HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN YAŞLILARA KARŞI TUTUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

İnsan yaşamında önemli bir evre olan yaşlılık dönemi gerek sosyal gerek sağlık bilimlerinin çalışma alanı kapsamında yer almaktadır. Bugünün hemşirelik eğitimi alan öğrencileri yakın gelecekte toplumdaki yaşlı bireylere hizmet sunan profesyonelleri oluşturacaklardır. Bu durum; geriatrik yaş grubunun, daimi bakım gereksinimi olan bir popülasyon olma özelliği ile birleştiğinde sağlık alanındaki öğrencilerin yaşlılara karşı tutumlarının bilinmesi önemli bir konu olmaktadır. Bu araştırma hemşirelik lisans programı öğrencilerinin yaşlılara karşı tutumlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı tipteki bu çalışmanın evrenini, 2016-2017 eğitim-öğretim yılı Siirt Üniversitesi Sağlık Yüksek Okulu Hemşirelik Bölümünde 1,2,3 ve 4. sınıfta öğrenim görmekte olan 561 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem seçimine gidilmeyerek evrenin tamamına ulaşılması hedeflenmiş olup, 472 öğrenciye ulaşılmış, veriler Aralık 2016-Ocak 2017 tarihleri arasında toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından oluşturulan bilgi formu ve “Kogan Yaşlılara Karşı Tutum Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin frekans dağılımları ve yüzdelik oranları alınmıştır. Çalışmanın verileri t testi, ANOVA ve kruskal wallis testleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Genel olarak yaşlılara karşı tutumlarının pozitif olduğu belirlenen öğrencilerin yaşlılara karşı tutum puan ortalamalarının 80.21 ± 11.61 olduğu bulunmuştur. Öğrencilerin cinsiyeti ve çalışmak istedikleri yaş grubu ile YKTÖ arasında önemli bir ilişki saptanmıştır (p< 0.05). Araştırma sonuçlarına göre; öğrencilerin mezuniyet sonrası çok düşük bir oranının yaşlı grup (%3.9) ile çalışmak istedikleri ve yaşlılığı daha çok “şefkat, bilgelik, bağımlılık,”olarak algıladıkları tespit edilmiştir. Çalışma sonuçlarının eğitim programlarının oluşturulmasına, gençlerin yaşlılık dönemine yönelik bilgi düzeylerinin artırılmasına ve yaşlı bakımına ilişkin hizmetlerin kalitesinde iyileşmeye katkı sağlayacağı düşünülmektedir. 

Anahtar Kelimeler

• Öğrenci
• Hemşire
• Yaşlılık

Evaluation of the attitudes of nursing students towards elderly people

Öz

The age of aging, an important stage in human life, is within the scope of work of both social and health sciences. Today's nursing education students will create professionals who will serve older people in the community in the near future. The geriatric age group, according to other sections of society, needs more permanent care. When these characteristics are taken into account, it is important to know the attitudes of the health students towards their aging. This research was conducted to determine the attitudes of nursing undergraduate students towards their aging. The universe of this descriptive study is composed of 561 students who are studying in the first, second, third and fourth grades in the Department of Nursing of Health High School of Siirt University in 2016-2017 academic year. In the study, it was aimed to reach the whole of the universe by not going to the selection of the sample. 472 students were reached and the data were collected between December 2016 and January 2017. As a data collection tool, information form created by the researchers and "Kogan Attitudes Against Aging" scale were used. Frequency distributions and percentages of the data were taken. Data from the study were evaluated using t test, ANOVA and kruskal wallis tests. In general, it was found that the average scores of attitudes towards elderly students were found to be positive against elderly people by 80.21 ± 11.61. The gender of the students and the age group they wanted to work with were found to be significantly related to YKTS (p <0.05). According to the results of the research; It was found that a very small proportion of the students after graduation wanted to work with the elderly group (3.9%) and that they perceived the elderly more as "compassion, wisdom, dependency". It is believed that the establishment of training programs for the study results will contribute to increasing the knowledge level of young people towards the old age and improving the quality of services related to the elderly care.  

Anahtar Kelimeler

• Student
• nurse
• elderly
• attitude

Kaynakça

1. Akdemir,N.,Görgülü,Ü.,Çınar,F.İ.(2008). Yaşlı İstismarı ve İhmali. Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Dergisi . 15(1): 68-75.
2. Allan, L. J., & Johnson, J. A. (2009). Undergraduate Attitudes Toward The Elderly: The role of Knowledge, Contact and Aging Anxiety. Educational Gerontology.35(1), 1–14.
3. Bousfield,C. Hutchison,P.(2010). Contact, Anxiety and Young People's Attitudes and Behavioral İntentions Towards The Elderly. Educational Gerontology.36: 451–466.
4. Buz,S.(2015).Yaşlı Bireylere Yönelik Yaş Ayrımcılığı. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi.14(53):268-278.
5. Cankurtaran,Ö.,Beydili,E.(2016).Ayrımcılık Karşıtı Sosyal Hizmet Uygulamasının Gerekliliği Üzerine.Toplum ve Sosyal Hizmet. 27(1):145-159.
6. Ceylan, H. (2015). Sosyal Değerden Sosyal Soruna Yaşlılık:Geleneksel Toplumdan Modern Topluma Değişen Yaşlılık Algısı. Modern Hayat ve Yaşlılık (Ed:Harun Ceylan)(1.Baskı). Nobel Akademik Yayıncılık,Yayın No:1210.Ankara,(s:25-54).
7. Dinçer,Y.,Usta,E.,Bulduk,S. (2016).Üniversite Öğrencilerinin Gözüyle Yaşlılık Nasıl Algılanıyor? Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi.9(haziran):26-38.
8. Gökçe-Kutsal, Y. (2016). Yaşlılık ve Sağlık. Yaşlılık Sosyolojisi (Ed:Harun Ceylan) (1.Baskı). Nobel Akademik Yayıncılık,Yayın No:1657.Ankara,(s:61-76).

9. Görgün-Baran,A. (2016). Yaşlılıkta Sosyal Dışlanmanın Toplumsal Boyutu . (Ed. V. Kalınkara). Yaşlılık: Disiplinlerarası Yaklaşım, Sorunlar, Çözümler-2. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık. (s.105-125).(1. Baskı).
10. Happell,B., Broker, J. (2001). Who will look after my grandmother? Attitudes of student nurses toward the care of older adults. Journal of Gerontological Nursing . 27: 12-7.
11. Hweidi ,I.M., Al-Obeisat ,S.M. (2006).Jordanian nursing students’ attitudes toward the elderly. Nurse Education Today .;26: 23-30.
12. Hweidi IM, Al-Hassan MA. (2005). Jordanian nurses’ attitudes toward older patients in acute care settings. International Nursing Review . 52: 225-32.
13. İlgar,L.(2008).Yaşlılık Dönemi Sosyal Özellikleri ve Serbest Zaman Etkinlikleri. (Ed. Kurtman Ersanlı,Melek Kalkan).Psikolojik,Sosyal ve Bedensel Açıdan Yaşlılık. (s.63- 97). Pegem Akademi Yayıncılık,Öncü Basımevi,Ankara.
14. İçli,G.(2008). Yaşlılar ve Yetişkin Çocuklar .Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi. (1): 29-38 .
15. İçli,G.(2016).Sosyal Statü Rol Bağlamında Yaşlılık.Yaşlılık Sosyolojisi (Ed:Harun Ceylan)(1.Baskı). Nobel Akademik Yayıncılık,Yayın No:1657.Ankara,(s:41-60).
16. Kahraman,L. (2016). Yaşlılara İlişkin "Sosyal Dışlanma"yı Önleyici Politikaların Geliştirilmesi . (Ed. V. Kalınkara). Yaşlılık: Disiplinlerarası Yaklaşım, Sorunlar, Çözümler-2. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık. (s.127-140).(1. Baskı).
17. Kalinkara,V.(2014),Temel Gerontoloji: Yaşlılık Bilimi, Nobel Akademik Yayıncılık(2.Baskı).
18. Konak, A., ve Çiğdem, Y. (2005). Yaşlılık olgusu: Sivas huzurevi örneği. Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal BilimlerDergisi, 29(1), 23-63.
19. Kulakçı H. (2010). Hemşirelik lisans programı birinci ve dördüncüsınıf öğrencilerinin yaşlılık ve yaşlanmaya ilişkin düşüncelerinin ve görüşlerinin değerlendirilmesi. Dokuz Eylül Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 3: 15-22.
20. Liu ,Y.,Norman,I.J.,While.,A.E.(2013). Nurses’ attitudes towards older people: A systematic review. .International Journal of Nursing Studies. 50 (2013) 1271–1282.
21. Özdemir,Ö.,Bilgili,N. (2014). Sağlık Hizmetlerinde Yaşlı Ayrımcılığı. Gülhane Tıp Dergisi ;56: 128-131.
22. Pan ,I.J., Edwards, H., Chang, A. (2009). Taiwanese Nursing Students’Attitudes Toward Older People. Journal of Gerontological Nursing . 25:1-6.
23. Saygılı, S. (2015).Yaşlılık Psikolojisi.Türdav Yayın Grubu,Çevik Matbaacılık,İstanbul.
24. Şenol Ç, Kapucu S, Tuna Z, Akkuş Y. (2010). Views and attitudes of nursing students toward ageing and older patients. Australian Journal of Advanced Nursing. 27: 24-30.
25. Tufan,İ.(2014).Türkiye'de Yaşlılığın Yapısal Değişimi.Koç Üniversitesi Yayınları:52.Yılmaz Ofset,İstanbul.
26. Tufan,İ.(2016).Antik Çağdan Günümüze Yaşlılık ve Yaşlanma.Nobel Akademik Yayıncılık,Yayın No:1479. (Geliştirilmiş 2.Basım).
27. Ünalan,D.,Soyuer,F.,Elmalı,F.(2012).Geriatri Merkezi Çalışanlarında Yaşlı Tutumunun Değerlendirilmesi.Kafkas Tıp Bilimleri Dergisi.2(3):115-120.
28. Van Dussen ,D.J., Weaver, R. R.(2009).Undergraduate Students' Perceptions and Behaviors Related To The Aged and To Aging Processes. Educational Gerontology.35: 42–57.
29. Van Winkle, L.J., Fjortoft, N., Hojat, M.( 2012). Impact of a Workshop About Aging on the Empathy Scores of Pharmacy and Medical Students. American Journal of Pharmaceutical Education . 76 (1) ,1-6.(Article 9)
30. Wang CC, Liao WC, Kao MC, Chen YJ, Lee MC, Lee MF,et al. Taiwanese medical and nursing student interest levels in and attitudes towards geriatrics. Annual Academic Medical Singapore 2009; 38: 230-236.
31. Williams,B.,Anderson,M.C .,Day,R.(2007).Undergraduate Nursing Students' Knowledge of and Attitudes Toward Aging: Comparison of Context-Based Learning and a Traditional Program. Journal of Nursing Education, 46 (3):115–120.
32. Yılmaz,E.,Özkan,S.(2010).Hemşirelik Öğrencilerinin Yaşlı Ayrımcılığına İlişkin Tutumları.Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanat Dergisi.3(2):35-53.