EN
TR
Yaşlılıkta Bilgelik ve Yaşam Doyumu
Öz
Fiziksel sağlık, sosyoekonomik durum, mali koşullar, fiziksel çevre ve sosyal katılım gibi nesnel yaşam koşulları yaşlı bireylerin yaşam doyumunu tam olarak açıklayamamaktadır. Bunun yerine, kişilik özellikleri ve gelişimsel etkilerin yaşam doyumu üzerinde daha güçlü bir etkisi olduğu görülmektedir. Bu bağlamda, bilgelik yaşam doyumunun önemli bir öngörücüsü olarak yeniden ilgi görmektedir. Uzun yıllardır yaşlı bireylerin bir özelliği olarak kabul edilen bilgelik, son dönemde bilişsel, yansıtıcı ve şefkat boyutlarını içeren çok boyutlu bir yapı olarak psikolojik araştırmaların odağı haline gelmiştir. Bulgular, bilgelikle yaşlılıkta başa çıkma arasında pozitif bir ilişki olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada, bilgelik ile yaşam doyumu arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmaya Ege Bölgesi’nde yaşayan 60–89 yaş arası 260 katılımcı (ortalama=69,76, ss=4,65) dahil edilmiş olup, katılımcıların %55,6’sı kadındır. Veriler, San Diego Bilgelik Ölçeği, Yaşam Doyumu Ölçeği ve sosyo-demografik anket ile toplanmıştır. Analizler sonucunda Bilgelik Ölçeği için Cronbach Alpha=0.733, Yaşam Doyumu Ölçeği için 0.825 bulunmuştur. Yaşlılıkta yaşam doyumu ve bilgelik arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=.250, p<0.05). Ayrıca bilgelik puanları ile gelir durumu (KWH=9.470, p=0.001) ve zorluklarla başa çıkma (z=-3.301, p=0.001) arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Yaşam doyumu puanları ise eğitim (KWH=10.877, p=0.012), gelir durumu (KWH=8.064, p=0.018) ve zorluklarla başa çıkma (z=-3.182, p=0.001) ile anlamlı düzeyde ilişkilidir. Sonuç olarak, yaşam doyumu ve bilgelik yaşlılıkla başa çıkmada önemli kaynaklar olarak öne çıkmaktadır. Bilgeliğin nesnel koşullardan bağımsız şekilde yaşam doyumunu güçlendirdiği görülmektedir. Bu bulgular, yaşamın son döneminde iyi yaşlanmanın, mevcut koşullardan çok yaşam boyu psikososyal gelişime bağlı olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akkaya, A. (2019). Psikososyal gelişim alanı olarak bilgelik gelişiminin incelenmesi [The development of wisdom of individuals psyc-hosocial development processes]. [Unpub-lished master's thesis]. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
- Al-Khamaiseh, O. S. (2024). Wisdom and its relationship to life satisfaction among the older people in Jordan. Journal of Educa-tional and Social Research, 14(4), 246-256. doi:10.36 941/jesr-2024-0100
- Ardelt, M. (1997). Wisdom and life satisfaction in old age. The Journals of Gerontology: Se-ries B, 52B(1), P15–P27. doi:10.1093/gero nb/52B.1.P15
- Ardelt, M. (2016). Disentangling the relations between wisdom and different types of well-being in old age: Findings from a short-term longitudinal study. Journal of Happiness Studies, 17(5), 1963-1984. doi:10.1007/s109 02-015- 9680-2
- Ardelt, M. (2000). Antecedents and effects of wisdom in old age: A longitudinal perspec-tive on aging well. Research on Aging, 22, 360-394.
- Ardelt, M. (2003). Empirical assessment of a three-dimensional wisdom scale. Research on Aging, 25, 275–324.
- Ardelt, M. (2019). The relation between age and three-dimensional wisdom: Variations by wisdom dimensions and education. Under revision for this volume. Unpublished manu-script.
- Ardelt, M., & Jeste, D. V. (2022). Wisdom as a resiliency factor for subjective well-being in later life. Psychosoziale und Medizinische Rehabilitation, 118, 13-28.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Yaşlanma Psikolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
12 Eylül 2025
Kabul Tarihi
19 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 18 Sayı: 2
APA
Kalınkara, V., & Arıcıoğlu, A. (2025). Yaşlılıkta Bilgelik ve Yaşam Doyumu. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 18(2), 61-72. https://doi.org/10.46414/yasad.1781883
AMA
1.Kalınkara V, Arıcıoğlu A. Yaşlılıkta Bilgelik ve Yaşam Doyumu. YSAD-EIRJ. 2025;18(2):61-72. doi:10.46414/yasad.1781883
Chicago
Kalınkara, Velittin, ve Ahu Arıcıoğlu. 2025. “Yaşlılıkta Bilgelik ve Yaşam Doyumu”. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi 18 (2): 61-72. https://doi.org/10.46414/yasad.1781883.
EndNote
Kalınkara V, Arıcıoğlu A (01 Aralık 2025) Yaşlılıkta Bilgelik ve Yaşam Doyumu. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi 18 2 61–72.
IEEE
[1]V. Kalınkara ve A. Arıcıoğlu, “Yaşlılıkta Bilgelik ve Yaşam Doyumu”, YSAD-EIRJ, c. 18, sy 2, ss. 61–72, Ara. 2025, doi: 10.46414/yasad.1781883.
ISNAD
Kalınkara, Velittin - Arıcıoğlu, Ahu. “Yaşlılıkta Bilgelik ve Yaşam Doyumu”. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi 18/2 (01 Aralık 2025): 61-72. https://doi.org/10.46414/yasad.1781883.
JAMA
1.Kalınkara V, Arıcıoğlu A. Yaşlılıkta Bilgelik ve Yaşam Doyumu. YSAD-EIRJ. 2025;18:61–72.
MLA
Kalınkara, Velittin, ve Ahu Arıcıoğlu. “Yaşlılıkta Bilgelik ve Yaşam Doyumu”. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, c. 18, sy 2, Aralık 2025, ss. 61-72, doi:10.46414/yasad.1781883.
Vancouver
1.Velittin Kalınkara, Ahu Arıcıoğlu. Yaşlılıkta Bilgelik ve Yaşam Doyumu. YSAD-EIRJ. 01 Aralık 2025;18(2):61-72. doi:10.46414/yasad.1781883