Araştırma Makalesi

Geleneksel El Yapımı Niğde Basma Bidon Tulum Peynirlerinin Karakterizasyonu: Üretim Değişkenlerinin Mikrobiyal Ekosistem Üzerindeki Etkisi

Cilt: 37 Sayı: 2 28 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

Geleneksel El Yapımı Niğde Basma Bidon Tulum Peynirlerinin Karakterizasyonu: Üretim Değişkenlerinin Mikrobiyal Ekosistem Üzerindeki Etkisi

Öz

Geleneksel el yapımı peynirler, üretim teknikleri, hammadde özellikleri ve olgunlaşma koşullarına bağlı olarak karmaşık bir mikrobiyal ekosistem oluşturur. Bu çalışmada, plastik bidonlarda preslenip olgunlaştırılan ve bugüne kadar sistematik olarak karakterize edilmemiş geleneksel Niğde basma bidon tulum peynirlerinden 48 örneğin fizikokimyasal ve mikrobiyolojik özellikleri incelenmiş, Türk Gıda Kodeksi (TGK) kriterlerine uygunlukları değerlendirilmiş, fizikokimyasal parametrelerin mikrobiyal yük üzerine etkisi belirlenmiş ve örnekler Hiyerarşik Kümeleme Analizi (HKA) ile sınıflandırılmıştır. HKA sonuçlarına göre örnekler üç kümeye ayrılmıştır. Küme 1 (n=11), yüksek nem (%54.11±8.71) ve pH (5.58±0.28) ile düşük titre edilebilir asitlik (%0.91±0.27 LA) ile karakterize edilmiş ve yüksek Koagulaz Pozitif Stafilokok (KoPS) seviyeleri (4.41±2.44 log kob/g) göstermiştir. Küme 2 (n=9), en düşük nem (%36.19±4.56) ve kuru maddede en yüksek yağ (%63.92±9.45) içeriği ile mikrobiyal büyümenin kısıtlandığı grup olmuştur. Küme 3 (n=28), örneklerin %58.3’ünü oluşturmuş; düşük pH (4.90±0.34). yüksek asitlik (%2.20±0.39 LA) ve yüksek Laktik Asit Bakterileri (LAB) sayısı (6.55±0.55 log kob/g) ile aktif fermantasyon profili sergilemiştir. Peynirlerde genel olarak biyolojik koruyucu potansiyeli olan LAB türleri baskın olmasına rağmen (6.06±1.38 log kob/g), örneklerin %54.2’sinde ortalama 6.33±0.51 log kob/g düzeyinde tespit edilen KoPS, yetersiz asitifikasyon veya post-proses kontaminasyona işaret etmektedir. Yağsız peynir kitlesindeki nem oranı (PYKN) Ortalama %59.06±9.56 olup, örneklerin %33.3’ü yarı sert. %27.1’i sert olarak sınıflandırılmıştır. Örneklerin %41.7’sinin TGK’nın %45 nem sınırını aştığı, yüksek pH ve nemin Fekal Koliform (FK) ve Toplam Aerob Mezofil Bakteri (TAMB) artışı ile anlamlı ilişkili olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Bulgular, peynir üretiminde geleneksel özellikler korunurken nem, olgunlaşma süreci ve hijyen sağlama aşamalarında kontrolün artırılması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alfaki HI, Ogbonna IO, Maibasha D et al (2026). Molecular insights into the cheese microbiome: Mapping microbial diversity and functional pathways shaping flavor and quality. J Health Well Saf Res, 11(3), 1-25.
  2. Béjar-Lio GI, Gutiérrez-Méndez N, Nevárez-Moorillón GV (2020). Microbiological and physicochemical characteristics of Chihuahua cheese manufactured with raw milk. AIMS Agric Food, 5(1), 1-15.
  3. Cakir Y, Cakmakci S, Hayaloglu AA (2016). The effect of addition of black cumin (Nigella sativa L.) and ripening period on proteolysis. sensory properties and volatile profiles of Erzincan Tulum (Şavak) cheese made from raw Akkaraman sheep’s milk. Small Rumin Res, 134, 65-73.
  4. Cakir Y Cakmakci S (2018). Some microbiological. physicochemical and ripening properties of Erzincan Tulum cheese produced with added black cumin (Nigella sativa L.). J Food Sci Technol, 55(4), 1435-1443.
  5. Cakmakci S, Dagdemir E, Hayaloglu AA et al (2008). Influence of ripening container on the lactic acid bacteria population in Tulum cheese. World J Microbiol Biotechnol, 24(3), 293-299.
  6. Caldeira LA, Valente GL, Barbosa CD et al (2024). Profile of lactic acid bacteria (MALDI-TOF-MS) and physico-chemical and microbiological characteristics of the raw milk and fresh artisanal cheese from Serra Geral. Minas Gerais. Brazil Food Res Int, 176, 113831.
  7. Çetin B, Temir Ö, Köşeci AT (2025). Evaluation of local cheeses within the scope of sustainable gastronomy tourism: A case from Niğde. J Tour Gastron Stud, 13(3), 3240-3252.
  8. Fernandes Silva Rodrigues L, Lunara Santos Pavelquesi S, Almeida de Oliveira Ferreira AC et al (2021). Microbiological evaluation of industrialized and artisanal Minas fresh cheese commercialized in the Federal District. Brazil. Food Sci Technol, 42, e45221.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Veteriner Gıda Hijyeni ve Teknolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

31 Mart 2026

Kabul Tarihi

7 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 37 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Karadal, F., Sakin Şahin, T., Bağcı, C., & Ertaş Onmaz, N. (2026). Geleneksel El Yapımı Niğde Basma Bidon Tulum Peynirlerinin Karakterizasyonu: Üretim Değişkenlerinin Mikrobiyal Ekosistem Üzerindeki Etkisi. Van Veterinary Journal, 37(2), 185-193. https://doi.org/10.36483/vanvetj.1919832
AMA
1.Karadal F, Sakin Şahin T, Bağcı C, Ertaş Onmaz N. Geleneksel El Yapımı Niğde Basma Bidon Tulum Peynirlerinin Karakterizasyonu: Üretim Değişkenlerinin Mikrobiyal Ekosistem Üzerindeki Etkisi. Van Vet J. 2026;37(2):185-193. doi:10.36483/vanvetj.1919832
Chicago
Karadal, Fulden, Tuba Sakin Şahin, Cemalettin Bağcı, ve Nurhan Ertaş Onmaz. 2026. “Geleneksel El Yapımı Niğde Basma Bidon Tulum Peynirlerinin Karakterizasyonu: Üretim Değişkenlerinin Mikrobiyal Ekosistem Üzerindeki Etkisi”. Van Veterinary Journal 37 (2): 185-93. https://doi.org/10.36483/vanvetj.1919832.
EndNote
Karadal F, Sakin Şahin T, Bağcı C, Ertaş Onmaz N (01 Temmuz 2026) Geleneksel El Yapımı Niğde Basma Bidon Tulum Peynirlerinin Karakterizasyonu: Üretim Değişkenlerinin Mikrobiyal Ekosistem Üzerindeki Etkisi. Van Veterinary Journal 37 2 185–193.
IEEE
[1]F. Karadal, T. Sakin Şahin, C. Bağcı, ve N. Ertaş Onmaz, “Geleneksel El Yapımı Niğde Basma Bidon Tulum Peynirlerinin Karakterizasyonu: Üretim Değişkenlerinin Mikrobiyal Ekosistem Üzerindeki Etkisi”, Van Vet J, c. 37, sy 2, ss. 185–193, Tem. 2026, doi: 10.36483/vanvetj.1919832.
ISNAD
Karadal, Fulden - Sakin Şahin, Tuba - Bağcı, Cemalettin - Ertaş Onmaz, Nurhan. “Geleneksel El Yapımı Niğde Basma Bidon Tulum Peynirlerinin Karakterizasyonu: Üretim Değişkenlerinin Mikrobiyal Ekosistem Üzerindeki Etkisi”. Van Veterinary Journal 37/2 (01 Temmuz 2026): 185-193. https://doi.org/10.36483/vanvetj.1919832.
JAMA
1.Karadal F, Sakin Şahin T, Bağcı C, Ertaş Onmaz N. Geleneksel El Yapımı Niğde Basma Bidon Tulum Peynirlerinin Karakterizasyonu: Üretim Değişkenlerinin Mikrobiyal Ekosistem Üzerindeki Etkisi. Van Vet J. 2026;37:185–193.
MLA
Karadal, Fulden, vd. “Geleneksel El Yapımı Niğde Basma Bidon Tulum Peynirlerinin Karakterizasyonu: Üretim Değişkenlerinin Mikrobiyal Ekosistem Üzerindeki Etkisi”. Van Veterinary Journal, c. 37, sy 2, Temmuz 2026, ss. 185-93, doi:10.36483/vanvetj.1919832.
Vancouver
1.Fulden Karadal, Tuba Sakin Şahin, Cemalettin Bağcı, Nurhan Ertaş Onmaz. Geleneksel El Yapımı Niğde Basma Bidon Tulum Peynirlerinin Karakterizasyonu: Üretim Değişkenlerinin Mikrobiyal Ekosistem Üzerindeki Etkisi. Van Vet J. 01 Temmuz 2026;37(2):185-93. doi:10.36483/vanvetj.1919832

Creative Commons License
Kabul edilen makaleler Creative Commons Atıf 4.0 uluslararası lisansı ile lisanslanmıştır.