KENTLEŞME SÜRECİNİN BİNGÖL’DE MAHALLE ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: YEŞİLYURT VE ŞEHİT MUSTAFA GÜNDOĞDU MAHALLELERİ ÜZERİNE İNCELEME
Öz
Kentleşme süreci sosyal, ekonomik, ekolojik ve mekânsal anlamda ciddi dönüşümlere sebep olmaktadır. Bu dönüşüm kentin temel yerleşim yerleri olan mahalleleri de etkilemekte, mahallenin temel özellikleri, yapı ve dokusu değişime uğramaktadır. Daha kalabalık nüfusa, alana, daha farklı yapı ve unsurlara kavuşan mahallede geleneksel özellikler aşınırken, bazen eski ve yeni özellikler bir arada var olmaya devam etmektedir. Kentleşme sürecini hızlı yaşayan Türkiye’de bu sürecin mahalle gibi önemli sosyal ve ekonomik işlevleri olan bir yapı üzerinde ne tür etkilerinin olduğunun ortaya konulması gerekmektedir.
Bu doğrultuda araştırmanın amacı kentleşme sürecinin mahalle yapısı üzerine olan etkilerinin Bingöl kent merkezinde bulunan Yeşilyurt ile Şehit Mustafa Gündoğdu mahalleleri üzerinden ortaya koymaktır. Araştırma literatür taraması, gözlem ve görüşmelere dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Sonuçta, Bingöl’ün kentleşme süreciyle bağlantılı olarak Yeşilyurt Mahallesi’nde geleneksel yapının henüz korunduğu ancak apartmanlaşma sürecinin burada da başladığı; Şehit Mustafa Gündoğdu Mahallesi’nde ise değişimin daha hızlı olduğu ve geleneksel mahalle yapısının çözüldüğü görülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akyol Altun, D., (2010). Kapalı Konut Siteleri ve Mahalle Kavramı. İdealkent Dergisi, sa.2, 216-244.
- Alver, K., (2010). Mahalle: Mekân ve Hayatın Esrarlı Birlikteliği. İdealkent Dergisi, sa.2, 116-139.
- Alver, K., (2013). Mahalle -Mahallenin Toplumsal ve Mekânsal Portresi- Ankara: Hece Yayınları.
- Baydaş, A.,Güven, M., & Koç, E., (2013). Bingöl Üniversitesi’nin Kentin Ekonomik Yapısına Katkısı. III. Bingöl Sempozyumu, 571-580.
- Bayraktar, F.S., (2002). Komşu Sözcüğü Üzerine. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.12, sa.2, 129-138. Bergen, L., (2010). Medeniyetin Cüzü: Mahalle. İdealkent Dergisi, sa.2, 140-168.
- Çadırcı, M., (2011). Tanzimat Sürecinde Türkiye Anadolu Kentleri, (Der. Tülay Ercoşkun), Ankara: İmge Kitabevi.
- Çılgın, K., (2019). Mahalleyi Dönüşümün ‘Kurtarıcılığı’ndan Kurtarmak: Sarıyer Mahallelerinin Mücadelesinden Esinlenen Bir Yaklaşım Önerisi, Mahalle Planlaması, İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, (Yayımlanmamış Doktora Tezi).
- Çınar, A., (2013). Modernizm, Kent ve Toplum, Bursa: Emin Yayınları.
- Çoban, E., & İlyas, A., (2017). 1935 Nüfus Sayımı ve Bingöl’ün Nüfus Potansiyeli. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, cilt.7, sa.1, 89-98.
- Devellioğlu, F., (1999). Osmanlıca - Türkçe Ansiklopedik Lügat. “Mahalle”, 19. Baskı, Ankara: Aydın Kitabevi.