Studies on Scientific and Cultural Developments in Azerbaijan in XI-XV. Centuries
Öz
Azerbaijan, which has an important place in the history of Turkish Islam, has always been at the center of attention with the beginning of the Middle Ages in political and cultural terms. Beginning with the Islamic conquests During the Arab period, especially with the Arab conquest, Azerbaijan entered a long period of Arab domination. As in other countries of the Near and Middle East, Azerbaijan had some developments in the fields of religion, language, literature and history. According to local sources, with the arrival of the Arabs in the region, the political, social, economic and cultural life of the country was generally practiced. In the process of the “Arabization” policy, it is stated that the religious-ethnic and cultural structure deteriorated and developments stopped and even significant regressions were experienced with the wars that took place in the region. However, with the advent of Islam, Islamic Civilization, which spread in all conquered regions, constitutes the turning point of world history and in this context, Islamic Civilization constitutes the basis of the history of medieval civilization. In general, it takes a centered approach to the main events and phenomena that constitute the basic dynamics of the medieval period and explains them in the context of cause-and-effect relationships. In the XI-XIV centuries, a period considered to be the period of Islamic development, Islamic civilization experienced its “Golden Age” and “Muslim scientific Renaissance”. Therefore, it is also known that in the general conquest policy of Islam, all geographies that came under the rule of the Caliphate, both political-economic and social-cultural development was achieved. As a matter of fact, in historical data, it is widely known that the geography of Azerbaijan has become a part of the Islamic civilization in the historical process and has made significant contributions to the general Islamic civilization. In particular, Arabic was used in scientific, religious and literary fields until the XI century. The main factor that influenced this was the multilingual culture of various peoples living in geographically different regions and the absence of a single language. The main purpose of the study is to reveal the scientific and cultural developments of Azerbaijan in the Middle Ages and to promote this rich heritage by highlighting it in the scientific world.
Anahtar Kelimeler
Исследования Научного И Культурного Развития Азербайджана В XI.-XV. Веках
Öz
Азербайджан, занимающий важное место в исламской истории Турции, с начала Средневековья всегда находился в центре внимания в политическом и культурном плане. В период «арабов», начавшийся с исламского завоевания, особенно с арабского завоевания, Азербайджан вступил в длительный период арабского господства. Как и в других странах Ближнего и Среднего Востока, в Азербайджане достигнуты определенные успехи в области религии, языка, литературы и истории. В местных же источниках с приходом арабов в регион меняется политическая, социальная, экономическая, культурная жизнь страны, в процессе политики «арабизации» применяется в целом религиозно-этническая и религиозно-этническая и культурная жизнь страны. Культурная структура ухудшилась, развитие остановилось, и даже войны, которые происходили в регионе, претерпели значительный регресс. Однако с приходом ислама исламская цивилизация, распространившаяся во всех завоеванных регионах, представляет собой поворотный момент в мировой истории, и в этом контексте исламская цивилизация составляет основу истории средневековой цивилизации. В целом применяется подход, фокусирующийся на основных событиях и явлениях, составляющих основную динамику средневекового периода, и объясняющий их в контексте причинно-следственных связей. В период, который на протяжении XI-XIV. веков считается процессом развития ислама, исламская цивилизация переживала период ’’золотого века’’ и ’’научного возрождения мусульман’’. По этой причине также известно, что в общей завоевательной политике ислама были достигнуты улучшения во всех географических регионах, находившихся под доминированием халифата, будь то в политико-экономическом или социально-культурном контексте. Фактически, в исторических данных имеется обширная информация о том, что география Азербайджана стала частью исламской цивилизации в ходе исторического процесса, развития во многих областях и значительного вклада в общую исламскую цивилизацию. В частности, До XI. века арабский язык стал использоваться в научной, религиозной и литературной сферах. Важнейшим фактором, влияющим на это, является тот факт, что различные народы, проживающие в разных регионах, обладают многоязычной культурой и может быть показано отсутствие единого языкового элемента. Основная цель исследования – раскрыть научное и культурное развитие Азербайджана в средние века и представить это богатое наследие, осветив его в научном мире.
Anahtar Kelimeler
XI.-XV. Yüzyıllarda Azerbaycanda İlmi ve Kültürel Gelişmeler Üzerine İncelemeler
Öz
Türk İslam tarihinde önemli yere sahip Azerbaycan, siyasi ve kültürel anlamda Orta Çağın başlamasıyla daima dikkat merkezinde olmuştur. İslam fütuhatı ile başlayan’’ Araplar’’ döneminde, özellikle, Arap fütuhatı ile birlikte, Azerbaycan, uzun süren Arap hakimiyeti sürecine girdi. Yakın ve Orta Doğunun diğer ülkelerinde olduğu gibi, Azerbaycan’da din, dil, edebiyat, tarih alanlarında birtakım gelişmeler sağlandı. Yerel kaynaklarlar da ise, Arapların bölgeye gelmesiyle birlikte, ülkenin siyasi sosyal iktisadi, kültürel hayatında, genel olarak uygulanan’’ Araplaştırma’’ politikası sürecinde, dini- etnik ve kültürel yapının bozulduğu ve gelişmelerin durduğunu hatta bölgede meydana gelen savaşlar birlikte, önemli ölçüde gerilemelerin yaşandığı ifade edilmektedir. Oysaki, İslam dinin gelişiyle birlikte, fetih olunan bütün bölgelerde, yayılan İslam Medeniyeti dünya tarihinin dönüm noktasını teşkil etmekte ve bu bağlamda İslam Medeniyeti, Orta çağ medeniyet tarihinin temelini oluşturmaktadır. Genel olarak, Orta çağ dönemin temel dinamiklerini oluşturan başlıca olay ve olguları merkeze alan bir yaklaşım sergileyerek bunları, sebep-sonuç ilişkileri bağlamında açıklanmaktadır. XI. -XIV. Yüzyıllar, İslam’ın gelişim süreci olarak kabul edilen bir devirde, İslam medeniyeti, kendisinin “Altın çağı” ve “Müslümanların bilimsel Rönesans” dönemini yaşamıştır. Bu nedenle, İslam’ın genel fetih politikasında, hilafetin hakimiyeti altına geçen bütün coğrafyalarda ister siyasi-ekonomik, ister sosyal-kültürel bağlamda bir gelişme sağlandığı da bilinmektedir. Nitekim, tarihi verilerde, Azerbaycan coğrafyası da, tarihi süreç içerisinde, İslam medeniyetinin bir parçası haline gelerek, bir çok alanda gelişmeler yaşandığını ve genel İslam medeniyetine önemli katkılar sağlandığı konusunda geniş bilgilere rastlanılmaktadır. Özellikle, XI. yüzyıla kadar ilmi, dini, edebi alanlarda Arapça kullanmaya başlandı. Bunu etkileyen en başlıca unsur, coğrafi bakımında farklı bölgelere yaşayan çeşitli halkların çok dilli bir kültüre sahip olmaları, tek dil unsurunun olmaması da gösterilebilir. Çalışmanın başlıca amacı Orta çağda Azerbaycan’ın ilmi ve kültürel gelişmelerini ortaya çıkarmak ve bilim dünyasında öne çıkararak bu zengin mirası tanıtmaktır.
Anahtar Kelimeler
