Araştırma Makalesi

Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde Yaşam Kalitesi, Kaygı, Depresyon Düzeyleri ve İlişkili Faktörler

Cilt: 48 Sayı: 2 15 Eylül 2022
PDF İndir
TR EN

Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde Yaşam Kalitesi, Kaygı, Depresyon Düzeyleri ve İlişkili Faktörler

Öz

Bu çalışmada otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanılı çocukların ebeveynlerinde yaşam kalitesi, kaygı, depresyon riski ve ilişkili faktörler araştırıldı. Çalışmaya OSB tanılı 182 çocuk ve ebeveyni dahil edildi. Ebeveynler tarafından Otizmde Yaşam Kalitesi Ölçeği-Ebeveyn Formu (OYKA-E) ve Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ) dolduruldu. Çalışmacı tarafından Çocukluk Otizmi Derecelendirme Ölçeği (ÇODÖ) uygulandı. Çocukların %85,2’si erkek (n=155), tüm çocukların ortanca yaş değeri 8 (2-13) bulundu. Çalışmaya katılan ebeveynlerin % 79,1’i (n=144) annelerdi. OYKA-E Bölüm A ortanca değeri 84,00 (39-140), Bölüm B ortanca değeri 55,00 (20-95) bulundu. HAD-A ölçeğinde kesme puanı üzerinde yanıt oranı %59,3, HAD-D ölçeğinde %68,1 idi. ÇODÖ’nün OYKA-E Bölüm A (r=-0,201; p=0,006) ve Bölüm B (r=-0,486; p<0,001) ile arasında negatif korelasyon bulundu. OYKA-E Bölüm A ile HAD-A (r=-0,628; p<0,001) ve HAD-D (r=-0,659; p<0,001) arasında negatif korelasyon bulundu. Yine OYKA-E Bölüm B ile HAD-A (r=-0,438; p<0,001) ve HAD-D (r=-0,372; p<0,001) arasında negatif korelasyon bulundu. OYKA-E Bölüm A ile baba eğitim düzeyi (r=0,191; p=0,010) ve aylık gelir düzeyi (r=0,269; p<0,001) arasında pozitif korelasyon bulundu. OYKA-E Bölüm B ile çocuğun yaşı arasında (r=-0,149; p=0,045) negatif, aylık gelir düzeyi (r=0,187; p=0,011) ile arasında pozitif korelasyon bulundu. Çalışmamız OSB şiddeti, çocukta ilaç kullanımı, çocuğun yaşı, ailenin gelir düzeyi ve babanın eğitim düzeyi gibi faktörlerin ebeveyn yaşam kalitesini ve ruh sağlığını etkileyen faktörler olabileceğini düşündürmektedir. Çocuklara yönelik müdahaleler yanında, ebeveynlerin baş etme becerilerini geliştirecek programların planlanması, ebeveyn yaşam kalitesinde artış ve ruh sağlığında iyileşme sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. American Psychiatric Association DS, American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders: DSM-5 (Vol. 5). Washington, DC: American psychiatric association; 2013.
  2. 2. Maenner MJ, Shaw KA, Bakian AV, Bilder DA, Durkin MS, Esler A et al. Prevalence and Characteristics of Autism Spectrum Disorder Among Children Aged 8 Years—Autism and Developmental Disabilities Monitoring Network, 11 Sites, United States, 2018. MMWR Surveill Summ 2021;70:1–16.
  3. 3. What quality of life? The WHOQOL Group. "World health organization quality of life assessment." World Health Forum 1996;17:4.
  4. 4. Mugno D, Ruta L, D'Arrigo VG, Mazzone L. Impairment of quality of life in parents of children and adolescents with pervasive developmental disorder. Health Qual Life Outcomes 2007;5:22.
  5. 5. Allik H, Larsson JO, Smedje H. Health-related quality of life in parents of school-age children with Asperger syndrome or high-functioning autism. Health and quality of life outcomes.2006;4:1-8.
  6. 6. Yazıcı KU. Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı Olguların Tipik Gelişim Gösteren Kardeşlerinde Depresif Özellikler ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi: Tedavinin Kardeşlerdeki Bulgular Üzerine Etkisi. Fırat Tıp Dergisi 2020;25:23-33.
  7. 7. Gümüş R, Aluçlu MU, Sarıbaş S. Diyarbakır'da 2010-2015 Yılları Arasında Sağlık Bakanlığı Hastaneleri Tarafından Evde Bakılan Çocuk ve Gençlerin Sağlık Durumları Üzerine Bir Araştırma. Dicle Tıp Dergisi 2016;43:549-55.
  8. 8. Altiere MJ, von Kluge S. Searching for acceptance: Challenges encountered while raising a child with autism. J Intellect Dev Disabil 2009;34:142–52.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikiyatri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Eylül 2022

Gönderilme Tarihi

31 Mayıs 2022

Kabul Tarihi

1 Ağustos 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 48 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Güller, B., & Yaylacı, F. (2022). Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde Yaşam Kalitesi, Kaygı, Depresyon Düzeyleri ve İlişkili Faktörler. Journal of Uludağ University Medical Faculty, 48(2), 217-224. https://doi.org/10.32708/uutfd.1124107
AMA
1.Güller B, Yaylacı F. Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde Yaşam Kalitesi, Kaygı, Depresyon Düzeyleri ve İlişkili Faktörler. Uludağ Tıp Derg. 2022;48(2):217-224. doi:10.32708/uutfd.1124107
Chicago
Güller, Barış, ve Ferhat Yaylacı. 2022. “Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde Yaşam Kalitesi, Kaygı, Depresyon Düzeyleri ve İlişkili Faktörler”. Journal of Uludağ University Medical Faculty 48 (2): 217-24. https://doi.org/10.32708/uutfd.1124107.
EndNote
Güller B, Yaylacı F (01 Eylül 2022) Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde Yaşam Kalitesi, Kaygı, Depresyon Düzeyleri ve İlişkili Faktörler. Journal of Uludağ University Medical Faculty 48 2 217–224.
IEEE
[1]B. Güller ve F. Yaylacı, “Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde Yaşam Kalitesi, Kaygı, Depresyon Düzeyleri ve İlişkili Faktörler”, Uludağ Tıp Derg, c. 48, sy 2, ss. 217–224, Eyl. 2022, doi: 10.32708/uutfd.1124107.
ISNAD
Güller, Barış - Yaylacı, Ferhat. “Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde Yaşam Kalitesi, Kaygı, Depresyon Düzeyleri ve İlişkili Faktörler”. Journal of Uludağ University Medical Faculty 48/2 (01 Eylül 2022): 217-224. https://doi.org/10.32708/uutfd.1124107.
JAMA
1.Güller B, Yaylacı F. Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde Yaşam Kalitesi, Kaygı, Depresyon Düzeyleri ve İlişkili Faktörler. Uludağ Tıp Derg. 2022;48:217–224.
MLA
Güller, Barış, ve Ferhat Yaylacı. “Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde Yaşam Kalitesi, Kaygı, Depresyon Düzeyleri ve İlişkili Faktörler”. Journal of Uludağ University Medical Faculty, c. 48, sy 2, Eylül 2022, ss. 217-24, doi:10.32708/uutfd.1124107.
Vancouver
1.Barış Güller, Ferhat Yaylacı. Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde Yaşam Kalitesi, Kaygı, Depresyon Düzeyleri ve İlişkili Faktörler. Uludağ Tıp Derg. 01 Eylül 2022;48(2):217-24. doi:10.32708/uutfd.1124107

Cited By

ISSN: 1300-414X, e-ISSN: 2645-9027

Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi "Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License" ile lisanslanmaktadır.


Creative Commons License
Journal of Uludag University Medical Faculty is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

2023