ÜNİVERSİTELERİN TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİĞİNİN HICKS-MOORSTEEN VE FÄRE-PRIMONT ENDEKSLERİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI
Öz
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de 2007 yılında kurulan devlet üniversitelerinin etkinliğini Färe-Primont ve Hicks-Moorsteen Endeksleri ile değerlendirmektir.
Yöntem: Çalışmada, Girdi Odaklı Teknik Etkinlik (ITE), Karma Etkinlik (IME) ve Kalan Girdi Odaklı Ölçek Etkinliğinden (RISE) faydalanılarak Toplam Faktör Verimliliğinin Etkinliği (TFPE) bulunmuştur. Üniversitelere ilişkin girdi ve çıktı değişkenlerinden oluşan veri seti Färe-Primont ve Hicks-Moorsteen endekslerinde analiz edilmiştir.
Bulgular: Yapılan analizler sonucunda Färe-Primont endeksi içerisinde IME’nin TFPE içerisinde belirleyici rol üstlendiği tespit edilmiştir. Hicks-Moorsteen endeksinde ise TFPE’nin en fazla RISE’den etkilendiği belirlenmiştir. Üniversitelerin geneli değerlendirildiğinde kalan girdi odaklı ölçek etkinliğinin 2018-2019 yılları arasındaki düşüşü 2019-2020 yıllarında yükselişe dönüşmüş olduğu görülmüştür. Färe-Primont ve Hicks-Moorsteen TFP endeksleri ile gerçekleştirilen analiz sonuçlarının birbirleriyle örtüşmediği tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde yalnızca ITE’nin Färe-Primont ve Hicks-Moorsteen endeksinde aynı değerlere sahip olduğu görülmektedir.
Özgünlük: Üniversitelerin etkinliklerinin karşılaştırılması amacıyla gerçekleştirilen birçok çalışma mevcuttur. Bu çalışma kullandığı veri seti ve analiz yöntemleri itibarıyla mevcut çalışmalardan ayrışmakta olup özgün değere sahiptir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abed, R. ve Acosta, A. (2018). “Assessing Livestock Total Factor Productivity: A Malmquist Index Approach”, African Journal of Agricultural and Resource Economics, 13(4), 297-306.
- Abramo, G., Cicero, T. ve D’angelo, C.C. (2011). “A Field-Standardized Application of DEA to National Scale Research Assessment of Universities”, Journal of Infometrics, 5, 618-628.
- Agasisti, T. ve Johnes, G. (2009). “Beyond Frontiers: Comparing the Efficiency of Higher Education Decision‐Making Units Across more than One Country”, Education Economics, 17(1), 59-79.
- Aleskerov, F. ve Petruschenko, V. (2013). “DEA by Sequential Exclusion of Alternatives”, Higher School of Economics Working Paper Series, WP7/2013/02.
- Arjomandi, A., Salleh, M.I. ve Mohammadzadeh, A. (2015). “Measuring Productivity Change in Higher Education: An Application of Hicks–Moorsteen Total Factor Productivity Index to Malaysian Public Universities”, Journal of the Asia Pacific Economy, 20(4), 630-643.
- Arslan, H. (2014). “Çankırı Karatekin Üniversitesinin Kente Ekonomik Katkısı ve Öğrenci Harcamalarının Farklı Değişkenler Açısından Analizi”, Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 114-127.
- Asante, B.O. ve Villano, R.A. (2019). “Components of Farm-Level Productivity in Integrated Crop-Livestock Farming Systems in Ghana: The Role of Mix Efficiency”, International Journal of Food and Agricultural Economics, 7(1), 63-76.
- Atik, H. (1999). “Üniversitelerin Yerel Ekonomiye Katkıları: Teori ve Erciyes Üniversitesi Üzerine Bir Uygulama”, Erciyes Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 15, 99-109.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Ocak 2022
Gönderilme Tarihi
21 Ocak 2021
Kabul Tarihi
7 Mayıs 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Sayı: 1