Yaşlanmaya Bağlı Bireylerde Görülen Fizyolojik, Ruhsal, Sosyal Değişiklikler ve Korunmaya Yönelik Önlemler

Uçar Küçük; Havva Karadeniz

doi:10.46414/yasad.877517

Yaşlanmaya Bağlı Bireylerde Görülen Fizyolojik, Ruhsal, Sosyal Değişiklikler ve Korunmaya Yönelik Önlemler

Öz

Yaşlanma fizyolojik, ruhsal ve sosyal değişimlerin olduğu bir süreçtir. Yaşam süresinin artması, doğurganlık oranlarının azalması ve sağlık hizmetlerine erişimin artmasıyla yaşlı nüfus tüm dünyada ve Türkiye’de giderek artmaktadır. Artan nüfusun, yaşlanmaya özgü sağlık ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanması gerekecektir. Bu nedenle yaşlılık dönemine ait fizyolojik, ruhsal ve sosyal özelliklerin bilinmesi, yaşlılara yönelik uygun hizmetlerin planlanması ve sunulması açısından önem kazanmaktadır. Yaşlıların dönem özelliklerinin bilinmesi, ihtiyaçlarının karşılanması için yetersiz kalabilir. Çünkü yaşlı nüfusun fazla olması, sayının giderek artması, sahip olunan birden fazla kronik hastalık ve bazı yaşlıların evden çıkıp hizmet alma durumlarının olmayışı gibi sebepler sağlık sistemine aşırı yük olacaktır. Bu çalışmanın amacı, yaşlanmaya bağlı bireylerde görülen sağlık sorunlarına yer vererek korumaya yönelik öneriler sunmaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Adams, M.L. Katz, D.L. And Shenson, D. (2016). A Healthy Lifestyle Composite Measure: Significance And Potential Uses. Preventive Medicine. 84. p:41-47
Arpacı, F. (2015). Yaşlı Bireylerin Yaşam Kalitesi Açısından Günlük Yaşam Aktivitelerini Yapabilme Durumunun İncelenmesi. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 8(1). s:46-53
Arslan, M., Keskin Arslan, E., Koç, E.M.,Sözmen, M.K., Kaplan, Y.C. (2020). Altmış Beş Yaş ve Üzeri Kişilerde Kırılganlık ile İlaç Kullanımı ve Polifarmasi Arasındaki İlişki. Haseki Tıp Bülteni, 58(1)
Artan, T. (2020). Yaşlılık Nedir? Yaşlılığa Genel Bakış, Yaşlılık Ve Sosyal Hizmet, İstanbul Üniversitesi Açık Ve Uzaktan Eğitim Fakültesi, Sosyal Hizmetler Ön Lisans Programı, Ders Notları, Erişim Tarihi:10.04.2020 http://auzefkitap.istanbul.edu.tr/kitap/sosyalhizmetler_ao/yaslilikvesoshiz.pdf
Bahat, G. Akpınar, T.Ç., Tufan, F., Akın, S., Tufan, A., Erten, N., Karan, M.A.(2012). Yaşlılarda Akılcı İlaç Kullanımı. J Gerontol Geriatrik Arş, 1(1). s:2-8
Baykal, D. (2020). Yaşlılarda Fizyolojik Sağlık Sorunlarının Yönetimi, Bölüktaş, Rp (Ed).Temel Gerontoloji, İstanbul Üniversitesi Açık Ve Uzaktan Eğitim Fakültesi, Yaşlı Sağlığı Önlisans Programı, Ders Notları Erişim Tarihi:10.04.2020 http://auzefkitap.istanbul.edu.tr/kitap/yasli_bakimi_onlisans_ao/temel_gerontoloji.pdf#page=196
Black, D.S., O'Reilly, G.A., Olmstead, R., Breen, E.C., Irwin, M.R. (2015). Mindfullness Mediatation And İmprovement İn Sleep Quality And Daytime İmpairment Among Older Adults With Sleep Disturbances: A Randomized Clinical Trial. JAMA Intern Med, 175(4). 494-501
Bouaziz, W., Vogel, T., Schmitt, E., Kaltenbach, G., et al (2017). Bénéfices de l’activité physique en endurance chez les seniors âgés de 70 ans ou plus: une revue systématique. La Presse Médicale. 46(9).794-807

Bölükbaşı, S. (2020). Yaşlı Obezlerde Egzersiz Yaklaşımı ve Etkileri. Türkiye Diyabet ve Obezite Dergisi, 4(1), s:54-59
Brooks, S.K., Webster, R.K., Smith, L.E., Woodland, L., Wessely, S., Greenberg, N., Rubin, G.J. (2020). The Psychological İmpact Of Quarantine And How To Reduce İt: Rapid Review Of The Evidence. The Lancet. 395. s: 912–20 https://doi.org/10.1016/ S0140-6736(20)30460-8
Çağlayan, Ç. ve Yılmaz, F. (2016). Yaşlılarda Sağlıklı Yaşam Tarzının Yaşam Kalitesi Üzerine Etkileri. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi, 20(4). s:129-140
Demir, Y.P. (2017). Kendi Evinde Yaşayan Ve Huzurevinde Yaşayan Yaşlı Bireylerin Günlük Yaşam Aktivitelerinin, Depresyon Düzeylerinin Ve Sosyal İzolasyon Durumlarının Karşılaştırılması. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi, 16(1). s:19-28
de Oliveira LSSCB. et al. (2019). The Effects Of Physical Activity On Anxiety, Depression, And Quality Of Life İn Elderly People Living İn The Community. Trends Psychiatry Psychother. 41(1). p:36-42. http://dx.doi.org/10.1590/2237-6089-2017-0129
Erdem, HA., Uysal, S., I.Taşbakan, M., Pullukçu, H., Sipahi, O.R., Yamazhan, T. Ve ark. (2016). Yaşlılarda ve 65 yaş altı erişkinlerde üriner sistem enfeksiyonları farklı mı seyrediyor? Ege Üniversitesi deneyimi. Mediterr J Infect Microb Antimicrob, 5(1). s:10
Eskici, G. (2020). Covid-19 Karantinası: Beslenme, Ağırlık Kontrolü ve Bağışıklığa Yönelik Öneriler Gündem: Karantinada Ramazan Ayı Beslenme Önerileri. Erişim Tarihi: 9.04.2020 http://sporbilimleri.org.tr/uploads/1587400793d844b93930530233.pdf
Fritschi, J.O., Brown, W.J., Uffelen, J.G.Z. (2014). On Your Feet: Protocol For A Randomized Controlled Trial To Compare The Effects Of Pole Walking And Regular Walking On Physical And Psychosocial Health İn Older Adults. BMC Public Health, 14(1). 375
Garbarino, S., Lanteri, P., Durando, P., Magnavita, N., Sannita, W.G. (2016). Co-Morbidity, Mortality, Quality Of Life And The Healthcare/Welfare/Social Costs Of Disordered Sleep: A Rapid Review. Int J Environ Res Public Health, 13(8), pii: E831
Girdhar, R. Srivastava, V. and Sethi, S. (2020). Managing mental health issues among elderly during COVID-19 pandemic. Journal of Geriatric Care and Research, 7(1).
Göktaş, A., Kudret, H., Kar, İ., Uyanık, M., Varlı, M. (2020). Geriartrik Bireylerin Aktivite-Rol Katılımlarının Yaşam Kalitesi Üzerine Etkisi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 7(1). s:13-31
Güner, S.G., Nural, N. ve Erden, A., (2017). Evde Yaşayan Genç Yaşlıların İlaç Yönetimi, Ev İçi Düzenlemeleri, Egzersiz Alışkanlıkları Ve Yaşam Kalitesi İle Düşme Risk Düzeylerinin Belirlenmesi: Pilot Çalışma. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 2(2). s:13.
İlhan B. ve B. Öztürk G. (2015). Yaşlı ve Akılcı İlaç Kullanımı, Turkiye Klinikleri J Geriatr-Special Topics 1(1). s:1-7
Jiménez-Pavón, D. Carbonell-Baeza, A. and Lavie, CJ. (2020). Physical exercise as therapy to fight against themental and physical consequences of COVID-19 quara..., Progress in Cardiovascular Diseases, https://doi.org/10.1016/j.pcad.2020.03.009
Karadakovan, A. (2020), Yaşlılık ve Geriatri Hemşireliği, 5. Baskı, Ankara, Akademisyen Kitabevi s.103-125
Kaptan, G. ve Dedeli, Ö. (2012). Temel İç Hastalıkları Hemşireliği Kitabı, 1. Baskı, İstanbul, İstanbul Tıp Kitabevi, s.121-135
Karakuş, E. (2017). Evde Yaşayan Yaşlılarda Sosyal Katılım: Kırsal Ve Kent Farklılıklar, Yüksek Lisans Tezi, Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon Bölümü, İstanbul
Kersu, Ö. ve Alparslan, GB. (2020). Geriatrik Bireylerin Fiziksel Aktiviteleri ve Uyku Kaliteleri Arasındaki İlişki. STED/Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 29(1). s:24-30
Li, Z., Zhou, X., Cao, J., Li, Z., Wan, X., Li, J., et al. (2018). Nurses’ Knowledge And Attitudes Regarding Major İmmobility Complications Among Bedridden Patients: A Prospective Multicentre Study. Journal Of Clinical Nursing, 27(9-10). p:1969-1980
Lök, N. ve Lök, S. (2016). Yaşlıların Fiziksel Aktivite Düzeyleri İle Bilişsel Durumları Arasındaki İlişki. Yeni Symposium 54(2). s:21-24
Muscogiuri, G. Barrea, L., Savastano, S., Colao, A. ( 2020). Nutritional Recommendations For Covıd-19 Quarantine. European Journal Of Clinical Nutrition, 1-2. https://doi.org/10.1038/s41430-020-0635-2
Ovayolu, N., Ovayolu, Ö. (2016). Temel İç Hastalıkları Hemşireliği: ve Farklı Boyutlarıyla Kronik Hastalıklar. 2. Baskı Çukurova, Nobel Tıp Kitabevi s.355-365
Palmer, V.J., Gray, C.M., Fitzsimons, C.F., Mutrie, N., Wyke, S., Deary, I.J., et al. (2019). What Do Older People Do When Sitting And Why? Implications For Decreasing Sedentary Behavior. The Gerontologist, 59(4). p:686-697
Petretto, D.R., Pili, R. (2020). Ageing and COVID-19: What is the Role for Elderly People?. Geriatrics 5(25). doi:10.3390/geriatrics5020025
Softa, H., Bayraktar, T., Uğuz, C. (2016). Yaşlı bireylerin algılanan sosyal destek sistemleri, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve etkileyen faktörler. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 9(1). s: 1-12
Talarska, D., Kropińska, S., Strugała, M., Szewczyczak, M., Tobis, S., Wieczorowska-Tobis, K. (2017). The most common factors hindering the independent functioning of the elderly at home by age and sex. Eur Rev Med Pharmacol Sci, 21(4). p:775-785
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). İstatistiklerle Yaşlılar, 2015. Nüfus Projeksiyonları, 2018-2080, TÜİK Haber Bülteni 2018; 30567 Erişim Tarihi: 08.06.2020 http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=30567
United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division. World Population Ageing 2019. ST/ESA/ SER.A/348. United Nations, New York, 2020. Erişim Tarihi: 08.06.2020
Ünver, V. (2019), Hipertansiyon ve Bakım Yönetimi, 1. Baskı, İstanbul, İstanbul Tıp Kitabevi, s.123-141
Yerli, G. (2017). Yaşlılık Dönemi Özellikleri Ve Yaşlılara Yönelik Sosyal Hizmetler. Journal of International Social Research, 10(52). s:1278-1287
Yıldırım, D. (2020). Yaşlılarda Psiko-Sosyal Sağlık Sorunları, Bölüktaş, Rp (Ed).Temel Gerontoloji, İstanbul Üniversitesi Açık Ve Uzaktan Eğitim Fakültesi, Yaşlı Sağlığı Önlisans Programı, Ders Notları Erişim Tarihi:10.04.2020 http://auzefkitap.istanbul.edu.tr/kitap/yasli_bakimi_onlisans_ao/temel_gerontoloji.pdf#page=196
Yıldız, H. (2020). Yaşlılıkta Görülen Fizyolojik Ve Psikolojik Değişiklikler, Bölüktaş, Rp (Ed).Temel Gerontoloji, İstanbul Üniversitesi Açık Ve Uzaktan Eğitim Fakültesi, Yaşlı Sağlığı Önlisans Programı, Ders Notları Erişim Tarihi:10.04.2020 http://auzefkitap.istanbul.edu.tr/kitap/yasli_bakimi_onlisans_ao/temel_gerontoloji.pdf#page=196
Yılmaz, Ö.A. (2015). Yaşlılarda Sağlıklı Beslenme–Probiyotikler. Ege Tıp Dergisi, 54(Ek Sayı). s:16-21

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Geriatri ve Gerontoloji

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Uçar Küçük ^*
0000-0003-0798-3401
Türkiye

Havva Karadeniz
0000-0001-7482-7789
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

9 Şubat 2021

Kabul Tarihi

21 Eylül 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 14 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.46414/yasad.877517

IZ

https://izlik.org/JA27MR89NT

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Küçük, U., & Karadeniz, H. (2021). Yaşlanmaya Bağlı Bireylerde Görülen Fizyolojik, Ruhsal, Sosyal Değişiklikler ve Korunmaya Yönelik Önlemler. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 14(2), 96-103. https://doi.org/10.46414/yasad.877517

AMA

1.Küçük U, Karadeniz H. Yaşlanmaya Bağlı Bireylerde Görülen Fizyolojik, Ruhsal, Sosyal Değişiklikler ve Korunmaya Yönelik Önlemler. YSAD-EIRJ. 2021;14(2):96-103. doi:10.46414/yasad.877517

Chicago

Küçük, Uçar, ve Havva Karadeniz. 2021. “Yaşlanmaya Bağlı Bireylerde Görülen Fizyolojik, Ruhsal, Sosyal Değişiklikler ve Korunmaya Yönelik Önlemler”. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi 14 (2): 96-103. https://doi.org/10.46414/yasad.877517.

EndNote

Küçük U, Karadeniz H (01 Aralık 2021) Yaşlanmaya Bağlı Bireylerde Görülen Fizyolojik, Ruhsal, Sosyal Değişiklikler ve Korunmaya Yönelik Önlemler. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi 14 2 96–103.

IEEE

[1]U. Küçük ve H. Karadeniz, “Yaşlanmaya Bağlı Bireylerde Görülen Fizyolojik, Ruhsal, Sosyal Değişiklikler ve Korunmaya Yönelik Önlemler”, YSAD-EIRJ, c. 14, sy 2, ss. 96–103, Ara. 2021, doi: 10.46414/yasad.877517.

ISNAD

Küçük, Uçar - Karadeniz, Havva. “Yaşlanmaya Bağlı Bireylerde Görülen Fizyolojik, Ruhsal, Sosyal Değişiklikler ve Korunmaya Yönelik Önlemler”. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi 14/2 (01 Aralık 2021): 96-103. https://doi.org/10.46414/yasad.877517.

JAMA

1.Küçük U, Karadeniz H. Yaşlanmaya Bağlı Bireylerde Görülen Fizyolojik, Ruhsal, Sosyal Değişiklikler ve Korunmaya Yönelik Önlemler. YSAD-EIRJ. 2021;14:96–103.

MLA

Küçük, Uçar, ve Havva Karadeniz. “Yaşlanmaya Bağlı Bireylerde Görülen Fizyolojik, Ruhsal, Sosyal Değişiklikler ve Korunmaya Yönelik Önlemler”. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, c. 14, sy 2, Aralık 2021, ss. 96-103, doi:10.46414/yasad.877517.

Vancouver

1.Uçar Küçük, Havva Karadeniz. Yaşlanmaya Bağlı Bireylerde Görülen Fizyolojik, Ruhsal, Sosyal Değişiklikler ve Korunmaya Yönelik Önlemler. YSAD-EIRJ. 01 Aralık 2021;14(2):96-103. doi:10.46414/yasad.877517

Examination of the Relationship Between Sensory Processing Skills, Kinesiophobia and Fear of Falling in Older Adults with Hypertension and Normotension

Experimental Aging Research

https://doi.org/10.1080/0361073X.2024.2397323

Geriatrik Rehabilitasyon Alanında Lisansüstü Tezlerin Nicel Analizi: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Anahtar Kelime Temelli Çalışma

KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.59244/ktokusbd.1733346

Effects of multicomponent exercise on quality of life, coping with stress, and psychological well-being in aged women: a randomized controlled trial

BMC Geriatrics

https://doi.org/10.1186/s12877-026-07166-7

Yaşlanmanın Fizyolojik Temelleri: Vücudun Zamanla Değişen Dengesi

Bingöl Üniversitesi Sağlık Dergisi

https://doi.org/10.58605/bingolsaglik.1717558

Yaşlanmaya Bağlı Bireylerde Görülen Fizyolojik, Ruhsal, Sosyal Değişiklikler ve Korunmaya Yönelik Önlemler

Yaşlanmaya Bağlı Bireylerde Görülen Fizyolojik, Ruhsal, Sosyal Değişiklikler ve Korunmaya Yönelik Önlemler

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Deprem ve Yaşlılık: Psikososyal Bir Bakış

YAŞLI BİREYLERİN DEPRESYON DÜZEYİNE ETKİ EDEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ

EFFECT OF DISTRACTION METHODS ON ACUTE PAIN IN ADULTS: RANDOMIZED CONTROLLED TRIAL

The Effect of Forced Migration on Mental Health in Elderly Individuals: A Struggle in the Shadow of Disasters

DETERMINING THE RELATIONSHIP BETWEEN ADULTS' NUTRITIONAL HABITS AND CONSTIPATION

Examination of the Relationship Between Sensory Processing Skills, Kinesiophobia and Fear of Falling in Older Adults with Hypertension and Normotension

Elderly abuse and neglect in digital media: a 1‐year review of Turkish newspaper reports

Examining the effect of ambivalent feelings about old age on older adults discrimination and fear in individuals

EVALUATION OF THE 90-DAY RE-ADMISSION RATE OF PATIENTS ADMITTED TO INTERNAL CLINICS

Investigation of commonly used assessment methods for predicting fall risk in the elderly

Geriatrik Rehabilitasyon Alanında Lisansüstü Tezlerin Nicel Analizi: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Anahtar Kelime Temelli Çalışma

Effects of multicomponent exercise on quality of life, coping with stress, and psychological well-being in aged women: a randomized controlled trial

Yaşlanmanın Fizyolojik Temelleri: Vücudun Zamanla Değişen Dengesi