2012-2024 Yılları Arasında Türkiye’de Çocuk Hakları Konulu Lisansüstü Tezlerin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Bu araştırma Türkiye’de 2012-2024 yılları arasında çocuk hakları konusunda çalışılan tezlerin, çeşitli değişkenler kapsamında incelenmesini amaçlamaktadır. Nitel araştırma desenlerinden, doküman incelemesi tekniğinin kullanıldığı bu araştırmanın verilerini, çocuk hakları konusunda Ulusal Tez Merkezi veri tabanında bulunan 2012-2024 yılları ölçüt alınarak tespit edilen 176 tez oluşturmaktadır. İçerik analizi yöntemi yoluyla araştırma verileri analiz edilmiştir. Araştırma neticesinde tezlerin türü, yılı, yapıldığı üniversiteler, tezlerin yapıldığı öğretim kademesi, tez konuları, tez yöntemleri, tezlerin çalışıldığı alanlar, tezlerde oluşturulan çalışma grupları, tezlerin örneklem seçme yöntemleri ve tezlerde kullanılan veri toplama araçları değişkenlerine yer verilmiştir. Elde edilen sonuçlardan hareketle yapılacak olan çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk
• çocuk hakları
• tezler

An Analysis Of Postgraduate Theses On Child Rights In Turkey Between 2012 And 2024 From The Perspectıve Of Various Variables

Öz

This research aims to examine theses on children's rights in Turkey between 2012 and 2024 within the scope of various variables. Using the document review technique from qualitative research designs, the data for this research consists of 176 theses identified in the National Thesis Centre database on children's rights between 2012 and 2024. The research data were analysed using content analysis. The research results include variables such as the type of thesis, year, universities where the theses were completed, academic level at which the theses were completed, thesis topics, thesis methods, fields in which the theses were conducted, working groups formed in the theses, sample selection methods used in the theses, and data collection tools used in the theses. Recommendations for future studies were made based on the results obtained.

Anahtar Kelimeler

• Children
• Children's rights
• theses

Kaynakça

1. Akyüz, E. (2001). Çocuk hakları sözleşmesinin temel ilkeleri ışığında çocuğun eğitim hakkı. Milli Eğitim Dergisi, 151 (1), 445-455.
2. Akyüz, E. (2012). Çocuk hukuku: Çocukların hakları ve korunması. Ankara: Pegem Akademi
3. Aydın, A. (2020). Türkiye’de 1998 ve 2020 yılları arasında çocuk haklarına yönelik yapılan tez çalışmalarının incelenmesi. Çocuk Hakları ve Eğitimi Dergisi, 1 (1), 54-67.
4. Ayhan, M. (2021). Okul öncesi eğitime devam eden çocukların ebeveynlerine yönelik hazırlanan çocuk hakları programının ebeveynlerin çocuk hakları tutumuna etkisi, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi,
5. Barlett, S., hart, R., Satterthwaite, D., De La Bara, N., Missair, A. (1999). Cities for Children, Children's Rights, Poverty and Urban Management, Routledge BM.(2007).https://www.unicef.org/turkiye/media/7191/file/%C3%87ocuk%20Kat%C4%B1l%C4%B1m%C4%B1%20El%20Kitab%C4%B1%20-%202009.pdf Erişim tarihi 10.04.2026
6. Chernaya, A. V. (2018). Childrens rights concept in modern social and humanitarian discourse. Journal of Social Studies Education Research, 9 (4), 140-167.
7. Corbin, J., & Strauss, A. (1994). Grounded theory methodology. Handbook of Qualitative Research, 17 (1), 273-285.
8. Creswell, J. W. (2018). Nitel araştırma yöntemleri. Qualitative research methods. M. Bütün & SB Demir, Trans.(Eds.). İstanbul: Siyasal Kitapevi.

9. Dündar, H., & Hareket, E. (2017). Türkiye’de çocuk hakları bağlamında yapılan lisansüstü tezlerin araştırma eğilimlerinin incelenmesi. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6 (1), 77-94.
10. Ergün Yılmaz, Ş. N., & Akan, A. (2024). Sağlık Alanında Çocuk Hakları: Son On Yılda Yürütülen Türkçe ve İngilizce Tezlerin Sistematik İncelemesi. Eurasian Journal of Health Technology Assessment, 8 (1), 25-37. https://doi.org/10.52148/ehta.1420701
11. Freeman, M. & Veerman, P. (1992). The ideologies of children's rights, Martinus Nijhof Publishers, London Gözübüyük, A., Duras, E., Dağ, H., & Arıca, V. (2015). Olağan üstü durumlarda çocuk sağlığı. Journal of Clinical and Experimental Investigations, 6 (3), 324-330.
12. Hareket, E. (2015). Çocuk sosyolojisi bağlamında çocuk ve çocuk hakları kavramının gelişimi ve 2021-2024 Yılları Arasında Türkiye’de Çocuk Hakları Konulu Lisansüstü Tezlerin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi değerlendirilmesi. İçinde Eraslan, L. (Ed.), Farklı perspektiflerden çocukluk ve sosyolojisi (pp:125-143). Ankara: Vize Yayıncılık
13. Invernizzi, A. & Williams, J. (2016). The Human Rights of Children From Visions to Implementation, Routledge, London
14. Krippendorff, K. (1980). Validity in content analysis. In E. Mochmann (Ed.), Computerstrategien für die kommunikationsanalyse (pp. 69-112). Campus.
15. Kosher, H., Ben-Arieh, A., Hendelsman, Y. (2016). Children's Rights and Social Work, Springer, DOI https://doi.org/10.1007/978-3-319-43920-4
16. Lansdown, G., Jimerson, S. R., & Shahroozi, R. (2014). Children's rights and school psychology: Children's right to participation. Journal of School Psychology, 52 (1), 3-12
17. Liebel, M. (2012). Children's Rights from Below: Cross-Cultural Perspectives, Palgrave Macmillan.
18. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (3. Baskıdan Çeviri, S. Turan, Çev. Ed.). Nobel Yayın Dağıtım.
19. Peterson‐Badali, M., & Ruck, M. D. (2008). Studying children's perspectives on self‐determination and nurturance rights: Issues and challenges. Journal of Social Issues, 64 (4), 749-769.
20. Sloth-Nielson, J. (2016). Children's Rights in Africa: A Legal Perspective, Routledge, London
21. Stalford, H., & Lundy, L. (2020). The field of children’s rights: Taking stock, travelling forward. The International Journal of Children's Rights, 28 (1), 1-13.
22. Stemler, S. E. (2015). Content analysis. Emerging trends in the social and behavioral sciences: An Interdisciplinary, Searchable, and Linkable Resource, 1-14.
23. Uğurlu, Z., & Gülsen, İ. (2014). Çocuk hakları ve hukuki bağlamda çocuğun ihmal ve istismardan korunması. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 1 (1), 1-24.
24. UN. United Nations. Statistical Office. (1989). Basic Methodological Principles Governing the Compilation of the System of Statistical Balances of the National Economy (Vol. 2). UN
25. Vandenhole, W., Desmet, E., Reynaert, D., Lembrechts, S. (2015). Routledge International Handbook of Children's Rights Studies, London, https://doi.org/10.4324/9781315769530
26. Washington, T. (2011). Suffer Not the Little Children: Prioritizing Children's Rights in Constitutional Challenges to Same-Sex Adoption Bans. Cap. UL Rev., 39, 231.
27. Yağar, F., & Dökme, S. (2018). Niteliksel araştırmaların planlanması: Araştırma soruları, örneklem seçimi, geçerlik ve güvenirlik. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3 (3), 1-9.
28. Yin, R. K. (1994). Discovering the future of the case study. Method in evaluation research. Evaluation Practice, 15 (3), 283-290.