A Therapeutic Approach to Fairy Tales in the Context of Psychosocial Stages: The Example of the Crying Pomegranate and the Smiling Quince Fairy Tale

Öz

Fairy tales have played a central role in the process of constructing meaning in human life, accompanying the interpretation of experiences, the shaping of identities, and making the world more understandable. These narratives, containing universal archetypes, symbols, and moral dilemmas, enable the understanding of fundamental values such as courage, the struggle between good and evil, empathy, and kindness. Fairy tales, which appeal to the subconscious, take on a healing and educational function by confronting the individual with their own life story. According to the approach based on Erik Erikson's eight psychosocial stages of development, which he outlined in his work on developmental psychology, when developmental tasks such as trust, autonomy, initiative, achievement, identity, intimacy, productivity, and ego integrity are not fulfilled, certain crisis situations arise, such as insecurity, shame and doubt, guilt, inadequacy, identity confusion, isolation, stagnation, and hopelessness. Fairy tales, with their metaphorical structures, take on a supportive role in helping individuals overcome these traumas. This study aims to examine the fairy tale ‘The Weeping Pomegranate and the Laughing Quince’ from Saim Sakaoğlu's collection Gümüşhane and Bayburt Fairy Tales within a therapeutic and educational context. The plot, characters, and symbols of the tale were evaluated using content analysis within the framework of Erikson's theory; it was concluded that fairy tales contribute to the development of emotional awareness and values education. In the tale, figures such as the mother, the sultan, the horse, and the giant come to the fore alongside the hero in search of identity; while the pomegranate, quince, mirror, boxwood comb, and rug attract attention with their symbolic values. These elements take on therapeutic functions within the framework of psychosocial stages, aimed at helping the individual recognise their identity, overcome identity crises, and experience a healing process.

Anahtar Kelimeler

• Fairy tale
• therapeutic
• psychosocial development stages
• crying pomegranate and smiling quince
• symbolism

Psikososyal Evreler Bağlamında Masallara Terapötik Yaklaşım: Ağlayan Narla Gülen Ayva Masalı Örneği

Öz

Masallar, insan yaşamının anlam inşası sürecinde merkezi bir rol oynayarak deneyimlerin anlamlandırılmasına, kimliklerin şekillendirilmesine ve dünyanın daha anlaşılır kılınmasına eşlik etmiştir. Evrensel arketipler, semboller ve ahlaki ikilemler barındıran bu anlatılar; cesaret, iyilik ve kötülük arasındaki mücadele, empati ve nezaket gibi temel değerlerin kavranmasını sağlar. Bilinçaltına hitap eden masallar, bireyi kendi yaşam öyküsüyle yüzleştirerek sağaltıcı ve eğitsel bir işlev üstlenir. Gelişim psikolojisi üzerine çalışmaları olan Erik Erikson’un ortaya koyduğu bireyin sekiz psikososyal evresini temel alan yaklaşıma göre; güven, özerklik, girişimcilik, başarı, kimlik, yakınlık, üretkenlik ve benlik bütünlüğü gibi gelişim görevleri yerine getirilmediğinde güvensizlik, utanç ve şüphe, suçluluk, yetersizlik, kimlik karmaşası, yalıtılmışlık, durgunluk, umutsuzluk gibi birtakım kriz durumları ortaya çıkar. Masallar, metaforik yapılarıyla bu travmaların aşılmasında bireyi destekleyici bir misyon yüklenir. Bu çalışma, Saim Sakaoğlu’nun derlediği Gümüşhane ve Bayburt Masalları’nda yer alan “Ağlayan Narla Gülen Ayva” masalını terapötik ve eğitsel bağlamda incelemeyi amaçlamaktadır. Masalın olay örgüsü, karakterleri ve sembolleri, Erikson’un kuramı çerçevesinde içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiş; masalların duygusal farkındalık geliştirme ve değerler eğitimine katkı sunma gibi yararları olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Masalda, kimlik arayışı içinde bulunan kahramanla birlikte anne, padişah, at ve dev gibi figürler ön plana çıkmakta; nar, ayva, ayna, şimşir tarak ve kilim ise simgesel değerleriyle dikkat çekmektedir. Bu ögeler, psikososyal evreler çerçevesinde bireyin benliğini tanımasına, kimlik bunalımının giderilmesine ve iyileştirici bir deneyim yaşamasına yönelik terapötik işlevler üstlenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Masal
• terapötik
• psikososyal gelişim evreleri
• ağlayan narla gülen ayva
• sembolizm

Kaynakça

1. Arslan, Emel (2008). Bağlanma Stilleri Açısından Ergenlerde Erikson’ın Psikososyal Gelişim Dönemleri ve Ego Kimlik Süreçlerinin İncelenmesi. Doktora Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü.
2. Bettelheim, Bruno (1976). The Uses of Enchantment: The Meaning and Importance of Fairy Tales. Vintage Books.
3. Bronfenbrenner, Urie (1979). The Ecology of Human Development Experiments by Nature and Design, London: President and Fellows of Harvard College.
4. Bowlby, John (2013). Bağlanma. Çev. Tuğrul Veli Soylu. Pinhan Yayıncılık.
5. Cambridge University Press (2023). Cambridge Dictionary. Cambridge University Press & Assessment.
6. Campbell, Joseph (1990). The Hero With a Thousand Faces. Princeton: Princeton University Press.
7. Corey, Gerald (2017). Theory and Practice of Counseling and Psychotherapy. Cengage Learning.
8. Davis, Nancy (1989). “The Use of Therapeutic Stories in the Treatment of Abused Children”. Journal of Strategic and Systemic Therapies, 8(4), 18-23.

9. Erikson, Erik H. (1963). Childhood and Society. W.W. Norton & Company.
10. Erikson, Erik H. (1968). Identity: Youth and Crisis. W.W. Norton & Company.
11. Erikson, Erik H. (2023). İnsanın Sekiz Evresi. Çev. Gonca Akkaya. Okuyanus Yayınları.
12. Freud, Sigmund (2021). Cinsiyet ve Psikanaliz. Çev. Selahattin Hilav. Kırmızı Kedi Yayınevi.
13. Jung, Carl G. (1964). Man and His Symbols. New York: Doubleday.
14. Jung, Carl G. (2005). Dört Arketip. Metis Yayınları.
15. Jung, Carl G. (2015). Kişiliğin Gelişimi. Çev. Duygu Olgaç. Pinhan Yayıncılık.
16. Krathwohl, David R. (2002). “A Revision of Bloom’s Taxonomy: An Overview”. Theory Into Practice, 41(4): 212-218.
17. Luthi, Max (1982). The European Folktale: Form and Nature. Bloomington: Indiana University Press.
18. Maslow, Abraham H. (1970). Motivation and Personality. Harper and Row.
19. Mills, Joyce C. ve Crowley, Richard J. (2022). Çocuklar ve İçimizdeki Çocuk için Terapötik Metaforlar. Çev. Zeliha Traş. Yenikapı Psikoloji ve Terapi Yayınları.
20. Sakaoğlu, Saim (2002). Gümüşhane ve Bayburt Masalları. Akçağ Yayınları.
21. Shapiro, Robert B., ve Katz, Clara L. (2013). “Fairy Tales, Splitting, and Ego Development”. Contemporary Psychoanalysis, 14(4), 591–602.
22. VandenBos, Gary R. (Ed.) (2015). APA Dictionary of Psychology (2. Baskı). Washington, DC: American Psychological Association.
23. Vygotsky, Lev S. (1979). Mind in Society. United States: President and Fellows of Harvard College.
24. Yüksel, Ayşe Ş. (2011). Psikoterapötik Bir Teknik Olarak Hikâye ile Tedavi: Mevlana’nın Mesnevisi Örneği. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü.
25. Zipes, Jack (2006). Why Fairy Tales Stick: The Evolution and Relevance of a Genre. Routledge.
26. Zipes, Jack (2012). The Irresistible Fairy Tale: The Cultural and Social History of a Genre. Princeton University Press.