Yeni ve Eski Araştırmalar Işığında Beycesultan

Yıl 2025, Sayı: 10, 133 - 162, 29.12.2025

Salih Sarıoğlu , Hatice Gönül Yalçın

https://doi.org/10.62068/visbid.1677613

Öz

Çalışmanın amacı, Beycesultan höyüğünün arkeolojik bulgu ve buluntularını ilk ve ikinci dönem yapılan kazı sonuçlarına göre değerlendirmektir. İlk ve ikinci kazı dönemlerini ele alarak karşılaştırmalı bir analizin yapıldığı bu çalışmada, Seton Lloyd ve James Mellaart tarafından yayınlanan birinci dönem kazıları özetlenmiş ve öncelikle değerlendirilmiştir. Eşref Abay başkanlığında yapılan kazılardan elde edilen arkeolojik malzemelerin değerlendirilmesi ile yayınlanan tez, makale ve diğer araştırmalar gözden geçirilmiş, özetlenmiş ve ilk dönem yapılan kazı ve araştırmalardan elde edilen sonuçlarla karşılaştırılmıştır. Makalemizde yapılan karşılaştırmalar sonucunda, Beycesultan'ın Tarihöncesi ve Erken Tarih dönemlerinde Batı Anadolu ve komşu bölgeler açısından stratejik önem taşıyan bir höyük olduğu ve araştırmalar sonucu oluşturulan kronolojinin Tarihöncesi ve Erken Tarih dönemleri için önemli bir referans teşkil ettiği belirlenmiştir. Beycesultan höyüğü, büyüklüğü ve konumu itibari ile Batı Anadolu için dikkat çeken bir höyüktür. Araştırmalar sonucu höyükte 40’tan fazla kültür tabakası saptanmış ve bu tabakaların Kalkolitik Çağ, Tunç Çağları, Demir Çağı, Bizans ve Selçuklu-Beylikler Dönemi gibi çeşitli dönemleri temsil ettiği anlaşılmıştır. Kazı çalışmaları dikkat çekecek kadar büyük olan bu höyüğün ancak belirli alanlarında ve henüz sınırlı biçimde gerçekleştirilebilmiştir.. Yenilikçi yöntemlerle yapılacak olan gelecekteki kazı ve araştırmaların, Batı Anadolu'nun Tarihöncesi ve Erken Tarih dönemlerini ve bu bölge kültürlerinin komşu bölge kültürleriyle olan ilişkilerini daha iyi anlamamıza katkıda bulunması ümit edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Protohistorya/Önasya Arkeolojisi , Batı Anadolu , Beycesultan Höyüğü , Beycesultan Eski ve Yeni Dönem Kazıları , Stratigrafi

Beycesultan in the Light of New Old Research

Öz

The aim of this study is to evaluate the archaeological findings and artifacts of the Beycesultan mound based on the results of the first and second excavation periods. In this study, which includes a comparative analysis of the first and second excavation periods, the excavations of the first period published by Seton Lloyd and James Mellaart are summarized and primarily evaluated. The archaeological materials obtained from the excavations conducted under the direction of Eşref Abay have been assessed, and the published theses, articles, and other research have been reviewed and summarized, then compared with the results obtained from the first period excavations and studies. As a result of the comparisons made in our article, it has been determined that Beycesultan was a mound of strategic importance for Western Anatolia and neighboring regions during the Prehistoric and Early Historic periods, and that the chronology created through research constitutes an important reference for the Prehistoric and Early Historic periods. Beycesultan mound is a remarkable site in terms of its size and location for Western Anatolia. As a result of the research, more than 40 cultural layers have been identified at the mound, and these layers have been found to represent various periods such as the Chalcolithic Age, Bronze Ages, Iron Age, Byzantine, and Selçuklu–Beylik periods. Excavation work has so far been carried out only in certain areas of this significantly large mound and remains limited. It is hoped that future excavations and research employing innovative methods will contribute to a better understanding of the Prehistoric and Early Historic periods of Western Anatolia and the relationships of these regional cultures with neighboring region cultures.

Anahtar Kelimeler

: Protohistory / Near Eastern Archaeology , Western Anatolia , Beycesultan settlement mound , Beycesultan old and new excavations , stratigraphy

Kaynakça

• Abay, E. (2012). Beycesultan. A. Çilingiroğlu, Z. Mercangöz ve G. Polat (Ed). İçinde Ege Üniversitesi Arkeoloji Kazıları (ss. 40-62). İzmir: Ege Üniversitesi.