Araştırma Makalesi

Holstein Irkı Buzağılarda Bazı Vücut Morfolojik Özellikleri ile Hematolojik Parametreler Arasındaki İlişkilerin Kanonik Korelasyon Analizi ile İncelenmesi

Cilt: 9 Sayı: 1 30 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Holstein Irkı Buzağılarda Bazı Vücut Morfolojik Özellikleri ile Hematolojik Parametreler Arasındaki İlişkilerin Kanonik Korelasyon Analizi ile İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, Holstein ırkı sığırlarda farklı morfolojik özellikler ile kan parametreleri arasındaki ilişkilerin çok değişkenli bir analiz tekniği olan kanonik korelasyon analiziyle değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda, ortalama 70 kg canlı ağırlıktaki 22 hayvana ait vücut ölçümlerinden canlı ağırlık, vücut uzunluğu, cidago yüksekliği, sağrı yüksekliği, beden derinliği ve göğüs çevresi olmak üzere 6 özellik sağ değişken seti olarak ele alınmışken kan parametrelerini içeren 7 özellik (WBC, RBC, HGB, HCT, PLT, P-LCC ve P-LCR) sol değişken seti olarak dikkate alınmıştır. Elde edilen kanonik değişkenler yardımıyla hesaplanan ilk kanonik korelasyon 0,89 olarak bulunmuştur (p>0.05). Kullanılan örnek genişliğinin nispeten az oluşu kanonik korelasyon katsayısının önemliliğini etkilemiş olsa da, ilk kanonik değişken çifti arasındaki korelasyon dikkate alındığında sığırlarda morfolojik ölçümler ile kan parametreleri arasındaki ilişki 0.80 (0.892) düzeyinde açıklanabileceği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, iki değişken setinin birbirlerindeki değişimi açıklama miktarının ifadesi olan toplam gereksizlik indeksi (redundancy) sağ ve sol set için sırasıyla %42.08 ve %23.62 olarak bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK 2209 – A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı

Etik Beyan

Bu çalışmada kullanılan veriler “Süte ilave edilen Ekinezya (Echinacea purpurea) ekstraktının Siyah alaca buzağılarda in vivo olarak performans, bazı biyokimyasal, hematolojik ve mikrobiyolojik parametrelere ve in vitro olarak toplam gaz üretimi, metan üretimi ve rumen parametreleri üzerine etkisinin belirlenmesi” konulu projenin etik kurul onayına dayanmaktadır.

Teşekkür

Bu çalışma, TÜBİTAK 2209 – A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı tarafından desteklenen “Süte ilave edilen Ekinezya (Echinacea purpurea) sıvı ekstraktının siyah alaca buzağılarda gelişim, kan parametreleri, bağışıklık sistemi ve antioksidatif savunma mekanizması üzerine etkileri” başlıklı projeden hematolojik kan değişkenleri, canlı ağırlık ve vücut ölçüleri değerleriyle ilgili verilerinin kullanımına verdikleri izinden dolayı Ecehan ÇETİN, Hilmi Kemal GEGECAN, Celil AKKUŞ ve Fatih ÇANAK’a teşekkür ederiz. Ayrıca, projenin desteklenmesinde maddi destek veren TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı'na teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. [1] Onasanya, G. O., Oke, F. O., Sanni, T. M., & Muhammad, A. I. (2015). Parameters influencing haematological, serum and bio-chemical references in livestock animals under different management systems. Open Journal of Veterinary Medicine, 5(08), 181.
  2. [2] Mazzullo, G., Rifici, C., Caccamo, G., Rizzo, M., & Piccione, G. (2014). Effect of different environmental conditions on some haematological parameters in cow. Annals of Animal Science, 14(4), 947-954.
  3. [3] Ndlovu, T., Chimonyo, M., Okoh, A. I., Muchenje, V., Dzama, K., & Raats, J. G. (2007). Assessing the nutritional status of beef cattle: current practices and future prospects. African Journal of Biotechnology, 6(24).
  4. [4] Jain, N. C. (1993). Essentials of veterinary hematology. Lea and Febiger, USA, Philadelphia.
  5. [5] Notsu, K., Hashida, S., Mitoma, S., Kubo, M., Arikawa, G., Agah, M. A., El-Khaiat, H.M., Mai, T.N., Nguyen, T.H., Elhanafy, E., & Sekiguchi, S. (2018). Assessment of hematological parameters and carcass weight in bovine leukemia virus infection in slaughtered beef cattle. Journal of Veterinary Epidemiology, 22(1), 43-48.
  6. [6] Johnson, R. A., & Wichern, D. W. (2007). Applied Multivariate Statistical Analysis (6th ed.). Pearson.
  7. [7] Krzanowski, W. J. (2000). Principles of Multivariate Analysis: A User’s Perspective. Oxford University Press.
  8. [8] Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2014). Multivariate Data Analysis (7th ed.). Pearson.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Veri Yönetimi ve Veri Bilimi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

26 Mart 2026

Kabul Tarihi

7 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Şentürk, E., Ergin, M., Özkaya, S., & Koşkan, Ö. (2026). Holstein Irkı Buzağılarda Bazı Vücut Morfolojik Özellikleri ile Hematolojik Parametreler Arasındaki İlişkilerin Kanonik Korelasyon Analizi ile İncelenmesi. Veri Bilimi, 9(1), 12-20. https://izlik.org/JA73MY67NU
AMA
1.Şentürk E, Ergin M, Özkaya S, Koşkan Ö. Holstein Irkı Buzağılarda Bazı Vücut Morfolojik Özellikleri ile Hematolojik Parametreler Arasındaki İlişkilerin Kanonik Korelasyon Analizi ile İncelenmesi. Veri Bilim Derg. 2026;9(1):12-20. https://izlik.org/JA73MY67NU
Chicago
Şentürk, Esra, Malik Ergin, Serkan Özkaya, ve Özgür Koşkan. 2026. “Holstein Irkı Buzağılarda Bazı Vücut Morfolojik Özellikleri ile Hematolojik Parametreler Arasındaki İlişkilerin Kanonik Korelasyon Analizi ile İncelenmesi”. Veri Bilimi 9 (1): 12-20. https://izlik.org/JA73MY67NU.
EndNote
Şentürk E, Ergin M, Özkaya S, Koşkan Ö (01 Haziran 2026) Holstein Irkı Buzağılarda Bazı Vücut Morfolojik Özellikleri ile Hematolojik Parametreler Arasındaki İlişkilerin Kanonik Korelasyon Analizi ile İncelenmesi. Veri Bilimi 9 1 12–20.
IEEE
[1]E. Şentürk, M. Ergin, S. Özkaya, ve Ö. Koşkan, “Holstein Irkı Buzağılarda Bazı Vücut Morfolojik Özellikleri ile Hematolojik Parametreler Arasındaki İlişkilerin Kanonik Korelasyon Analizi ile İncelenmesi”, Veri Bilim Derg, c. 9, sy 1, ss. 12–20, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA73MY67NU
ISNAD
Şentürk, Esra - Ergin, Malik - Özkaya, Serkan - Koşkan, Özgür. “Holstein Irkı Buzağılarda Bazı Vücut Morfolojik Özellikleri ile Hematolojik Parametreler Arasındaki İlişkilerin Kanonik Korelasyon Analizi ile İncelenmesi”. Veri Bilimi 9/1 (01 Haziran 2026): 12-20. https://izlik.org/JA73MY67NU.
JAMA
1.Şentürk E, Ergin M, Özkaya S, Koşkan Ö. Holstein Irkı Buzağılarda Bazı Vücut Morfolojik Özellikleri ile Hematolojik Parametreler Arasındaki İlişkilerin Kanonik Korelasyon Analizi ile İncelenmesi. Veri Bilim Derg. 2026;9:12–20.
MLA
Şentürk, Esra, vd. “Holstein Irkı Buzağılarda Bazı Vücut Morfolojik Özellikleri ile Hematolojik Parametreler Arasındaki İlişkilerin Kanonik Korelasyon Analizi ile İncelenmesi”. Veri Bilimi, c. 9, sy 1, Haziran 2026, ss. 12-20, https://izlik.org/JA73MY67NU.
Vancouver
1.Esra Şentürk, Malik Ergin, Serkan Özkaya, Özgür Koşkan. Holstein Irkı Buzağılarda Bazı Vücut Morfolojik Özellikleri ile Hematolojik Parametreler Arasındaki İlişkilerin Kanonik Korelasyon Analizi ile İncelenmesi. Veri Bilim Derg [Internet]. 01 Haziran 2026;9(1):12-20. Erişim adresi: https://izlik.org/JA73MY67NU