Araştırma Makalesi

İkinci ve Üçüncü Kuşak Kıbrıslı Türklerde Aktarılan Psikolojik Travma, Psikolojik Sağlamlık, Kaygı ve Obsesif Kompulsif Bozukluğun İncelenmesi

Cilt: 8 Sayı: 15 30 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

İkinci ve Üçüncü Kuşak Kıbrıslı Türklerde Aktarılan Psikolojik Travma, Psikolojik Sağlamlık, Kaygı ve Obsesif Kompulsif Bozukluğun İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, 1974 Kıbrıs Savaşı'ndan sağ kurtulanların, günümüzdeki genç yetişkinlerin ebeveynleri olduğu gerçeğine dayanarak bu çalışmada savaşla ilgili ikinci ve üçüncü kuşak Kıbrıslı Türklerde aktarılan psikolojik travma, kaygı ve obsesif-kompulsif bozukluğun incelenmesidir. Aktarılan Psikolojik Travma Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, DSM-5 Yineleyici Düşünce ve Davranışlar Ölçeği ve Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve Demografik Bilgi Formu ile toplanan veriler SPSS 27. Aracılığıyla Bağımsız Örneklemler t-test ve ANOVA testleri ile analiz edilmiştir. Betimsel araştırma modelinin kullanıldığı bu araştırma 1974 savaşında savaş deneyimi yaşayan bireylerden sonraki ikinci ve üçüncü kuşak bireylerden 195 kadın ve 110 erkek olarak toplam 305 kişi ile yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre katılımcıların aktarılan psikolojik travma ve alt boyutları cinsiyete göre farklılaşmamaktadır. Ayrıca anneleri savaş sürecinde karma köyden göç eden katılımcıların aktarılan psikolojik travma, psikolojik sağlamlık düzeyleri anneleri diğer bölgelerden göç eden katılımcılara göre farklılaşmaktadır. Ancak, anneleri Türk köyünden göç edenlerin aile işlevselliği ve kaygı düzeyleri diğerlerine göre anlamlı düzeyde farklılık göstermektedir. Ancak katılımcıların psikolojik sağlamlık düzeyleri ile aktarılan psikolojik travmanın alt boyutu olan duygu-davranış düzenleme ve aile işlevselliği annenin göç değişkeninde anlamlı bir farklılık gösterirken, babanın psikolojik sağlamlık düzeyleri ise göç değişkeninde farklılaşmamaktadır. Diğer taraftan aktarılan psikolojik travmada katılımcıların annelerinin savaşta sürecinde aktif olarak yer alması farklılık göstermezken, katılımcıların babalarının aktif çatışmada yer alması anlamlı düzeyde bir farklılık göstermektedir. Bu çalışmanın bulguları ele alındığında gelecek çalışmalarda benzer bir örneklem ile aktarılan psikolojik travma ve kaygı değişkenlerine ek olarak biriktiricilik davranışının eklenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Araştırma, araştırmacının psikoloji yüksek lisans tezi bağlamında yapılmış olup Lefke Avrupa Üniversitesi Etik Kurul Onayı (BAYEK015.05) ile yürütülmüştür. Katılımcılara bilgilendirilmiş onam formu verilip katılıma gönüllü olup olmadıkları da sorulmuştur.

Kaynakça

  1. Amerikan Psikiyatri Birliği (2014). Ruhsal bozuklukların tanısal ve sayımsal el kitabı, (DSM-V), tanı ölçütleri başvuru elkitabı, (çev. Köroğlu E). Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
  2. Aşçıbaşı, K., Öztekin, S., & Aydemir, Ö. (2017). DSM-5 Yineleyici Düşünceler ve Davranışlar Ölçeği Türkçe formunun geçerliliği ve güvenilirliği. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 18, 18-23.
  3. Baranowsky, A.B., Young, M., Johnson-Douglas, S., Williams-Keeler, L. ve McCarrey, M. (1998). PTSD Transmission: A review of secondary traumatization in Holocaust survivor families. Canadian Psychology, 39(4), 247-256.
  4. Baron, N., Jensen, S.B., & De Jong, J.T.V.M. (2003). Refugees and internally displaced people. In B.L. Green (Ed.), Trauma interventions in war and peace: Prevention, practice and policy. New York: Kluwer Academic/Plenum Publishers. (pp.243-270). Berkalp, A. (2015). Mücadelemizde Kıbrıs Türk kadınının yeri. Uluslararası Kıbrıs Türk Mücadele Tarihi ve TMT Sempozyumu, Lefkoşa, KKTC, s.9-12.
  5. Bohleber, W. (2000). Die Entwicklung der Traumatheorie in der Psychoanalyse. Psychoanalytic perspectives on trauma, (pp.207-234).
  6. Çelen, H.N. (2018). Aile ve psikolojik yansımaları. N. Oktik ve H. Ünal Reşitoğlu (Ed.), Aileyi anlamak içinde (ss.31-43). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  7. Biernacki, P., & Waldorf, D. (1981). Snowball sampling: Problems and techniques of chain referral sampling. Sociological Methods & Research, 10(2), 141-163.
  8. Çiydem, E., Bilgin, H. ve Öztürk, E. (2023). Investigation of the effect of childhood traumas onmental health and family functionality in context of intergeneration line. Child and Adolescent Social Work Journal, 40(5), 1-18.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Psikoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Bekir Erbekir *
0000-0002-1838-7771
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Cemaliye Direktör Bu kişi benim
0000-0002-6055-2224
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

24 Ocak 2024

Kabul Tarihi

11 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 8 Sayı: 15

Kaynak Göster

APA
Erbekir, B., & Direktör, C. (2024). İkinci ve Üçüncü Kuşak Kıbrıslı Türklerde Aktarılan Psikolojik Travma, Psikolojik Sağlamlık, Kaygı ve Obsesif Kompulsif Bozukluğun İncelenmesi. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 8(15), 51-66. https://doi.org/10.31461/ybpd.1425314
AMA
1.Erbekir B, Direktör C. İkinci ve Üçüncü Kuşak Kıbrıslı Türklerde Aktarılan Psikolojik Travma, Psikolojik Sağlamlık, Kaygı ve Obsesif Kompulsif Bozukluğun İncelenmesi. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi. 2024;8(15):51-66. doi:10.31461/ybpd.1425314
Chicago
Erbekir, Bekir, ve Cemaliye Direktör. 2024. “İkinci ve Üçüncü Kuşak Kıbrıslı Türklerde Aktarılan Psikolojik Travma, Psikolojik Sağlamlık, Kaygı ve Obsesif Kompulsif Bozukluğun İncelenmesi”. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi 8 (15): 51-66. https://doi.org/10.31461/ybpd.1425314.
EndNote
Erbekir B, Direktör C (01 Haziran 2024) İkinci ve Üçüncü Kuşak Kıbrıslı Türklerde Aktarılan Psikolojik Travma, Psikolojik Sağlamlık, Kaygı ve Obsesif Kompulsif Bozukluğun İncelenmesi. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi 8 15 51–66.
IEEE
[1]B. Erbekir ve C. Direktör, “İkinci ve Üçüncü Kuşak Kıbrıslı Türklerde Aktarılan Psikolojik Travma, Psikolojik Sağlamlık, Kaygı ve Obsesif Kompulsif Bozukluğun İncelenmesi”, Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, c. 8, sy 15, ss. 51–66, Haz. 2024, doi: 10.31461/ybpd.1425314.
ISNAD
Erbekir, Bekir - Direktör, Cemaliye. “İkinci ve Üçüncü Kuşak Kıbrıslı Türklerde Aktarılan Psikolojik Travma, Psikolojik Sağlamlık, Kaygı ve Obsesif Kompulsif Bozukluğun İncelenmesi”. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi 8/15 (01 Haziran 2024): 51-66. https://doi.org/10.31461/ybpd.1425314.
JAMA
1.Erbekir B, Direktör C. İkinci ve Üçüncü Kuşak Kıbrıslı Türklerde Aktarılan Psikolojik Travma, Psikolojik Sağlamlık, Kaygı ve Obsesif Kompulsif Bozukluğun İncelenmesi. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi. 2024;8:51–66.
MLA
Erbekir, Bekir, ve Cemaliye Direktör. “İkinci ve Üçüncü Kuşak Kıbrıslı Türklerde Aktarılan Psikolojik Travma, Psikolojik Sağlamlık, Kaygı ve Obsesif Kompulsif Bozukluğun İncelenmesi”. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, c. 8, sy 15, Haziran 2024, ss. 51-66, doi:10.31461/ybpd.1425314.
Vancouver
1.Bekir Erbekir, Cemaliye Direktör. İkinci ve Üçüncü Kuşak Kıbrıslı Türklerde Aktarılan Psikolojik Travma, Psikolojik Sağlamlık, Kaygı ve Obsesif Kompulsif Bozukluğun İncelenmesi. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi. 01 Haziran 2024;8(15):51-66. doi:10.31461/ybpd.1425314

Cited By

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiYnkucG5nIiwicGF0aCI6IjQzMTkvOTg1Mi9jOTBhLzY5ZmM0MjZhYWVhMzIxLjcwOTcxNTA0LnBuZyIsImV4cCI6MTc3ODE0MzM1NSwibm9uY2UiOiJhMGFkNTgzNzc2YTUzZjkzNzZjY2UxYmI4NmNjZGNmNCJ9.Y4_jYbMLsLpZENvNI3qq3_-_j_IwAL0hX0U2PCJF7jI

Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, Creative Commons (CC) Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY 4.0) ile lisanslanmıştır.