HEMŞİRELERİN VERİMLİLİK TUTUMLARININ FARKLI VARDİYALAR İLE BİREYSEL VE MESLEKİ ÖZELLİKLERİNE GÖRE KARŞILAŞTIRILMASI

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı farklı vardiyalarda çalışmakta olan hemşirelerin verimlilik tutumlarının farklı vardiyalarda çalışma durumlarına ve diğer bağımsız değişkenlere göre değişip değişmediğini araştırmaktır.

Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu çalışmaya ABC Üniversitesi Hastanesinde çalışan toplam 176 hemşire dâhil edilmiştir. Tanımlayıcı bilgi formu ile Verimliliğe İlişkin Tutum Ölçeğini içeren veri toplama aracı gerekli izinler alındıktan sonra gece ve gündüz vardiyalarında çalışan hemşirelere ulaştırılmış ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan hemşireler tarafından doldurulmuştur. Doldurulan anketler bilgisayar ortamına aktarıldıktan sonra tanımlayıcı istatistikler (yüzde, ortalama, standart sapma) ile parametrik (bağımsız gruplarda t-testi ve tek yönlü varyans analizi) ve parametrik olmayan (Mann Whitney U Analizi ve Kruskall Wallis) karşılaştırma analizleri kullanılmıştır.

Bulgular: Sabit ve vardiyalı çalışma durumlarına göre Verimliliğe İlişkin Tutum Ölçeği’nin Mesleğe Bağlılık ve Ödüllendirme alt boyutlarında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptanmıştır (p<0,05). Karşılaştırmalı analizlerde, gelir durumu, kurumdan memnuniyet, birimden memnuniyet, kurumda çalışma süresi, birimde çalışma süresi, ücret gibi diğer bağımsız değişkenlere göre de alt grupların verimlilik düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p<0,05).

Özgünlük: Hemşirelerin verimlilik tutumları çalıştıkları vardiyaya ve bazı kişisel ve mesleki özelliklerine göre değişkenlik göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Hemşire
• Vardiya
• Verimlilik

COMPARISON OF NURSES’ PRODUCTIVITY ATTITUDES ACCORDING TO DIFFERENT SHIFTS WITH THEIR PERSONAL AND PROFESSIONAL CAHARCTERISTICS

Öz

Purpose: This study aims to compare the nurse’s productivity attitudes according to different shifts and other independent variables.

Methods: A total of 176 nurses working at the ABC university hospital were included in this descriptive study. After obtaining the required approvals, the questionnaire was delivered to nurses working on night and day shifts and completed by nurses who volunteered to participate in the study. After completing the questionnaires, descriptive statistics (percentage, average, standard deviation) and parametric (t-test in independent groups and one-way analysis of variance) and nonparametric (Mann Whitney U Analysis and Kruskal Wallis) comparison analyzes were used.

Findings: It has been determined that there is a statistically significant difference between the groups in the sub-dimensions of Commitment to Profession and Rewarding of the Attitude Scale for Productivity according to fixed and shift working situations (p <0,05). In the comparative analysis, statistically significant differences were found between the productivity levels of the subgroups according to other independent variables such as personal characteristics, income, satisfaction with the institution, satisfaction with the unit, duration of work at the institution, length of work in the unit, and wages (p<0,05).

Originality: Nurses' productivity attitudes have varied according to their shifts and personal and professional characteristics.

Anahtar Kelimeler

• Nurse
• Shift
• Productivity

Kaynakça

1. Bayer, N. ve Gölbaşı, Z. (2021). Hemşirelerin Verimliliğe İlişkin Tutumları ve Etkileyen Faktörler, Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 8(1), 1-7.
2. Brown, J. H.U. ve Comola, J. (1988). Improving Productivity in Health Care (1st Ed.), CRC Press, New York, USA, https://doi.org/10.1201/9780429284212.
3. Çakmak, M., Öktem, M.K. ve Ömürgönülşen, U. (2009). Türk Kamu Hastanelerinde Teknik Verimlilik Sorunu: Veri Zarflama Analizi Tekniği ile Sağlık Bakanlığı’na Bağlı Kadın Doğum Hastanelerinin Teknik Verimliliklerinin Ölçülmesi, Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 12(1), 1-36.
4. Çalık, K.Y., Aktaş, S., Bulut, H.K. ve Anahar, E.Ö. (2015). Vardiyalı ve Nöbet Sistemi Şeklindeki Çalışma Düzeninin Hemşireler Üzerine Etkisi, Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 2(1), 33-45.
5. Çatak, T. ve Bahçecik, N. (2015). Hemşirelerin İş Yaşamı Kalitesi ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi, Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(2), 85-95.
6. Çakıroğlu, O.Ç. ve Harmancı Seren, A.K. (2016). Sağlıkta Dönüşüm Programı’nın Sağlık Sistemi ve Sağlık Çalışanları Üzerindeki Etkileri, Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 3(1), 37-43.
7. Dallora, C., Ball, J., Redfern, O., Recio‐Saucedo, A., Maruotti, A., Meredith, P. ve Griffiths, P. (2019). Are Long Nursing Shifts on Hospital Wards Associated With Sickness Absence? A Longitudinal Retrospective Observational Study, Journal of Nursing Management, 27(1), 19-26.
8. Dall'ora, C. ve Dahlgren, A. (2020). Shift Work in Nursing: Closing the Knowledge Gaps and Advancing Innovation in Practice, International Journal of Nursing Studies, 112, 103743.

9. Demir Gökmen, B. ve Yıldız, M. (2021). Hemşirelerde İş-Aile Yaşam Çatışması Düzeyi ile İş Verimliliği ve İş Stresi Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi, Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 5(2), 186-197.
10. Er, F. (2019). Hemşirelik Çalışma Ortamının Hemşirelerin Verimlilik Tutumlarına Etkisi, Yüksek Lisans Tezi, Koç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye.
11. Fındık, M. (2018). Örgüt Kültürünün Hemşirelerin Verimlilik Tutumlarına Etkisi, Yüksek Lisans Tezi, Koç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye.
12. Geun, H.G. ve Park, E. (2019). Influence of Emotional Intelligence, Communication, and Organizational Commitment on Nursing Productivity among Korean Nurses, Journal of Korean Academy of Community Health Nursing, 30(2), 226-233.
13. Gift, R.A. ve Obindah, F. (2020). Examining the Influence of Motivation on Organizational Productivity in Bayelsa State Private Hospitals, Open Access Journal of Science, 4(3), 94-108.
14. Göktepe, N. ve Baykal, Ü. (2012a). Hemşirelerin Verimliliğe İlişkin Tutumları ile Hastanelerin Örgütsel ve Yönetsel Yapılarına İlişkin Özelliklerinin Karşılaştırılması, Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 9(1), 16-22.
15. Göktepe, N. ve Baykal, Ü. (2012b). Verimliliğe İlişkin Tutum Ölçeğinin Geliştirilmesi, Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 14(2), 29-41.
16. Hakmal, H., Karadağ, M. ve Demir, C. (2012). Hemşirelerin Motivasyon Düzeylerine Etki Eden Faktörler: Gülhane Askeri Tıp Fakültesi Eğitim Hastanesinde Bir Uygulama, Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 15(3), 181-187.
17. Harmancı Seren, A.K. ve Yıldırım, A. (2013). Özelleştirme: Sağlıkta Özelleştirme ve Hemşireler, Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 16(2), 123-131.
18. Karaaslan, S., Şahin, H.G., Keskin, S., Günbatar, N. ve Akyiğit, E. (2016). Van’da Çalışan Ebe ve Hemşirelerin İş Memnuniyet Düzeylerinin Araştırılması, Van Tıp Dergisi, 23(2), 191-197. Keskin, H.İ. (2020). Türkiye’de Aile Hekimliğine Geçiş Sürecinde Birinci Basamak Sağlık Kuruluşlarının Verimliliği, Doğuş Üniversitesi Dergisi, 21(1), 133-152.
19. Kılıç, S. (2012). Örnek Büyüklüğü, Güç Kavramları ve Örnek Büyüklüğü Hesaplaması, Journal of Mood Disorders, 2(3), 140-142.
20. Kılıçarslan, M. ve Güçlü, A. (2019). İstanbul’da Bulunan Sağlık Bakanlığı Hastanelerinin Verimlilik Analizi, Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 16, 552-558.
21. Li, Y., Zhang, J., Wang, S. ve Guo, S. (2019). The Effect of Presenteeism on Productivity Loss in Nurses: The Mediation of Health and The Moderation of General Self-Efficacy, Frontiers in Psychology, 10, 1745.
22. Medarević, A. ve Vuković, D. (2021). Efficiency and Productivity of Public Hospitals in Serbia Using DEA-Malmquist Model and Tobit Regression Model, 2015–2019, International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(23), 12475.
23. Nazari, A., Alimohammadzadeh, K. ve Hosseini, S.M. (2019). A Study of Relationship Quality of Working Life and Its Relation with The Productivity of Nurses in Hospitals in Qom, Journal of Research Development in Nursing and Midwifery, 16(1), 25-32.
24. Özgörü, H. (2019). Hemşirelerin Örgütsel Bağlılık Düzeyleri ve Verimlilik Tutumları, Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, Türkiye.
25. Park, E., Lee, H.Y. ve Park, C.S.Y. (2018). Association between Sleep Quality and Nurse Productivity among Korean Clinical Nurses, Journal of Nursing Management, 26(8), 1051-1058.
26. Sunter, M. (2019). Sağlık Kurumlarında İnsan Kaynakları Yönetiminin Önemi, Verimlilik Dergisi, 3, 143-160.
27. Şenol, O. ve Gençtürk, M. (2017). Veri Zarflama Analiziyle Kamu Hastaneleri Birliklerinde Verimlilik Analizi, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29(4), 265-286.
28. Terzioğlu, F., Temel, S. ve Uslu Sahan, F. (2016). Factors Affecting Performance and Productivity of Nurses: Professional Attitude, Organisational Justice, Organisational Culture and Mobbing, Journal of Nursing Management, 24(6), 735-744.
29. Türkay, O. (2015). Çalışma Yaşamı Kalitesinin İş Memnuniyeti ve Bağlılık Üzerine Etkileri: Seyahat Acentaları Üzerine Bir Araştırma, Yönetim ve Ekonomi, Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(1), 239-256.
30. Yeo, A.R., Lee, H. ve Jin, H. (2014), Factors Associated with Customer Orientation and Nursing Productivity, Journal of Korean Academy of Nursing Administration, 20(2), 167-175. Zion, N. ve Shochat, T. (2019). Let Them Sleep: The Effects of a Scheduled Nap during the Night Shift on Sleepiness and Cognition in Hospital Nurses, Journal of Advanced Nursing, 75(11), 2603-2615.