaklığı ve ısıl konfor, iç hava kalitesi ve doğal havalandırma durumu, gün ışığı ve doğal aydınlatma, işitsel konfor başlıkları altında alışveriş merkezlerindeki kullanıcı görüşlerinden faydalanılarak değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, kullanıcıların konfor koşulları ile ilgili sübjektif değerlendirmeleri ve alışveriş merkezleri tasarım ilkeleri arasındaki ilişki karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş ve yeni tasarlanacak alışveriş merkezleri için öneriler sunulmuştur

Anahtar Kelimeler

• Alışveriş merkezi, kullanıcı memnuniyeti, konfor koşulları

Kaynakça

1. Abdullah, H., Meng, Q., Zhao, L., Wang, F., (2009) “Field study on indoor thermal environment in an atrium in tropical climates”, Building and Environment Vol. 44, pp.431– 436.
2. Ahmed, Z. U., Ghingold, M., Dahari, Z., (2007) Malaysian Shopping Mall Behavior: An Exploratory Study, Asia Pacific Journal of Marketing and Logistics, Vol.19, No.4, pp. 331- 348.
3. Aktaş, G. G., (2010) Alışveriş Merkezleri Yemek Katlarında Doğal aydınlatmanın İç Mekanda Sürdürülebilirlik Kavramına Etkisi, International Sustainable Buildings Symposium, Ankara, s:601-605
4. Arslan, Tülin Vural (2009) "Türkiye’deki Alışveriş Merkezleri İncelemelerine Eleştirel Bir Bakış: Yorumlar, Eleştiriler, Tartışmalar", Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 14(1), pp.147-159.
5. ASHRAE Standard 55-1992 rev, 2003. Thermal Environment Conditions For Human Occupancy
6. Bloch, P.H., Ridgway, N.M., Dawson, S.A. (1994) “The Shopping Mall As Consumer Habitat”, Journal of Retailing, Vo.70, No.1, pp. 23-42.
7. Çalışkan, E.B., (2010) " Avm Tipolojilerinin İşitsel Konforunun Değerlendirilmesi", Basılmamış Y.L. Tezi, ODTÜ, Ankara
8. Chen, B., Kang, J. (2004) “Acoustic comfort in shopping mall atrium spaces-A case study in Sheffield Meadowhall”, Architectural Science Review, Vol. 47.

9. Cheng, E. W. L., Li, H., Yu, L. (2007) “A GIS Approach To Shopping Mall Location Selection”, Building and Environment, Vol.42, No.2, pp. 884-892.
10. Chowa, W.K., Fungb, W.Y., Wong, L.T. (2002) “Preliminary studies on a new method for assessing ventilation in large spaces”, Building and Environment Vol.37, pp.45-152.
11. Chun, C. Y., Tamura, A. (1998) “Thermal Environment and Human Responses in Underground Shopping Malls vs Department Stores in Japan”, Building and Environmenr, Vol. 33, No. 2-3, pp. 151-158.
12. CR 1752, 1998. Ventilation for Buildings: Design Criteria for the Indoor Environment. CEN European Committe for Standardization,NSAI: Ireland
13. Demir, K., (2003), Noise Control and Constructual Preventions at Shopping Centers: Two Examples in Ankara. Master thesis submitted at Gazi University.
14. Dökmeci,P.N., (2009), Acoustical Comfort Evaluation in Enclosed Public Spaces with a Central Atrium: A Case Study in Food Court of Cepa Shopping Center. Master thesis submitted at Bilkent University.
15. El-Adly, M. I. (2007) “Shopping Malls Attractiveness: A Segmentation Approach”, International Journal of Retail & Distribution Management, Vol. 35, No.11, pp. 936-950.
16. Fanger, P., O., (1970), Thermal comfort: Analysis and applications in environmental engineering, Danish Technical Press, 244 pages.
17. Frontczak,M., Wargocki, P., (2010) Technical University of Denmark
18. Frontczak, M., Wargocki, P., (2011) “Literature survey on how different factors influence human comfort in indoor environments”, Building and Environment, Vol: 46
19. Haghighat F, Donnini G. Impact of psycho-social factors on perception of the indoor air environment studies in 12 office buildings. Build Environ 1999;34(4):479-503.
20. Li, W.M., Lee, S.C., Chan, L.Y., (2001) “Indoor air quality at nine shopping malls in Hong Kong” The Science of the Total Environment Vol. 273 pp. 27-40.
21. Melikov A, Pitchurov G, Naydenov K, Langkilde G., (2005), Field study on occupant comfort and the office thermal environment in rooms with displacement ventilation. Indoor Air;15(3):205-14.
22. Nakano J, Tanabe S, Kimura K., (2002), Differences in perception of indoor environment between Japanese and non-Japanese workers. Energy Build;34(6):615-21.
23. Navai M, Veitch JA. (2003) Acoustic satisfaction in open-plan offices: review and recommendations.
24. Newsham G, Brand J, Donnelly C, Veitch J, Aries M, Charles K. (2009), Linking indoor environment conditions to job satisfaction: a field study. Build Res Inf; 37 (2):129-47.
25. Norbäck D. (1995), Subjective indoor air quality in schools- the influence of high room temperature, carpeting, fleecy wall materials and volatile organic compounds (VOC). Indoor Air;5(4):237-46.
26. Pellerin N, Candas V. (2003), Combined effects of temperature and noise on human discomfort. Physiol Behav 78(1):99-106.
27. Smedje G, Norbäck D, Edling C., (1997), Subjective indoor air quality in schools in relation to exposure. Indoor Air 7(2):143-50.
28. Turley, L.. W.,Milliman, R. E. (2000) “Atmospheric Effects on Shopping Behavior: A Review of the Experimental Evidence”, Journal of Business Research, 49, (2) pp. 193-211.
29. Vural, T., Yücel, A., (2006), “ Çağımızın yeni kamusalmekanları olan alışveriş merkezlerine eleştirel bir bakış”,İTÜ Dergisi/a: Mimarlık Planlama Tasarım, 5(2), 97-106.
30. Working Group For Sustainable Construction, (2004) “Working Group for Sustainable Constructions Methads and Techniques Final Report, Brussels, Belgium.
31. Yamtraipat N, Khedari J, Hirunlabh J. (2005) Thermal comfort standards for air conditioned buildings in hot and humid Thailand considering additional factors of acclimatization and education level. Solar Energy,78(4):504-17.
32. Makale 29.05.2013 tarihinde alınmış, 07.03.2014 tarihinde düzeltilmiş, 10.03.2014 tarihinde kabul edilmiştir.