Derleme

Egzersiz-Kaynaklı BDNF'nin Mental Sağlık Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: Sistematik Derleme

Cilt: 49 Sayı: 1 9 Haziran 2023
PDF İndir
EN TR

Egzersiz-Kaynaklı BDNF'nin Mental Sağlık Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: Sistematik Derleme

Öz

Yaşam süresi uzadıkça mental hastalıklar daha yaygın sağlık sorunları haline gelerek hastaların ve ailelerinin refahını ve yaşam kalitesini oldukça azaltmaktadır. Bu patolojilerin başlamasını önlemek veya geciktirmek için etkili bir strateji olan düzenli egzersizin beyin-kaynaklı nörotrofik faktör (BDNF) gibi nöroprotektif nitelikli hücresel ve moleküler dolaşım faktörleri yoluyla beyin sağlığı üzerindeki faydaları tetiklediği düşünülmektedir. Bu nedenle, bu sistematik derleme, egzersiz kaynaklı BDNF’nin mental hastalıklar üzerindeki etkisine ilişkin güncel bilgileri özetlemeyi ve bu hastalıklara optimum fayda sağlayacak egzersiz programları oluşturmak için öneriler sunmayı amaçlamaktadır. Sistematik inceleme stratejisi, elektronik veri tabanı sistematik araştırmalarında bir metodoloji olarak spor bilimine uyarlanan raporlama maddeler bildirisi PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-analyses) yönergelerine uygun şekilde yürütülmüştür. Bu kapsamda oluşturulan dışlama ve dahil edilme kriterleri göz önünde bulundurularak sekiz tam metin çalışma değerlendirilmiştir. Bu çalışmadan elde edilen bulgular, en az dört hafta boyunca ve haftada 150 dakika orta şiddetli aerobik ve direnç egzersizlerinin ya da bu egzersizlerin halihazırda devam eden tedavilerle veya bilişsel egzersizlerle birlikte kullanılmasının mental sağlık üzerindeki olumlu etkilerine BDNF'deki artışların aracılık edebileceğini göstermektedir. Bu durum egzersizin, düşük BDNF seviyelerine sahip mental hastalığı olan bireyleri hedefleyebileceği hipotezlerini desteklemektedir. Sonuç olarak egzersiz kaynaklı BDNF düzeylerinin mental sağlıkla ilişkili standart tedavi müdahalelerinin etkinliğini geliştirebileceği ve klinik iyileşmeyle ilişkili potansiyel bir biyobelirteç olabileceği düşünülmektedir. Buna rağmen özellikle farklı şiddet ve sıklıklarda planlanan egzersiz türlerinin ya da kombinasyonlarının BDNF salınımını farklı şekilde etkiliyor oluşu bu çalışma sonuçlarına dayanarak mental sağlığı BDNF kaynaklı geliştirebilecek standart bir egzersiz programı oluşturmayı oldukça zorlaştırmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Çalışma için destek alınmamıştır.

Teşekkür

Msc. Kadir Keskin, Dr. Hüseyin Topçu ve Dr. Serkan Pancar’ a teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. 1. Dishman RK, Berthoud HR, Booth FW, et al. Neurobiology of exercise. Obesity 2006;14(3):345-56.
  2. 2. Birinci YZ. Veteran sporcularda farklı tip akut egzersizin serum beyin kaynaklı nörotrofik faktör (BDNF) düzeyleri ve nörobilişsel işlevler üzerine etkisi (Doktora Tezi). Bursa: Bursa Uludağ Üniversitesi; 2021.
  3. 3. Sallis RE. Exercise is medicine and physicians need to prescribe it!. Br. J. Sport Med 2009;43(1):3-4.
  4. 4. Deslandes AC. Exercise and mental health: what did we learn in the last 20 years?. Front. Psychiatry 2014;5:66.
  5. 5. Albagmi FM, Alansari A, Al Shawan DS, AlNujaidi HY, Olatunji SO. Prediction of generalized anxiety levels during the Covid-19 pandemic: A machine learning-based modeling approach. Inform. Med. Unlocked 2022;28:100854.
  6. 6. Carmassi C, Dell’Osso L, Bertelloni CA et al. Three-Month Follow-up Study of Mental Health Outcomes after a National COVID-19 Lockdown: Comparing Patients with Mood or Anxiety Disorders Living in an Area with a Higher Versus Lower Infection Incidence. J Clin. Psychiatry 2022;83(2):39558.
  7. 7. Sothmann MS, Buckworth J, Claytor RP, et al. Exercise training and the cross-stressor adaptation hypothesis. Exerc. Sport Sci. Rev 1996;24(1):267-88.
  8. 8. Schuch FB, Vancampfort D, Firth J, et al. Physical activity and incident depression: a meta-analysis of prospective cohort studies. Am. J. Psychiatry, 2018;175(7):631-48.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Spor Hekimliği

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

9 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

23 Aralık 2022

Kabul Tarihi

3 Mart 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 49 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Birinci, Y. Z., Sagdilek, E., & Şahin, Ş. (2023). Egzersiz-Kaynaklı BDNF’nin Mental Sağlık Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: Sistematik Derleme. Journal of Uludağ University Medical Faculty, 49(1), 115-124. https://doi.org/10.32708/uutfd.1223655
AMA
1.Birinci YZ, Sagdilek E, Şahin Ş. Egzersiz-Kaynaklı BDNF’nin Mental Sağlık Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: Sistematik Derleme. Uludağ Tıp Derg. 2023;49(1):115-124. doi:10.32708/uutfd.1223655
Chicago
Birinci, Yakup Zühtü, Engin Sagdilek, ve Şenay Şahin. 2023. “Egzersiz-Kaynaklı BDNF’nin Mental Sağlık Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: Sistematik Derleme”. Journal of Uludağ University Medical Faculty 49 (1): 115-24. https://doi.org/10.32708/uutfd.1223655.
EndNote
Birinci YZ, Sagdilek E, Şahin Ş (01 Haziran 2023) Egzersiz-Kaynaklı BDNF’nin Mental Sağlık Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: Sistematik Derleme. Journal of Uludağ University Medical Faculty 49 1 115–124.
IEEE
[1]Y. Z. Birinci, E. Sagdilek, ve Ş. Şahin, “Egzersiz-Kaynaklı BDNF’nin Mental Sağlık Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: Sistematik Derleme”, Uludağ Tıp Derg, c. 49, sy 1, ss. 115–124, Haz. 2023, doi: 10.32708/uutfd.1223655.
ISNAD
Birinci, Yakup Zühtü - Sagdilek, Engin - Şahin, Şenay. “Egzersiz-Kaynaklı BDNF’nin Mental Sağlık Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: Sistematik Derleme”. Journal of Uludağ University Medical Faculty 49/1 (01 Haziran 2023): 115-124. https://doi.org/10.32708/uutfd.1223655.
JAMA
1.Birinci YZ, Sagdilek E, Şahin Ş. Egzersiz-Kaynaklı BDNF’nin Mental Sağlık Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: Sistematik Derleme. Uludağ Tıp Derg. 2023;49:115–124.
MLA
Birinci, Yakup Zühtü, vd. “Egzersiz-Kaynaklı BDNF’nin Mental Sağlık Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: Sistematik Derleme”. Journal of Uludağ University Medical Faculty, c. 49, sy 1, Haziran 2023, ss. 115-24, doi:10.32708/uutfd.1223655.
Vancouver
1.Yakup Zühtü Birinci, Engin Sagdilek, Şenay Şahin. Egzersiz-Kaynaklı BDNF’nin Mental Sağlık Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: Sistematik Derleme. Uludağ Tıp Derg. 01 Haziran 2023;49(1):115-24. doi:10.32708/uutfd.1223655

Cited By

ISSN: 1300-414X, e-ISSN: 2645-9027

Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi "Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License" ile lisanslanmaktadır.


Creative Commons License
Journal of Uludag University Medical Faculty is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

2023