Enflasyon Muhasebesinin 20 Yıl Sonra Geri Dönüşü ve Enflasyon Düzeltmelerinin Finansal Tablolara Etkisi

Yıl 2025, Sayı: 10, 43 - 65, 29.12.2025

Sevgi Cengiz

https://doi.org/10.62068/visbid.1803953

Öz

Fiyatlarda yaşanan sürekli artış sonrası satın alma gücünün azalması durumu olarak ifade edilen enflasyon kavramının günümüzde yüksek bir artışa geçmiş olması ilgili tarafları (devlet, şirket, birey, yatırımcılar, müşteriler vb.) ciddi anlamda etkilemekte ve doğru kararlar alınmasını güç kılmaktadır. Dolayısıyla şirketlerin, finansal tablolarını hazırlarken mevcut enflasyon oranlarını dikkate alarak oluşturması, ilgili tarafların yanlış ve yanıltıcı kararlar almasını engelleyebilecektir. Bu amaçla çalışmada, enflasyonun finansal tablolar üzerindeki etkisi iki uygulama üzerinden değerlendirilmiştir. İlk olarak, enflasyon düzeltilmesinde uygulanacak oranlar ve muhasebeleştirilecek kalemler belirlenerek, enflasyon muhasebesi kapsamında düzeltilmiş tutarlar üzerinden yevmiye kayıtları yapılmıştır. İkinci uygulamada ise, Tüpraş şirketinin enflasyon muhasebesi uygulanmış finansal tabloları incelenerek enflasyon muhasebesinin etkisi analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda, ilk uygulamada şirketin enflasyon muhasebesi öncesi ve sonrası bilanço kalemlerinde (özellikle parasal olmayan kalemlerde) önemli rakamsal farklılıklar tespit edilmiştir. İkinci uygulama ise, enflasyon muhasebesi nedeniyle finansal tablolarda 8.768 milyon TL’lik olumsuz bir etkinin (net parasal pozisyon kazanç/kayıp) oluştuğunu ortaya koymuştur. Bu rakamsal farklılıklar, enflasyon muhasebesinin önemini vurgulamış ve enflasyon düzeltmesinin şirketlerin mali tablolarını daha gerçekçi bir şekilde yansıtmak ve daha doğru kararlar almak için gerekli olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Enflasyon Muhasebesi , Enflasyon Düzeltmesi , Bilanço , Gelir Tablosu

Reversal of Inflation Accounting after 20 Years and the Impact of Inflation Adjustments on Financial Statements

Öz

The concept of inflation, defined as the decrease in purchasing power after a continuous increase in prices, has currently experienced a significant rise, seriously impacting relevant parties (government, companies, individuals, investors, customers, etc.) and making informed decision-making a challenging process. Therefore, incorporating current inflation rates when preparing financial statements can prevent relevant parties from making incorrect and misleading decisions. For this purpose, the study, the effect of inflation on financial statements is evaluated through two applications. Firstly, the rates to be applied and the items to be adjusted for inflation were determined, and journal entries were made based on the amounts after adjustment within the scope of inflation accounting. In the second application, the financial statements of Tüpraş, which were prepared using inflation accounting, were examined to analyze the effects of inflation accounting. As a result of the study, significant quantitative differences were identified between the balance sheet items of the company before and after applying inflation accounting in the first application, particularly in non-monetary items. The second application revealed a decrease of 8,768 million TL in the financial statements due to inflation accounting (related to net monetary position gain/loss). These quantitative differences highlight the importance of inflation accounting and emphasize the need for inflation adjustment to more accurately reflect companies' financial statements and to enable better decision-making.

Anahtar Kelimeler

Inflation Accounting , Inflation Adjustment , Balance Sheet , Income Statement

Kaynakça

• Akdoğan, N. (2000). Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde Uygulamaya Konulan Enflasyon Muhasebesi Yönteminin Değerlendirilmesi, MÖDAV Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, Cilt 2, Sayı 1, Mart, 337-358