ZAMAN PENCERELİ BÖLÜNMÜŞ-DAĞITIMLI ARAÇ ROTALAMA İLE AFET SONRASI YARDIM MALZEMESİ DAĞITIMI PLANLAMASI

Öz

Bu çalışmada, afet sonrası geçici-afet-müdahale tesislerinden afetzedelere yardım malzemesi dağıtım problemi için bir çözüm yaklaşımı önerilmektedir. Problem literatürde bulunan Zaman Pencereli Bölünmüş-Dağıtımlı Araç Rotalama Problemi’ne uyarlanarak modellenmiştir. Önerilen çözüm yaklaşımı, yakın tarihli başka bir çalışmada geliştirilen iki-aşamalı stokastik programlama modeli sonuçlarını kullanarak, yardım malzemelerinin stokastik programlama modeli ile önceden konumlandırılmış geçici-afet-müdahale tesislerinden afetzedelere en kısa sürede dağıtımının yapılmasını amaçlamaktadır. Söz konusu stokastik programlama modelinin sonuçları kullanılarak, başlangıç dağıtım problemi, her birisi önerilen çözüm yaklaşımıyla Zaman Pencereli Bölünmüş-Dağıtımlı Araç Rotalama Problemi olarak çözülen daha küçük boyutlu alt-problemlere (bağımsız taşıma problemleri) bölünmüştür. Problem boyutundaki küçülmenin çözüm süresi açısından katkılar sağladığı, Bursa’nın büyük bir ilçesi için geliştirilen örnek olay kullanılarak oluşturulan her bir alt-problemin kişisel bir bilgisayarda saniyeler içinde çözülebildiği görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yardım malzemesi dağıtımı,geçici-afet-müdahale-tesisi,araç rotalama problemi,bölünmüş-dağıtımlı araç rotalama problemi

Kaynakça

1. 1. Adıvar, B. ve Mert, A. (2010) International disaster relief planning with fuzzy credibility, Fuzzy Optimization and Decision Making, 9(4), 413-433. doi:10.1007/s10700-010-9088-8
2. 2. Afshar, A., Rasekh, A. ve Afshar, M.H. (2009) Risk-based optimization of large flood-diversion systems using genetic algorithms, Engineering Optimization, 41(3), 259-273. doi:10.1080/03052150802433213
3. 3. Altay, N. ve Green, W.G. (2006) OR/MS research in disaster operations management, European Journal of Operational Research, 175(1), 475-493. doi:10.1016/j.ejor.2005.05.016
4. 4. Archetti, C., Mansini, M. ve Speranza, M.G. (2005) Complexity and Reducibility of the Skip Delivery Problem, Transportation Science, 39(2), 182-187. doi:10.1287/trsc.22.1.1
5. 5. Barbarosoğlu, G. ve Arda, Y. (2004) A two-stage stochastic programming framework for transportation planning in disaster response, Journal of the Operational Research Society, 55(1), 43-53. doi:10.1057/palgrave.jors.2601652
6. 6. Beamon, B., M. ve Balcik, B. (2008) Performance measurement in humanitarian relief chains, International Journal of Public Sector Management, 21(1), 4-25. doi:10.1080/13675560701561789
7. 7. Belfiore, P., Tsugunobu, H. ve Yoshizaki, Y. (2008) Scatter search for vehicle routing problem with time windows and split deliveries, Vehicle Routing Problem, 1-14.
8. 8. Ben-Tal, A., Chung, B.D., Mandala, S.R. ve Yao, T. (2011) Robust optimization for emergency logistics planning: Risk mitigation in humanitarian relief supply chains, Transportation Research Part B, 45(8), 1177-1189. doi.org/10.1016/j.trb.2010.09.002

9. 9. Chan, Y., Carter, W.B. ve Burnes, M.D. (2001) A multiple-depot, multiple-vehicle, location routing problem with stochastically processed demands, Computers & Operations Research, 28(8), 803-826. doi:10.1016/S0305-0548(00)00009-5
10. 10. Cavdur, F., Kose-Kucuk, M. ve Sebatli, A. (2016) Allocation of temporary disaster response facilities under demand uncertainty: An earthquake case study, International Journal of Disaster Risk Reduction, 19, 159-166. doi:10.1016/j.ijdrr.2016.08.009
11. 11. Dantzig, G.B. ve Ramser, J.H. (1959) The truck dispatching problem, Management Science, 6(1), 80-91. doi.org/10.1287/mnsc.6.1.80
12. 12. Dror, M. ve Trudeau, P. (1989) Savings by Split Delivery Routing, Transportation Science, 23(2), 141-145. doi.org/10.1287/trsc.23.2.141
13. 13. Dror, M. ve Trudeau, P. (1990) Split Delivery Routing, Naval Research Logistics, 37(3), 383-402. doi:10.1002/nav.3800370304
14. 14. Dror, M., Laporte, G. ve Trudeau, P. (1994) Vehicle routing with split deliveries, Discrete Applied Mathematics, 50(3), 239-254. doi:10.1016/0166-218X(92)00172-I
15. 15. Erdik, M., Erkin, E. ve Yeğin, M. (2003) Planlama Sürecinde Yönetmeliklerin Afetler Açısından Etkin Hâle Getirilmesi, Kocaeli Deprem Sempozyumu, 334.
16. 16. Frizzell, P.W. ve Giffin, J.W. (1992) The bounded split delivery vehicle routing problem with grid network distances, Asia Pacific Journal of Operational Research, 9(1), 101-116. doi:A1992KP79100008
17. 17. Frizzell, P.W. ve Giffin, J.W. (1995) The Split Delivery Vehicle Scheduling Problem with Time Windows and Grid Network Distances, Computers & Operations Research, 22(6), 655-667. doi:10.1016/0305-0548(94)00040-F
18. 18. Galindo, G. ve Batta, R. (2013) Review of recent developments in OR/MS research in disaster operations management, European Journal of Operational Research, 230(2), 201-211. doi:10.1016/j.ejor.2013.01.039
19. 19. Genç, F.N. (2007) Türkiye’de doğal afetler ve doğal afetlerde risk yönetimi, Stratejik Araştırmalar Dergisi, 9(5), 201-226.
20. 20. Haghani, A. ve Oh, S. (1996) Formulation and solution of a multi-commodity, multi-modal network flow model for disaster relief operations, Transportation Research Part A, 30(3), 231-250. doi:10.1016/0965-8564(95)00020-8
21. 21. Ho, S.C. ve Haugland, D. (2004) A tabu search heuristic for the vehicle routing problem with time windows and split deliveries, Computers & Operations Research, 31 (12), 1947-1964, 2004. doi.org/10.1016/S0305-0548(03)00155-2
22. 22. https://aats.afad.gov.tr/sozluk4.php, Erişim Tarihi: 23.11.2017, Konu: T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Açıklamalı Afet Yönetimi Terimleri Sözlüğü.
23. 23. Lenstra, J.K. ve Kan, A.H.G. (1981) Complexity of Vehicle and Scheduling Problems, Networks, 11(2), 221-227. doi:10.1002/net.3230110211
24. 24. Mete, H.O ve Zabinsky, Z.B. (2010) Stochastic optimization of medical supply location and distribution in disaster management, International Journal of Production Economics, 126(1), 76-84. doi:10.1016/j.ijpe.2009.10.004
25. 25. Nagurney, A., Yu, M. ve Qiang, Q. (2011) Supply chain network design for critical needs with outsourcing, Papers in Regional Science, 90(1), 123-142. doi:10.1111/j.1435-5957.2010.00317
26. 26. Natarajarathinam, M., Capar, I. ve Narayanan, A. (2009) Managing supply chains in times of crisis: a review of literature and insights, International Journal of Physical Distribution and Logistic Management, 39(7), 535-573. doi:10.1108/09600030910996251
27. 27. Nolz, P.C., Semet, F. ve Doerner, K.F. (2011) Risk approaches for delivering disaster relief supplies, OR Spectrum, 33(3), 543-569. doi:10.1007/s00291-011-0258-z
28. 28. Özdamar, L., Ekinci, E. ve Küçükyazıcı, B. (2004) Emergency Logistics Planning in Natural Disasters, Annals of Operations Research, 129(1), 217-245. doi:10.1023/B:ANOR.0000030690.27939.39
29. 29. Özdamar, L.ve Demir, O. (2012) A hierarchical clustering and routing procedure for large scale disaster relief logistics planning, Transportaion Research Part E, 48(3), 591-602. doi.org/10.1016/j.tre.2011.11.003
30. 30. Rawls, C.G. ve Turnquist, M.A. (2010) Pre-positioning of emergency supplies for disaster response, Transportation Research Part B, 44(4), 521-34. doi:/10.1016/j.trb.2009.08.003
31. 31. Salman, F.S. ve Gül, S. (2014) Deployment of field hospitals in mass casualty incidents, Computers & Industrial Engineering, 74, 37-51. doi:10.1016/j.cie.2014.04.020
32. 32. Sheu, J.B. (2010) Dynamic relief-demand management for emergency logistics operations under large-scale disasters, Transportation Research Part E, 46(1), 1-17. doi:10.1016/j.tre.2009.07.005
33. 33. Solomon, M.M. (1987) Algorithms for the vehicle routing and scheduling problems with time windows constraints, Operations Research, 35(2), 254-265. doi:10.1287/opre.35.2.254
34. 34. Solomon, M.M. ve Desrosiers, J. (1988) Survey paper-time window constrained routing and scheduling problems, Transportation Science, 22(1), 1-13. doi:10.1287/trsc.22.1.1
35. 35. Song, R., He S. ve Zhang, L. (2009) Optimum transit operations during the emergency evacuations, Journal of Transportation Systems Engineering and Information Technology, 9(6), 154-160. doi.org/10.1016/S1570-6672(08)60096-3
36. 36. Vitoriano, B., Ortuno, M.T., Tirado, G. ve Montero, J. (2011) A multi-criteria optimization model for humanitarian aid distribution, Journal of Global Optimization, 51(2), 189-208. doi.org/10.1007/s10898-010-9603-z
37. 37. Yi, W. ve Özdamar L. (2007) A dynamic logistics coordination model for evacuation and support in disaster response activities, European Journal of Operational Research, 179(3), 1177-1193. doi:10.1016/j.ejor.2005.03.07