THE EFFECT OF FINANCIAL LITERACY ON THE INDIVIDUAL PENSION SYSTEM THAT IS AN ALTERNATIVE TO SAVING BEHAVIOUR

Öz

Information is the basis of our individual attitudes and behaviours. Some of this information is obtained with education and some with environmental factors. These two sources of information have an equally important impact on individuals' financial literacy levels. These resources are at the core of both our attitudes and behaviours. One of the financial products that is considered to be important for the financial markets is the private pension system. This product acts as an assurance tool for the working population and also for the unemployed, a guarantee for the future. It is not an area that has been experienced by people as it is a system that has begun to develop and expand in the society. Individuals who will participate in the private pension system act depending on their knowledge and financial literacy status. In the study, we tried to determine whether the financial literacy levels of individuals depending on their financial attitudes and behaviours have an impact on their participation in the private pension system. For this reason, the questionnaire form created within the scope of the research is applied online to 405 participants between 13.02.2020 and 17.02.2020. The data obtained are analysed with SPSS 21 and the Structural Equality Model and it is determined that the financial literacy levels that developed depending on the financial attitude and financial behaviour of individuals has a positive effect on their participation in the private pension system.

Anahtar Kelimeler

• Financial Attitude
• Financial Behaviour
• Financial Literacy
• Private Pension System

TASARRUF DAVRANIŞINA ALTERNATİF OLAN BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ ÜZERİNDE FİNANSAL OKURYAZARLIĞIN ETKİSİ

Öz

Bireysel tutum ve davranışlarımızın temelinde bilgi yatmaktadır. Bu bilginin bir kısmı eğitimle, bir kısmı da çevresel faktörlerle elde edilir. Bireylerin finansal okuryazarlık seviyeleri üzerinde bu iki bilgi kaynağı eşit derecede, çok önemli etkiye sahiptir. Bu kaynaklar hem tutumlarımızın hem de davranışlarımızın da temelinde yer almaktadırlar. Finansal piyasalar için önemli görülen finansal ürünlerden birisi bireysel emeklilik sistemidir. Bu ürün, çalışan kesim için tasarruf, çalışmayan kesim için ise gelecek adına bir güvence aracı görevini görmektedir. Toplum içerisinde yeni gelişmeye ve yayılmaya başlayan bir sistem olması nedeniyle insanlar tarafından çok da tecrübe edilmiş bir alan değildir. Bireysel emeklilik sistemine katılım sağlayacak kişiler, bu sistemle ilgili bilgi ve finansal okuryazarlık durumlarına bağlı olarak hareket etmektedirler. Çalışmamızda, bireylerin finansal tutum ve davranışlarına bağlı olarak sahip oldukları finansal okuryazarlık düzeylerinin bireysel emeklilik sistemine katılımları üzerinde etkilerinin olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Bu nedenle araştırma kapsamında oluşturulan anket formu 13.02.2020 ile 17.02.2020 tarih aralığında online olarak tesadüfi olarak seçilmiş, belirli gelir seviyesine sahip 405 katılımcıya uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 21 analiz programı ve Yapısal Eşitlik Modeli ile analiz edilmiş, bireylerin finansal tutum ve finansal davranışlarına bağlı olarak gelişen finansal okuryazarlık düzeylerinin bireysel emeklilik sistemine katılımları üzerinde olumlu etkisinin olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Finansal Tutum
• Finansal Davranış
• Finansal Okuryazarlık
• Bireysel Emeklilik Sistemi

Kaynakça

1. AÇSHB (Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı). (2019). Erişim adresi: https://www.egm.org.tr/, (20 Şubat 2020).
2. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S. ve Yıldırım, E. (2010). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri, SPSS uygulamalı. Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
3. Anglim, J. (2007). Structural Equation Modelling. Erişim adresi: http://web.psych.unimelb.edu.au/jkanglim/IntroductiontoSEM.pdf. (5 Nisan 2016).
4. Atkinson, A. ve Messy, F. (2012). Measuring financial literacy: results of the OECD/International network on financial education (ınfe) pilot study, Working Paper No. 15, OECD Working Papers on Finance, Insurance and Private Pensions, OECD Publishing, Paris.
5. Atkinson, A. ve Messy, F. (2012). Measuring fnancial literacy. Technical report, OECD.
6. Bucher-Koenen, T. ve Lusardi, A. (2011). Financial literacy and retirement planning in Germany. Journal of Pension Economics & Finance, 10(4), 565-584.
7. Chu, Z., Wang, Z., Xiao, J. J. ve Zhang, W. (2017). Financial literacy, portfolio choice and fnancial well-being. Social Indicators Research, 132(2), 799–820.
8. Cupák, A., Fessler, P., Hsu, J. W. ve Paradowski, P. R. (2020). Confidence, financial literacy and investment in risky assets: Evidence from the Survey of Consumer Finances.

9. Cupák, A., Kolev, G. I. ve Brokešová, Z. (2019). Financial literacy and voluntary savings for retirement: novel causal evidence. The European Journal of Finance, 25(16), 1606-1625.
10. EGM (Emeklilik Gözetim Merkezi). (2020).Erişim adresi: https://www.egm.org.tr/, (17 Şubat 2020).
11. Erdoğan, N. (2019). Türkiye’de bireysel emeklilik sistemi uygulamasındaki sorunları ve çözüm önerileri, Proceedings of the International Congress on Business and Marketing Maltepe University, Istanbul, 291-306.
12. Fornero, E. ve Prete, A. L. (2019). Voting in the aftermath of a pension reform: The role of financial literacy. Journal of Pension Economics & Finance, 18(1), 1-30.
13. Fornero, E., Oggero, N. ve Puglisi, R. (2019). Sosyal olarak sürdürülebilir NDC emeklilik planları için bilgi ve finansal okuryazarlık . Dünya Bankası.
14. Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2017). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Ankara. Seçkin Yayıncılık.
15. Hair, F. J., Anderson, E. R., Tatham, L. R. ve Black, C. W. (1998). Multivariate data analysis. (5.ed.). New Jersey: Prentice Hall.
16. Hastings, J. ve Mitchell, O.S. (2020). Finansal okuryazarlık ve sabırsızlık emeklilik servetini ve yatırım davranışlarını nasıl şekillendirir. Emeklilik Ekonomisi ve Finansı Dergisi, 19 (1), 1-20.
17. Hauff, J. C., Carlander, A., Gärling, T.ve Nicolini, G. (2020). Retirement Financial Behaviour: How Important Is Being Financially Literate?. Journal of Consumer Policy, 1-22.
18. Klapper, L. F. ve Panos, G. A. (2011). Büyüyen gençlik demografisi açısından finansal okuryazarlık ve emeklilik planlaması: Rus örneği.
19. Lusardi, A. ve Mitchell, O. S. (2017). How ordinary consumers make complex economic decisions: Financial literacy and retirement readiness. Quarterly Journal of Finance, 7(03), 1750008.
20. Nguyen, T. A. N., Polách, J. ve Vozňáková, I. (2019). The role of financial literacy in retirement investment choice. Equilibrium. Quarterly Journal of Economics and Economic Policy, 14(4), 569-589.
21. Niu, G., Zhou, Y. ve Gan, H. (2020). Financial literacy and retirement preparation in China. Pacific. Basin Finance Journal, 101262.
22. Pankow, D. (2012). Financial values, attitudes and goals. North Dakota State University, Fargo, North Dakota.
23. Şimşek, Ö. F. (2007). Yapısal eşitlik modellemesine giriş temel ilkeler ve LISREL uygulamaları. Ankara: Ekinox.
24. Tonsing, K. N. ve Ghoh, C. (2019). Savings attitude and behavior in children participating in a matched savings program in Singapore. Children and Youth Services Review, 98, 17-23.
25. Turanlı, M., Taşpınar, Cengiz, P. ve Bozkır, Ö. (2012). Faktör analizi ile üniversiteye giriş sınavlarındaki başarı durumuna göre illerin sıralanması. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Ekonometri ve İstatistik Dergisi, 17, 45-68.