Üniversite Öğrencileri Gözüyle Yaşlılık Nasıl Algılanıyor?

Öz

Bu çalışma üniversite öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumlarının ve bu tutumlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla, bir devlet üniversitesinin üç fakültesinde (Mühendislik, İşletme, Tıp) 2014-2015 eğitim öğretim yılında öğrenim gören 286 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada Vefikuluçay (2008) tarafından geliştirilmiş Yaşlı Ayrımcılığı Tutum Ölçeği (YATÖ) kullanılmıştır. Katılımcıların % 35’i işletme, % 37.8’i mühendislik, % 27.3’ü tıp fakültesinde öğrenim görmektedir. Öğrencilerin % 48.6’sı bayan, % 51.4’ü erkek olup, yaş ortalaması 20.91±1.99’dur. Çalışmada öğrencilerin YATÖ puan ortancası 84.00 [14.00]’dür. YATÖ toplam ve yaşlının yaşamını sınırlama alt boyutundan alınan puanlar arasındaki fark kadınlarda erkeklere göre (p<0.05), YATÖ olumsuz ayrımcılık alt boyutundan alınan puanlar arasındaki fark, Ege, İç Anadolu ve Akdeniz bölgelerinden gelen öğrencilerde, Karadeniz bölgesi ve Doğu-Güneydoğu Anadolu bölgesinde yaşayan öğrencilere göre (p<0.05) anlamlı çıkmıştır. Öğrenim görülen fakülteye göre ölçek toplam ve tüm alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca ailesinde yaşlı üye olmayan öğrencilerin olanlara göre; YATÖ toplam, yaşlının yaşamını sınırlama ve olumsuz ayrımcılık alt boyut puanlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0.05).  Çalışma sonuçlarına göre üniversite öğrencilerinin genel olarak yaşlılara ilişkin olumlu tutuma sahip oldukları belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• -

Kaynakça

1. Akdemir, N., Çınar, F.İ. & Görgülü, Ü. (2007). Yaşlılığın algılanması ve yaşlı ayrımcılığı, Turkish Journal of Geriatrics, 10(4): 215-221.
2. Bleijenberg, N., Jansen M.J.M. & Schuurmans, M.J. (2012). Dutch nursing students’ knowledge and attitudes towards older people-a longitudinal cohort study. Journal of Nursing Education and Practice, 2(2): 1-7.
3. Çelik Y. (2011). Nasıl? Biyoistatistik Bilimsel Araştırma SPSS. Yazarın Kendi Yayını. 157-161.
4. DPT (2007). Türkiye’de Yaşlıların Durumu ve Yaşlanma Ulusal Eylem Planı, 2007. Sosyal Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü Yayın No: 2741. http://eyh.aile.gov.tr/data/544f6b29369dc328a057d006/yaslanma_ulusal_eylem_plani.pdf (Erişim: 17.07.2015)
5. Güven, Ş.D., Muz, G.U. & Ertürk N.E. (2012). Üniversite öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumları ve bu tutumların bazı değişkenlerle ilişkisi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi,15(2): 99-103.
6. Makris, U.E., Higashi, R.T., Marks, E.G., Fraenkel, L., Sale, J.E.M., Gill, T.M. & Reid, M.C. (2015). Ageism, negative attitudes, and competing co-morbidities-why older adults may not seek car effort restricting back pain: a qualitative study.BMC Geriatrics, 15(39): 2-7.
7. Momtaz, Y.A., Hamid, T.A. & İbrahim, R. (2014). Cohort comparisons: emotional well-being among adolescents and older adults. Clinical Interventions in Aging, 2014(9): 813-817.
8. Soderhamn, O., Lindencrona, C. & Gustavsson, S.M. (2001). Attitudes toward older people among nursing students and registered nurses in Sweden. Nurse Education Today, 21: 225-227.

9. Soyuer, F., Ünalan, D., Güleser, N. & Elmalı, F. (2010). Sağlık meslek yüksekokulu öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumları ve bu tutumların bazı değişkenler ile ilişkisi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(2): 20-24.
10. TÜİK (2014). İstatistiklerle Yaşlılar, 2014. Sayı:18620. http://www.tuik.gov.tr/Pre HaberBultenleri.do?id=18620 (Erişim: 19.07.2015)
11. Ucun, Y., Mersin, S. & Öksüz, E. (2015). Gençlerin yaşlı bireylere karşı tutumu. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(37):1143-1148.
12. Ünalan, D., Soyuer, F. & Elmalı, F. (2012). Geriatri merkezi çalışanlarında yaşlı tutumunun değerlendirilmesi. Kafkas Tıp Bilimleri Dergisi, 2(3):115-119.
13. Velikuluçay, D. (2008). Üniversitede Öğrenim Gören Öğrencilerin Yaşlı Ayrımcılığına İlişkin Tutumları. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Programı Doktora Tezi. Ankara.
14. Yıldırım-Usta, Y., Demir, Y., Yönder, M. & Yıldız, A. (2012). Nursing students’ attitudes toward ageism in Turkey. Archives of Gerontology and Geriatrics, 54(1): 90-92.
15. Yılmaz, E. & Özkan, S. (2010). Hemşirelik öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumları. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, 3(2): 37-51.
16. Yılmaz, D.V. & Terzioğlu, F. (2011). Development and psychometric evaluation of ageism attitude scale among the university students. Turkish Journal of Geriatrics, 14(3): 260-266.
17. Wiener, R.C., Shockey, A.T. & Long, D.L. (2014). Dental hygiene students perceptions of older adults. HHS Public Access, 78(12): 1623-1628.