TÜRK DÜNYASI MASALLARINDAKİ KUTSAL SU MOTİFİ: ABI HAYAT
Öz
İnsanlığın yaşam kaynağı olan su, insanoğlunun yarattığı tüm halk bilgisi ürünlerinde kendine yer bulmuş ve genel olarak kutsal kabul edilmiştir. Bu nedenle kutsal su, dünya masallarında kullanılan bir motif haline gelmiştir. Türk dünyasında su genellikle kutsal bir varlık olarak kabul edilir. Bunlar içinde “Abı Hayat” özel bir yere sahiptir. Mitik dönem inançlarının izlerini taşıyan bu motif İslam’da var olan Hızır inancıyla varlığını sürdürmüştür. Hızır’ın Abı Hayat içerek ölümsüzleşmesi, ölümden korkan insan için ölümsüzlük hayalinin simgesi haline gelmiştir. Abı Hayat, masallarda sıkça kullanılan bir motiftir.
Masallarda kahraman çeşitli sınavlardan geçtikten sonra Abı Hayat’a ulaşır. Bu bir tür ödüldür. Kahraman bu suya ise olağanüstü yardımcılar aracılığıyla ulaşır. Fakat kahraman Abı Hayat suyuna ulaşmış olsa da ölümsüzlüğe asla ulaşamaz. Sadece bazı olağanüstü güçlere sahip olup sıradan insanlardan ayrılır. Çalışmamızda masal kahramanının Abı Hayat’a ulaşma yolculuğu ve bu suyun masallardaki işlevleri üzerinde durulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AKMAN, Eyüp. (2002). “Türk ve Dünya Kültüründeki Su Kültü Üzerine Düşünceler”. Kastamonu Eğitim Dergisi, Cilt: 10, s. 1-10.
- BAYAT, Fuzuli. (2012). Türk Mitolojik Sisteminde (Kutsal Dişi-Mitolojik Ana, Umay Paradigmasında İlkel Mitolojik Kategoriler- İyeler ve Demonoloji). 2. Baskı. Ötüken Neşriyat.
- BAYDEMİR, Hüseyin. (2013). Özbek Halk Masalları. Atatürk Kültür Merkezi Yayınları.
- BURCKHARDT, Titus. (1994). Aklın Aynası Geleneksel Bilim ve Kutsal Sanat Üzerine Denemeler. Çev. Volkan Ersoy. İstanbul: İnsan Yayınları.
- ÇİFTÇİ, Ceyhun. (2013). “Geçmişten Günümüze Türklerde Su Kültü”. Geleneksel Türk Sanatında ve Edebiyatımızda Su. Ankara: Aski Genel Müdürlüğü Yayınları, s. 23-30.
- DEMİR, Gonca Kuzay. (2019). Kosova Türk Masalları. Kriter Yayınları.
- DOĞAN, Sabri. (2009). Kırgız Masalları (Metin-İnceleme). Ankara Gazi Üniversitesi SBE, yayınlanmamış yüksek lisans tezi.
- DURALI, Ş. Teoman. (2011). Gılgamış Destanı. Dergah Yayınları, İstanbul.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Türk Halk Bilimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
22 Aralık 2021
Gönderilme Tarihi
6 Ekim 2021
Kabul Tarihi
2 Aralık 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Sayı: 18
APA
Yalçınkaya, F. (2021). TÜRK DÜNYASI MASALLARINDAKİ KUTSAL SU MOTİFİ: ABI HAYAT. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi, 18, 62-70. https://doi.org/10.46400/uygur.1004874
AMA
1.Yalçınkaya F. TÜRK DÜNYASI MASALLARINDAKİ KUTSAL SU MOTİFİ: ABI HAYAT. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi. 2021;(18):62-70. doi:10.46400/uygur.1004874
Chicago
Yalçınkaya, Fatoş. 2021. “TÜRK DÜNYASI MASALLARINDAKİ KUTSAL SU MOTİFİ: ABI HAYAT”. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi, sy 18: 62-70. https://doi.org/10.46400/uygur.1004874.
EndNote
Yalçınkaya F (01 Aralık 2021) TÜRK DÜNYASI MASALLARINDAKİ KUTSAL SU MOTİFİ: ABI HAYAT. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi 18 62–70.
IEEE
[1]F. Yalçınkaya, “TÜRK DÜNYASI MASALLARINDAKİ KUTSAL SU MOTİFİ: ABI HAYAT”, Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi, sy 18, ss. 62–70, Ara. 2021, doi: 10.46400/uygur.1004874.
ISNAD
Yalçınkaya, Fatoş. “TÜRK DÜNYASI MASALLARINDAKİ KUTSAL SU MOTİFİ: ABI HAYAT”. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi. 18 (01 Aralık 2021): 62-70. https://doi.org/10.46400/uygur.1004874.
JAMA
1.Yalçınkaya F. TÜRK DÜNYASI MASALLARINDAKİ KUTSAL SU MOTİFİ: ABI HAYAT. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi. 2021;:62–70.
MLA
Yalçınkaya, Fatoş. “TÜRK DÜNYASI MASALLARINDAKİ KUTSAL SU MOTİFİ: ABI HAYAT”. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi, sy 18, Aralık 2021, ss. 62-70, doi:10.46400/uygur.1004874.
Vancouver
1.Fatoş Yalçınkaya. TÜRK DÜNYASI MASALLARINDAKİ KUTSAL SU MOTİFİ: ABI HAYAT. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi. 01 Aralık 2021;(18):62-70. doi:10.46400/uygur.1004874
Cited By
Din ve Teknoloji Etkileşiminde Yapay Zeka ve Transhümanizm’e Yaklaşımlar
Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17859/pauifd.1267034Traces of Folk Stories in Aşık Hosani's Poems
Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.18506/anemon.1542989