Yıl 2017, Cilt 7 , Sayı 15, Sayfalar 141 - 157 2017-12-29

Development And Nature Of The Foundation Institute A Historıcal Evaluation
Vakıf Müessesesinin Gelişimi Ve Mahiyeti Tarihsel Bir Değerlendirme

Yasin AKYILDIZ [1] , Ali Rıza ABAY [2]


The foundation is to leave an ownership or property completely and permanently for the benefit of society or mankind. When it is evaluated from past to today, the foundation is a structure in which the feeling of cooperation and solidarity becomes institutionalized. Human love and charity feelings and behaviors underlying the idea of foundation as well as defensive behaviors such as providing prestige, tax exemption and protection of private property have made it possible for people to achieve many services and investments on their own throughout their history. These feelings and behaviors also helped to create foundations. The idea of the foundation has social, economic, religious, legal and national dimensions. The first traces of the foundations, which have preserved their presence from past to present in different societies  and through different application forms are found in Babylon, Ancient Egypt, Ancient Greek and Central Asian Turkish societies.  Nowadays, especially in the West, foundations, primarily on behalf of solving the problems posed by the capitalist market economy, fulfills important tasks with the support it gives to public services within the frame of protective and preventive measures, education, health and scientific research activities.  It is known that although the foundations in Turkey are large in quantity, they cannot create public benefit in the qualitatively adequate level and charity events couldn’t be popularized since the applications made are seen as a means of providing prestige for a certain group.  With this understanding, the applications of foundations towards public services in Turkey have remained in the second plan

Vakıf, bir mülkiyetin veya malın tamamen ve kalıcı olarak toplumun ya da insanlığın yararına bırakılmasıdır. Dünü, bugünü bağlamında değerlendirildiğinde vakıf yardımlaşma ve dayanışma duygusunun kurumsal hale geldiği yapılardır. Vakfın temelini oluşturan insan sevgisi, düşüncesi ve hayır yapma duygu ve davranışı olabileceği gibi, prestij sağlama, vergiden muaf olma, özel mülkiyeti koruma gibi savunma anlayışları da insanların kendi imkânları ile tarih boyunca birçok hizmet ve yatırım gerçekleştirmesine dayanak oluşturmuştur. Bu duygu ve davranışlar aynı zamanda vakıfların oluşmasını sağlamıştır.

Vakıf anlayışı sosyal, iktisadi, dini, hukuki ve ulusal boyutları olan bir anlayıştır. Geçmişten günümüze kadar birçok toplumda farklı uygulama biçimleriyle varlığını koruyan vakıfların menşei itibariyle ilk izlerine Babil, Eski Mısır, Eski Yunan ve Orta Asya Türk toplumlarında rastlanmaktadır. Günümüzde ise, özellikle Batıda, vakıflar başta kapitalist piyasa ekonomisinin ortaya çıkardığı sorunları çözme adına koruyucu, önleyici tedbirler ile eğitim, sağlık, bilimsel araştırma faaliyetleri çerçevesinde kamu hizmetlerine verdiği destekle önemli görevleri yerine getirmektedir. Türkiye’de vakıfların nicelik olarak fazla olmasına rağmen niteliksel olarak yeterli seviyede kamusal fayda oluşturamadıkları, yapılan uygulamaların ise belli bir grubun prestij sağlama aracı olarak görülerek yaygınlaştırılamadığı bilinmektedir. Bu anlayışla vakıfların Türkiye’de kamu hizmetlerine yönelik uygulamaları ikinci planda kalmıştır.

  • Abay, A. (2015). Toplumsal Yapı Ve Toplumsal Kurum Değişmesi (İhtisap Kurumunun Zabıta Teşkilatına Dönüşümü Örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (7), 353-368.
  • Akbulut, İ. (2007). Vakıf Kurumu, Mahiyeti ve Tarihi Gelişimi. Vakıflar Dergisi, 30, 61-72.
  • Akgündüz, A. (1986). Eski ve Yeni Hukukumuzda Devletin Kurduğu Vakıflar. Vakıf Haftası Dergisi (4), 235-246.
  • Akgündüz, A. (2013). Açılış Konuşmaları. Dünya Vakıflar Konferansı İzleme Raporu Ankara: Vakıflar Genel müdürlüğü. s. 2-4.
  • Akgündüz, A. (2014). Dünya Vakıflar Konferansı. Ankara: Vakıflar Genel Müdürlüğü. s. 25-40.
  • Akipek, G. (1966). Türk Medeni Hukuku (Cilt Başlangıç Hükümleri). Ankara: Öğüt Kitap.
  • Aydın, D. (2013). Cumhuriyet Dönemi Vakıfları: Tarihi Bir Bakış ve Vergi Muafiyetine Sahip Vakıfların Mali Krizi. İstanbul: Türkiye Üçüncü Sektör Vakfı .
  • Aydın, V. (2003). Türk Yönetim Tarihi Açısından Vakıf Sistemi ve Eğitim Yönetime Katkısı. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, 8(1), 313-338.
  • Ballar, S. (2008). Yeni Vakıflar Hukuku. İstanbul: Seçkin Yayınevi.
  • Baloğlu, Z. (1994). Türkiye Üçüncü Sektör Raporu. İstanbul: Türkiye Üçüncü Sektör Vakfı.
  • Berki, A. (1965). Vakıfların Tarihi, Mahiyeti, İnkişafı ve Tekâmülü, Cemîyet ve Fertlere Sağladığı Faideler. Vakıflar Dergisi, 6, 9-13.
  • Caferoğlu, A. (1942). Türk Teamül Hukukuna Göre İçtimai Muavenet Müessesesi. Vakıflar Dergisi, 2, 185-193.
  • Çınar, K. (2015). Vakıflar Kaynakçası. Ankara: Vakıflar Genel Müdürlüğü Yayınları.
  • Çizakça, M. (2000). A History of Philanthropic Foundations. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
  • Demir, M. (1998). Türkiye Selçuklu Şehirlerinde İmaret Kurumları ve Vakıfları. Vakıflar Dergisi. Sayı: XXVII. Ankara: Vakıflar Genel Müdürlüğü Yayınları. 41-44.
  • Dupont, F. (1994). Daily Life in Ancient Rome. Mishawaka, USA: Blackwell Pub.
  • Erkilet, Ş. (1994). Vakıflarda Mali Kaynakların ve Fonların İşletilmesi, Geliştirilmesi, Vakıf Gelirlerinin Dönemsel Tahlili ve Öneriler. Vakıf Haftası Dergisi (11), 85-103.
  • Ertem, A. (1999). Osmanlıdan Günümüze Vakıflar. Divan Dergisi Bilim ve Sanat Vakfı Yayınları. Sayı: 6. İstanbul. 111-112.
  • Ertuç, H. (2007). İslam Hukuk Tarihinde Vakıflar İle Batı Kültüründeki Benzeri Kurumların Karşılaştırılması. Erzurum: Atatürk Üiversitesi Doktora Tezi.
  • Gökbilgin, M. (1977). Osmanlı Müesseseleri Teşkilatı ve Medeniyeti Tarihine Genel Bakış. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.
  • Gökşen, F. (2005). Türkiye’deki Vakıfların Niteliksel Değerlendirmesi. İstanbul: Türkiye Üçüncü Sektör Vakfı.
  • Güzel, A. (1988). Vakıfların Milli Birlikteki Rolleri ve Demir Baba Türbesi. Vakıflar Dergisi, 20, 395-401.
  • İşeri, A. (1970). Amerikan Vakıfları Üzerine Bir İnceleme. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 27(3), 269-298.
  • Kılıçalp, S. (2013). Türkiye’de Vakıfların Gelişimi. Türkiye Üçüncü Sektör Vakfı: http://www.degisimicinbagis.org/usrfiles/turkiyedevakiflaringelisimi.pdf. Erişim tarihi: 05.16.2017.
  • Kodaman, B. (1988). Vakfın Sosyal Yönü. Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 3. Samsun. 1-4.
  • Köprülü, B. (1951). Tarihte Vakıflar. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 8(3-4), 479-518.
  • Köprülü, F. (1942). Vakıf Müessesesinin Hukuki Mahiyeti ve Tarihi Tekamülü. Vakıflar Dergisi, 2, 5-6.
  • Kunter , H. (1938). Türk Vakıfları ve Vakfiyeleri Üzerine Mücmel Bir Etüt. Vakıflar Dergisi, 1, 103-129.
  • Mcllnay, D. (1998). How Foundations Work. San Francisco: Jossey-Bass Publishers.
  • Özaydın, M. (2003). Vakıfların Sosyal Politika İşlevleri ve Günümüzde Artan Önemi. Kamu İş, 7(2), 3-32.
  • Öztürk, N. (1995). Türk Yenileşme Tarihi Çerçevesinde Vakıf Müessesesi. Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. Ankara.
  • R.G.(2001). Türk Medeni Kanunu. 24607 Sayılı Resmi Gazete. http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf. erişim tarihi: 12.07.2017
  • Sağlam, E. (1996). Belediye Hizmetlerinin Yerine Getirilmesinde Vakıflar. https://belediyevakiflari.wordpress.com/11-ersin-saglam/. Erişim tarihi: 28.06.2017.
  • Şahin, M. (1986). Sosyal Değişmede Vakıfların Rolü. Sosyoloji Konferansları Dergisi, 21, 231-247.
  • Şenel, Ş., & Tuyan, Z. (2009). 1926-1967 Yılları Arasında Türkiye Cumhuriyeti'nde Kurulan Tesisler (Vakıflar). Akademik Bakış Uluslararası Sosyal Bilimler E-dergi, 3(5), 128-133.
  • http://www.gaziakademikbakis.com/index.php/gab/article/view/75 erişim tarihi: 10 30, 2017
  • TDK. (1998). Türkçe Sözlük. Cilt:2. 1548. Ankara: Atatürk Dil ve Tarih Yüksek Kurumu.
  • TDV. (1995). Evkaf-ı Hümayun Nezareti. 11. İstanbul. http://www.islamansiklopedisi.info/index.php?klme=evkaf ERİŞİM tarihi: 06 18, 2017
  • Tuncay, A. (1984). Eski Vakıf Hükümlerimiz ve Vakıflarla İlgili Bazı İnceleme ve Sorunlar. İstanbul: Yıldız Sarayı Vakfı Yayınları.
  • Türkoğlu, İ. (2013). Osmanlı Devletinde Para Vakıflarının Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkileri. Süleyman Demirel İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 18(2), 187-196.
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü. (2017). İstaistikler. 15.04.2017 tarihinde Vakıflar Genel Müdürlüğü:
  • http://www.vgm.gov.tr/db/dosyalar/webicerik196.pdf. erişim tarihi: 04.08.2017
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Yazar: Yasin AKYILDIZ

Yazar: Ali Rıza ABAY
Kurum: YALOVA ÜNİVERSİTESİ

Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 29 Aralık 2017

Bibtex @araştırma makalesi { yalovasosbil372776, journal = {Yalova Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {2146-1333}, eissn = {2146-1406}, address = {}, publisher = {Yalova Üniversitesi}, year = {2017}, volume = {7}, pages = {141 - 157}, doi = {10.17828/yalovasosbil.372776}, title = {Vakıf Müessesesinin Gelişimi Ve Mahiyeti Tarihsel Bir Değerlendirme}, key = {cite}, author = {AKYILDIZ, Yasin and ABAY, Ali Rıza} }
APA AKYILDIZ, Y , ABAY, A . (2017). Vakıf Müessesesinin Gelişimi Ve Mahiyeti Tarihsel Bir Değerlendirme. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi , 7 (15) , 141-157 . DOI: 10.17828/yalovasosbil.372776
MLA AKYILDIZ, Y , ABAY, A . "Vakıf Müessesesinin Gelişimi Ve Mahiyeti Tarihsel Bir Değerlendirme". Yalova Sosyal Bilimler Dergisi 7 (2017 ): 141-157 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/yalovasosbil/issue/33590/372776>
Chicago AKYILDIZ, Y , ABAY, A . "Vakıf Müessesesinin Gelişimi Ve Mahiyeti Tarihsel Bir Değerlendirme". Yalova Sosyal Bilimler Dergisi 7 (2017 ): 141-157
RIS TY - JOUR T1 - Vakıf Müessesesinin Gelişimi Ve Mahiyeti Tarihsel Bir Değerlendirme AU - Yasin AKYILDIZ , Ali Rıza ABAY Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.17828/yalovasosbil.372776 DO - 10.17828/yalovasosbil.372776 T2 - Yalova Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 141 EP - 157 VL - 7 IS - 15 SN - 2146-1333-2146-1406 M3 - doi: 10.17828/yalovasosbil.372776 UR - https://doi.org/10.17828/yalovasosbil.372776 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Yalova Sosyal Bilimler Dergisi Vakıf Müessesesinin Gelişimi Ve Mahiyeti Tarihsel Bir Değerlendirme %A Yasin AKYILDIZ , Ali Rıza ABAY %T Vakıf Müessesesinin Gelişimi Ve Mahiyeti Tarihsel Bir Değerlendirme %D 2017 %J Yalova Sosyal Bilimler Dergisi %P 2146-1333-2146-1406 %V 7 %N 15 %R doi: 10.17828/yalovasosbil.372776 %U 10.17828/yalovasosbil.372776
ISNAD AKYILDIZ, Yasin , ABAY, Ali Rıza . "Vakıf Müessesesinin Gelişimi Ve Mahiyeti Tarihsel Bir Değerlendirme". Yalova Sosyal Bilimler Dergisi 7 / 15 (Aralık 2017): 141-157 . https://doi.org/10.17828/yalovasosbil.372776
AMA AKYILDIZ Y , ABAY A . Vakıf Müessesesinin Gelişimi Ve Mahiyeti Tarihsel Bir Değerlendirme. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi. 2017; 7(15): 141-157.
Vancouver AKYILDIZ Y , ABAY A . Vakıf Müessesesinin Gelişimi Ve Mahiyeti Tarihsel Bir Değerlendirme. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi. 2017; 7(15): 157-141.