Kayseri ilinde sıcaklık-nem indeks değerlerinin süt sığırcılığı ve manda yetiştiriciliği açısından değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmada Kayseri’de ilçelere göre 2014-2023 yılları arasında SNİ değerleri hesaplanarak süt sığırcılığı ve manda yetiştiriciliği için risk oluşturabilecek gün sayılarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmanın materyalini Kayseri’nin 16 ilçesinde (Akkışla, Bünyan, Develi, Felahiye, Hacılar, İncesu, Kocasinan, Melikgazi, Özvatan, Pınarbaşı, Sarıoğlan, Sarız, Talas, Tomarza, Yahyalı ve Yeşilhisar) Meteoroloji 7. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan ortalama “sıcaklık” ve “bağıl nem” ölçümlerine ait resmi verileri oluşturmuştur. Çalışma bulgularına göre Kayseri genelinde 2014-2023 arası ortalama hava sıcaklığının 0,2 ºC azaldığı, bağıl nem değerlerinin ise %1,5 oranında arttığı tespit edilirken, ortalama hava sıcaklığı ve bağıl nemin en yüksek değere sırasıyla 2018 (11,6 ºC) ve 2015 (%63,5) yıllarında ulaşmıştır. İlçeler bazında süt sığırcılığı için 70, manda yetiştiriciliği için 72 olan SNİ eşik değerinin en fazla aşıldığı ilçelerin sırasıyla, Yeşilhisar, İncesu ve Develi; en az aşıldığı ilçelerin ise sırasıyla Pınarbaşı ve Sarız olduğu görülmüştür. Aylar itibariyle, son 10 yılda SNİ eşik değerinin hem süt sığırcılığı hem de manda yetiştiriciliği için en çok aşıldığı ayların sırasıyla, Ağustos ve Temmuz ayları olduğu tespit edilmiştir. İl genelinde son 10 yılda süt sığırcılığı için SNİ eşik değeri yıllık ortalama olarak 45,7 gün (26-60 gün arası), Manda yetiştiriciliği için ise yıllık ortalama 24,2 gün aşılmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma gelecekte 1,8-4º C arasında artması öngörülen hava sıcaklıkları da düşünüldüğünde, Kayseri ilçelerinde hem mevcut hayvan varlığı açısından alınması gereken tedbirlerin olduğunu, hem de gelecekte yapılması planlanan yatırımlar açısından bu ve benzeri çalışma sonuçlarının dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. İl’de hayvancılık açısından ilçeler düzeyinde farklı senaryolara göre alınması gereken tedbirler ile yol haritalarının belirlenmesi ve hayata geçirilmesi sektörün gelecek açısından önemli kazanımı olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Kayseri
• Manda yetiştiriciliği
• Sıcaklık-Nem indeksi
• Süt sığırcılığı

Evaluation of temperature-humidity index values in terms of dairy cattle and water buffalo breeding in Kayseri province

Abstract

In this study, it was aimed to reveal the number of days that may pose a risk for dairy cattle and buffalo breeding by calculating THI values according to districts in Kayseri between 2014 and 2023. The material of the research consists of official data on average "temperature" and "relative humidity" measurements made by the 7th Regional Directorate of Meteorology in 16 districts of Kayseri (Akkışla, Bünyan, Develi, Felahiye, Hacılar, İncesu, Kocasinan, Melikgazi, Özvatan, Pınarbaşı, Sarıoğlan, Sarız, Talas, Tomarza, Yahyalı ve Yeşilhisar). According to the study results, it was determined that the average air temperature in Kayseri between 2014 and 2023 decreased by 0.2 ºC and relative humidity values increased by 1.5%, while the average temperature and relative humidity reached the highest values in 2018 (11.6 ºC) and 2015 (63.5%), respectively. In terms of districts, the districts where the THI threshold value of 70 for dairy cattle and 72 for buffalo breeding are exceeded the most are Yeşilhisar, İncesu and Develi, respectively; It was observed that the districts where it was least exceeded were Pınarbaşı and Sarız, respectively. In terms of months, it has been determined that the months in which the THI threshold value was most exceeded for both dairy cattle and buffalo breeding in the last 10 years were August and July, respectively. In the last 10 years, the THI value in the province has been exceeded by an average of 45.7 days per year for dairy cattle farming and by 24.2 days per year for buffalo breeding. In conclusion, considering the temperatures that are expected to increase by 1.8-4º C in the future, it shows that there are precautions to be taken in terms of the existing animal population in Kayseri districts and that the results of this and similar studies should be taken into account in terms of investments planned to be made in the future. Determining and implementing road maps and measures to be taken according to different scenarios at the district level in terms of animal husbandry in the province will be an important gain for the sector in the future.

Keywords

• Dairy cattle
• Kayseri
• Temperature-Humidity Index
• Water buffalo

Kaynakça

1. Hill DL, Wall E. Dairy cattle in a temperate climate: the effects of weather on milk yield and composition depend on management. Animal 2015; 9: 138-149.
2. Smith JF, Collier RJ, Harner JP, Bradford BJ. Strategies to reduce heat stress in dairy cattle. 27th annual southwest nutrition and management. Conference Book; 2012. p. 65-84.
3. Koç HU, Uğurlu M. Süt sığırlarında ısı stresinin verim özellikleri üzerine etkisi. Lalahan Hay Araşt Enst Dergisi 2019; 59(1): 30-35.
4. West JW. Interaction of energy and bovine somatotropin with heat stress. J Dairy Sci 1994; 84: 2091-2102.
5. Yaslıoğlu E, Ilhan H. Güney Marmara süt sığırı yetiştiriciliğinin ısı stresi yönünden değerlendirilmesi. JOTAF 2016; 13: 12-19.
6. Çenet Z, Korkmaz Ö. Şanlıurfa İlinde ısı stresindeki ineklerde bazı ovulasyon senkronizasyon yöntemlerinin gebelik oranlarına etkisi. Harran Üniv Vet Fak Derg 2020; 9: 59-63.
7. Demir O, Yazgan K. Effects of air temperature and relative humidity on milk yield of Holstein dairy cattle raised in hot-dry Southeastern Anatolia region of Türkiye. Journ AS 2023; 29: 710-720.
8. Zimbelman RB, Rhoads RP, Rhoads ML, Duff GC, Baumgard LH, Collier RJ. A re-evaluation of the impact of temperature humidity index (THI) and black globe humidity index (BGHI) on milk production in high producing dairy cows. In Proceedings of the Southwest Nutrition Conference. USDA Cooperative State Research, Education, and Extension Service (CSREES). Conference Book; 2009. p. 158-169.

9. Bohmanova J, Misztal İ, Tsuruta S, Norman, HD, Lawlor TJ. Genotype by environment interaction due to heat stress. Short comminication. J Dairy Sci 2008; 91:840-846.
10. Wheelock JB, Rhoads RP, VanBaale MJ, Sanders SR, Baumgard LH. Effects of heat stress on energetic metabolism in lactating Holstein cows. J Dairy Sci 2010; 93: 644-655.
11. Leonel A, Fuquay JW, Moore RB, Liu Z, Clark BL, Vierhout C. Relationship between accumulated heat stress during the dry period, body condition score and reproduction parameters of Holstein cows in tropical conditions. Trop Anim Health Prod 2010; 42: 265-273.
12. Ermeti̇n O, Kul E, Sari M. Evaluation of temperature-humidity ındex (thı) values in terms of dairy cattle in KOP (Konya Plain Project) region. TURJFAS 2023; 11:954-962.
13. İlhan H. Marmara Bölgesi süt sığırcılığı işletmelerinin sıcaklık-nem göstergesi kullanılarak değerlendirilmesi ve yapısal önlemler. [Doktora Tezi]. Bursa: Uludağ Üniversitesi; 2018.
14. Çelik R. Şanlıurfa İli süt sığırı işletmelerindeki süt verim kaybına ısı stresinin etkisi. Harran Üniv Vet Fak Derg 2020; 9(2): 206-210.
15. Işık M, Aydınşaki̇r K, Di̇nç N, Büyüktaş K, Tezcan A. Antalya koşullarında sıcaklık-nem indeks değerlerinin süt sığırcılığı açısından değerlendirilmesi. Mediterr Agric Sci 2016; 29: 27.
16. Sevi̇m S, Alarslan E. Süt sığırı yetiştiriciliğinde sıcaklık stresinin önemi: Aydın İli Bozdoğan İlçesi örneği. ADÜ Ziraat Derg 2023; 20(2): 281-285.
17. Ki̇bar M, Yılmaz A, Bakır G. Sıcaklık nem indeks değerlerinin süt sığırcılığı açısından değerlendirilmesi: Siirt İli örneği. Turk J Agric Res 2018; 5(1): 45-50.
18. Bohmanova J, Misztal I, Cole B. Temperature-humidity indices as indicators of milk production losses due to heat stress. J. Dairy Sci 2007; 90: 1947-1956.
19. Di̇kmen S, Hansen PJ. Is the temparature-humidity index best indicator of heat stress in lactating dairy cows in a subtropical environment? J Dairy Sci 2009; 92: 109-116.
20. Nadaroğlu Y, Şimşek O. İzmir’de iklim değişikliğinin süt üretimine etkisi. IV. Türkiye iklim değişikliği kongresi, TİKDEK’2017. 2017 July 5 – 7; İstanbul, Türkiye.
21. Duru S. Determination of starting level of heat stress on daily milk yield in Holstein cows in Bursa city of Turkey. Ankara Üniv Vet Fak Derg 2018; 65: 193-198.
22. Choudhary BB, Si̇rohi̇ S. Sensitivity of buffaloes (Bubalus bubalis) to heat stress. JDR 2019; 86: 399-400.
23. Duffy PB.Internal climate variability, Encyclopedia of global warming and climate change. California: Sage Publications; 2008.1-3, p. 545-546.
24. BMİDÇS United Nations Framework Convention on Climate Change [serial online] 1992 [cited 2024 Feb 12), Available from:URL:http://unfccc.int/resource/docs/convkp/conveng.pdf.
25. Karaca C. Hatay iklim koşullarında süt sığırı yetiştiriciliğinde ısı stresinin alansal dağılımı ve uygulanacak tedbirler. MKU J Agric Sci 2021; 26: 801-807.
26. Çelik R. Diyarbakır Ili süt sığırı yetiştiriciliğinin sıcaklık-nem indeksi yönünden değerlendirilmesi. Dicle Üniv Vet Fak Derg 2021; 14(2): 96-100.
27. Endlich RM, Ludwig FL, Bhumralkar CM, Estoque MA. A diagnostic model for estimating winds at potential sites for wind turbines. JAMC 1982; 21(10): 1441-1454.
28. Güldal V, Ağıralioğlu N. Baraj haznelerinin iklime etkisi: Keban barajı. Su ve Toprak Kaynaklarını Geliştirme Konferansı; 1994 Apr 12-14; Ankara:, Türkiye.
29. Nagarajan R. Environmental impact analysis of Dudhganga Dam in India - a multi-temporal remote sensing approach. Int J Remote Sens 2000; 21(3): 483-497.
30. Yeşilata B, Bulut H, Yeşilnaçar MI. GAP Bölgesinde sıcaklık ve nem parametrelerindeki baraj gölü kaynaklı değişim trendinin araştırılması. Tesisat Mühendisliği Derg 2004; 83: 21-31.
31. Bulut H, Yeşilata B, Yeşilnacar Mİ. Atatürk baraj gölünün bölge iklimi üzerine etkisinin trend analizi ile tespiti. GAP V. Mühendislik Kongresi; 2006 Apr 26- 28; Şanlıurfa, Türkiye,
32. Kocaman İ, Şişman CB, Kurç CH. Heat stress mitigation with fogging system of anatolian water buffaloes. TURJFAS 2021; 9(10): 1883-1888.
33. Collier RJ, Dahl GE, Van Baale MJ. Major advances associated with environmental effects on dairy cattle. J Dairy Sci 2006; 89: 1244-1253.
34. Vermunt JJ, Tranter BP. Heat stress in dairy cattle. A review, and some of the potentialrisks associated with the nutritional managementof this condition. Large Anim Rev 2010; 212-221.
35. Mauger G, Bauman Y, Nennich T, Salathe E. Impacts of climate change on milk production in the United States. Prof Geogr 2015; 67 (1): 121-131.