SAĞLIK ALANINDAKİ KAMU SPOTLARINA İLİŞKİN TUTUM VE BEKLENTİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Kamu kurum ve kuruluşları, özellikle sağlık sektöründe toplumsal davranış değişikliği sağlamak için sosyal pazarlama kampanyalarından yararlanmaktadırlar. Sosyal pazarlama kampanyalarında kullanılan araçlardan biri de kamu spotlarıdır. Kamu spotları, bireylerin yanlış tutum ve davranışlarını terkederek hedeflenen davranışlara yönelmelerinde önemli bir rol üstlenmektedir. Kamu spotları başta sağlık olmak üzere birçok konuda olası tehlikelere karşı toplumu uyarmakta ve toplumun bu tehlikelere karşı gerekli önlemleri almalarını amaçlamaktadır. Günümüzde sağlık alanında yapılan kamu spotları da her geçen gün artmaktadır. Bu araştırmanın amacı; üniversite öğrencilerinin sağlık alanındaki kamu spotlarına ilişkin tutum ve beklentilerini değerlendirerek, kamu spotlarına ilişkin beklentilerin demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını ölçmektir. Bu amaç doğrultusunda daha fazla kişiden veri toplayabilmek için, kolayda örnekleme yolu ile seçilen öğrencilere, yüz yüze anket metodu kullanılmıştır. Değerlendirilebilir 400 anket formu elde edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda kamu spotlarına ilişkin tutum ve beklentileri açıklayan “etik”, “sosyal”, “ekonomik”, “yasal düzenleme”, “hatırlatma” ve “caydırıcılık” olmak üzere altı boyuta ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin demografik özelliklerine bağlı olarak kamu spotlarına ilişkin tutum ve beklentilerinin bazı boyutlar için farklılık gösterebildiği görülmüştür.  

Anahtar Kelimeler

• Kamu Spotu,Kamu Spotu Uygulamaları,Sosyal Pazarlama,Sağlık Sektörü

THE EVALUATION OF THE ATTITUDES AND EXPECTATIONS ABOUT PUBLIC SERVICE ANNOUNCEMENT IN HEALTH

Öz

Public institutions and organizations have been taking advantage of social marketing campaigns in order to change the social behavior especially in the health sector. One of the tools used in social marketing campaigns is the public service announcement. Public service announcements play an important role in directing to targeted behaviors by abandoning the wrong attitudes and behaviors of individuals. Public service announcements stimulate the society against potential dangers in many areas, especially health, and aim that the society take the required precautions against these dangers. Nowadays, health public service announcements are increasing day by day. The aim of this study is to measure whether the expectations of university students regarding the public service announcements differ according to demographic characteristics, by evaluating the attitudes and expectations of them regarding the public service announcements about health issues. For this purpose, face-to-face survey method is used to collect data from university students, which are chosen with the convenience sampling method, in order to reach to more participants. 400 evaluable questionnaires are obtained. As a result of the analyses, six dimensions are reached, namely “ethics”, “social”, “economic”, “legal regulation”, “recall” and “deterrence" that explain attitudes and expectations about public service announcement. Depending on the demographic characteristics of the students participated in the study; it is observed that the attitudes and expectations regarding the public service announcement may differ for some dimensions.

Anahtar Kelimeler

• Public Service Announcement,Public Service Announcement Practices,Announcement Practices,Social Marketing,Health Care Services

Kaynakça

1. Aytekin, H. (2016). “Görsel-İşitsel Medyada Sağlık - Güvenlik Halleri: Tartışılması Gereken Bir Alan Olarak Kamu Spotu”, Selçuk İletişim, 9(3), 249-275.
2. Bayın, G. ve Akbulut, Y. (2012). “Sağlık Sektöründe Sosyal Pazarlamanın Kullanımı”, Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(1), 53-72.
3. Bilgiç, B. (2016). “Türkiye’de Kamu Spotu Oluşum Süreci Ve Yayın Politikaları”, İletişim Çalışmaları Dergisi, 2(2), 25-61.
4. Bloom, P. N. ve Novelli, W. D. (1981). “Problems and Challenges in Social Marketing”, Journal of Marketing, 45(2), 79-88.
5. Çınarlı, İ. (2008). Sağlık İletişimi ve Medya, İstanbul: Nobel Yayın Dağıtım.
6. Dillard, J. P., Plotnick, C. A., Godbold, L. C., Freimuth, V. S. ve Edgar, T. (1996). “The Multiple Affective Outcomes Of Aids Psas: Fear Appeals Do More Than Scare People”, Communication Research, 23(1), 44-72.
7. Dinan, C. ve Sargeant, A. (2000). “Social Marketing And Sustainable Tourism- İs There A Match?”, Journal of Tourism Research, 2(1), 1-14.
8. French, C., Steveness, C.B., Mcvey, D. ve Merrit, R. (2010). Social Marketing and Public Health, Theory and Practice, New York: Oxford University Press.

9. Gençoğlu, P., Bağlıtaş, H.H. ve Kuşkaya, S. (2017). “Sosyal Pazarlama Aracı Olarak Kamu Spotlarının Birey Davranışları Üzerindeki Etkileri: Parametrik Olmayan İstatistiksel Bir Analiz”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(48), 622-629.
10. Grier, S., ve Bryant, C. A. (2005). “Social Marketing in Public Health”, Annual Review of Public Health, 26(1), 319-339.
11. Güngör, İ. (2017). “Kadın Sağlığı Ve Hastalıkları”, N. Kızılkaya Beji (Ed.), Hemşire ve Ebelere Yönelik ‘Kadın Sağlığı Ve Hastalıkları, içinde (93), İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi.
12. İlter, B. ve Bayraktaroğlu, G. (2007). “Kar Amacı Gütmeyen Sosyal İçerikli Pazarlama Uygulamaları: Sosyal Pazarlama”, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 28(1), 49-64.
13. Kotler, P. ve Levy, S.J. (1969). “Broadening The Concept of Marketing.”, Journal of Marketing, 33(1), 10-15.
14. Kotler, P. ve Zaltman, G. (1971). “Social Marketing: An Approach to Planned Social Change”, Journal of Marketing, 35(3), 3-12.
15. Kotler, P. ve Lee, N. R. (2009). Yoksulluğa Karşı Sosyal Pazarlama, İstanbul: Kapital Medya Hizmetleri.
16. Larkin, E. F. (1977). “A Factor Analysis of College Students Attitudes toward Advertising”, Journal of Advertising, 6(2), 42-46.
17. Marketing Türkiye (2013). En Beğenilen Kamu Spotları, https://www.xsights.co.uk/wp-content/uploads/2013/11/En-Be%C4%9Fenilen-Kamu-Spotlar%C4%B1.pdf, (Erişim Tarihi: 01 Nisan 2019).
18. MediaCat (2017). Sektörlere Göre 2017’nin En Çok İzlenen Reklamları, https://mediacat.com/sektorlere-gore-2017nin-en-cok-izlenen-reklamlari/, (Erişim Tarihi: 30 Mayıs 2019).
19. Özdemir, Ş. ve Yaman, F. (2014). Türkıye’de Reklam Ahlâkı Araştırması Güncel Sorunlar ve Çözüm Önerileri, İstanbul: İgiad Yayınları.
20. Polat, C. ve Mercan, H. (2015). Sosyal Pazarlama Ve Kamu Spotu Yayınları Tüketici Tutum ve Davranışları, Konya: Aybil Yayınları.
21. Ruiter, R.A., Abraham, C. ve Kok, G. (2001). “Scary Warnıngs And Ratıonal Precautıons: A Revıew of the Psychology of Fear Appeals” Psychology and Health, 16(6), 613-630.
22. RTÜK. (2012). Kamu Spotları Yönergesi, http://www.rtuk.org.tr, (Erişim Tarihi: 21 Eylül 2018).
23. Saini, G. K. ve Mukul, K. (2012). “What Do Social Marketing Programmes Reveal About Social Marketing? Evidence from South Asia” International Journal of Nonprofit and Voluntary Sector Marketing, 17, 303-324.
24. Stead, M., Hastings, G. ve Webb, J. (2004). “Fear Appeals In Social Marketing: Strategic and Ethical Reasons for Concern”, Psychology & Marketing, 21(11), 961-986.
25. Stead, M., Hastıngs, G. ve Mcdermott, L. (2007). “The Meaning, Effectiveness and Future of Social Marketing”, Obesity Reviews, 8(1), 189-193.
26. Şen, D. (2018). “Tedavi Edici Sağlık Hizmetlerinin Geliştirilmesinde Kamu Spotları”, International Anatolia Academic Online Journal, 4(1), 58-75.
27. Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2013). Using Multivariate Statistics (Sixth Ed.), Baston: Pearson Publishing.
28. Weinreich, N. K. (2006). Weinreich Communications, http://www.social-marketing.com/whatis.html, (Erişim Tarihi: 15 Nisan 2017).
29. Özbük, Y., ve Öz, Y. (2017). “Türkiye’de Yayınlanmış Olan Kamu Spotlarının İçerik Analizi Yöntemi İle İncelenmesi”, Business and Economics Research Journal, 8(3), 575-589.
30. Yılmaz, D. (2006). Sosyal Pazarlama Anlayışı ve Bir Uygulama, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.