Araştırma Makalesi

Sıfır Toplamlı Oyun: İran’ın Aras Vadisi Jeopolitikaları

Sayı: 8 30 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

Sıfır Toplamlı Oyun: İran’ın Aras Vadisi Jeopolitikaları

Öz

Aras, sınır teşkil eden ve sınıraşan bir nehirdir. Aras Vadisi, Ermenistan, Azerbaycan, Türkiye ve İran gibi ülkeler arasında geçiş yolu ve doğal sınır olarak işlev görmesi nedeni ile bölgedeki çeşitli ülkeler için stratejik bir öneme sahiptir. Vadi bölgesel ve küresel aktörler için farklı jeopolitik anlamlar ifade etmektedir. Ermenistan için ekonomik ve enerji bağlantılarının yanı sıra Azerbaycan'ın lojistik ve enerji kaynaklarına erişimi önemlidir. Türkiye için ticaret, ulaşım Dehlizi ve Orta Asya’ya erişim olarak değerlidir. Çin'in "Kuşak-Yol" projesi açısından Orta Asya'ya erişim sağlama potansiyeli taşırken, ABD'nin Batı Asya ve Orta Asya politikaları ev Hazar enerjisine erişim ve ticari yolları kontrol bağlamında stratejik öneme sahiptir. Rusya için Güney Kafkasya’yı uzaktan kontrol ve bölgede İran ile irtibat kurma açısından stratejiktir. Aras Vadisi, İran için ekonomik, ticari ve güvenlik açılarından kritik bir bölgedir. Vadideki enerji kaynaklarının ulaşım yolları, İran'ın ekonomisini ve bölgesel güvenliğini etkilemektedir. Enerji kaynaklarına erişim, ticaretin genişlemesi ve altyapı projeleri İran'ın ekonomik kalkınmasını destekleyebilir. Aras Vadisi üzerinden gerçekleştirilecek ulaşım ve ticari faaliyetleri, İran'ın Orta Asya ve hatta Çin'e ulaşımını kolaylaştırarak bölgesel güç olma potansiyelini artırabilir. İş birliği ve diyaloglar, bölgesel istikrarı ve güvenliği güçlendirerek İran'ın çıkarlarına hizmet edebilir. Bu çalışmanın amacı, Aras Vadisi'nin İran için potansiyel faydalarını belirlemektir. Stratejik önemi vurgulanarak vadideki potansiyelin en iyi şekilde değerlendirilmesi ve bölgedeki ekonomik, ticari ve güvenlik faktörlerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışma; İran İslam Cumhuriyeti'nin Aras Vadisinde karşılaştığı tehditlerin neler olduğu ve İran'ın bunları engelleme stratejilerinin neler olması gerektiğini irdelemektedir. Ayrıca İran için Aras Vadisi’ne dair jeopolitik önerilerde bulunulmuştur. Aras Vadisi’nde etnik ve siyasi sınır uyumsuzluğu söz konusudur. Reflektivist teori ve progresif yöntemden yola çıkan çalışma; bölgedeki etnik grupların coğrafi dağılımını ve tarihi bağlantılarını göz önünde bulundurarak İran’ın jeopolitik çıkarları için Aras Vadisi’nin potansiyel gücünü ve İran’ın vadi üzerine üretmesi gereken politikaları ele alacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akdemir İ.O., (2011). “Global Energy Circulation, Turkey's Geographical Location And Petropolitics” Elsevier Procedia V:19, P:71-80 www.sciencedirect.com /science?_ob..../cdarticle.pdf, https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.05.109

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyasi Coğrafya

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

27 Aralık 2024

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

26 Kasım 2024

Kabul Tarihi

25 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 8

Kaynak Göster

APA
Akdemir, İ. O., & Khakıkhoeı, J. (2024). Sıfır Toplamlı Oyun: İran’ın Aras Vadisi Jeopolitikaları. Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi, 8, 48-72. https://doi.org/10.62068/visbid.1591932
AMA
1.Akdemir İO, Khakıkhoeı J. Sıfır Toplamlı Oyun: İran’ın Aras Vadisi Jeopolitikaları. ViSBiD. 2024;(8):48-72. doi:10.62068/visbid.1591932
Chicago
Akdemir, İlhan Oğuz, ve Jila Khakıkhoeı. 2024. “Sıfır Toplamlı Oyun: İran’ın Aras Vadisi Jeopolitikaları”. Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 8: 48-72. https://doi.org/10.62068/visbid.1591932.
EndNote
Akdemir İO, Khakıkhoeı J (01 Aralık 2024) Sıfır Toplamlı Oyun: İran’ın Aras Vadisi Jeopolitikaları. Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi 8 48–72.
IEEE
[1]İ. O. Akdemir ve J. Khakıkhoeı, “Sıfır Toplamlı Oyun: İran’ın Aras Vadisi Jeopolitikaları”, ViSBiD, sy 8, ss. 48–72, Ara. 2024, doi: 10.62068/visbid.1591932.
ISNAD
Akdemir, İlhan Oğuz - Khakıkhoeı, Jila. “Sıfır Toplamlı Oyun: İran’ın Aras Vadisi Jeopolitikaları”. Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi. 8 (01 Aralık 2024): 48-72. https://doi.org/10.62068/visbid.1591932.
JAMA
1.Akdemir İO, Khakıkhoeı J. Sıfır Toplamlı Oyun: İran’ın Aras Vadisi Jeopolitikaları. ViSBiD. 2024;:48–72.
MLA
Akdemir, İlhan Oğuz, ve Jila Khakıkhoeı. “Sıfır Toplamlı Oyun: İran’ın Aras Vadisi Jeopolitikaları”. Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 8, Aralık 2024, ss. 48-72, doi:10.62068/visbid.1591932.
Vancouver
1.İlhan Oğuz Akdemir, Jila Khakıkhoeı. Sıfır Toplamlı Oyun: İran’ın Aras Vadisi Jeopolitikaları. ViSBiD. 01 Aralık 2024;(8):48-72. doi:10.62068/visbid.1591932

Cited By

ViSBiD, MLA ve Crossref tarafından indekslenmektedir. Ayrıca Index Copernicus takip sistemine alınmıştır.