Araştırma Makalesi

Epistemik Güven, Güvensizlik ve Saflık Ölçeği Türkçe Formunun Psikometrik Özelliklerinin Yetişkinlerde İncelenmesi

Cilt: 9 Sayı: 1 30 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

Epistemik Güven, Güvensizlik ve Saflık Ölçeği Türkçe Formunun Psikometrik Özelliklerinin Yetişkinlerde İncelenmesi

Öz

Sosyal öğrenme sürecinde önemli bir rolü olan epistemik güven kavramı, bireylerin başkaları tarafından iletilen bilgileri değerlendirme becerisi olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada daha önce Türkçe uyarlama ve geçerlik güvenirlik çalışması ergenlerde yapılan Epistemik Güven, Güvensizlik ve Saflık Ölçeği’nin psikometrik özelliklerinin yetişkin örnekleminde incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya kolayda ve kartopu örnekleme yöntemiyle ulaşılan toplum örnekleminden 18-65 yaş aralığında (33.55±11.82) 180’i (%54.4) kadın, 151’i (%45.6) erkek olmak üzere 331 kişi katılmıştır. Katılımcılara Epistemik Güven, Güvensizlik ve Saflık Ölçeği, Mentalizasyon Ölçeği, Çocuklukta Onaylamayan Çevre Ölçeği, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği ve Kısa Semptom Envanteri uygulanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliğini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilen doğrulayıcı faktör analizi sonucunda elde edilen uyum iyiliği indeks değerlerinin (X2/df = 2.54, AGFI = 0.89, GFI = 0.92, CFI = 0,90, sRMR = 0.069) kabul edilebilir düzeyde olduğu ve orijinal çalışmada önerilen 3 faktörlü yapının doğrulandığı ve tüm maddelerin faktör yüklerinin .34 ila .78 aralığında değiştiği tespit edilmiştir. Yakınsak geçerliği değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilen korelasyon analizi sonucunda değişkenler arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ayırt edici geçerliği değerlendirmek amacıyla yapılan Bağımsız Gruplar t-testi sonucunda alt ölçek puanlarının psikiyatrik veya psikolojik rahatsızlığa sahip olma, psikolojik yardım alma, psikolojik yardım alma ihtiyacı hissetmeye göre farklılaştığı belirlenmiştir. Cronbach Alfa katsayısı epistemik güven için .78, epistemik güvensizlik için .69 ve epistemik saflık için ise .77 olarak bulunmuştur. Bütün maddelerin madde toplam korelasyon katsayılarının .30’un üzerinde olduğu saptanmıştır. Madde ayırt ediciliğini değerlendirmek amacıyla %27’lik üst ve alt grubun karşılaştırılması sonucunda ise ölçeğin tüm maddelerinin ayırt edici güce sahip olduğu tespit edilmiştir. Gerçekleştirilen analizler sonucunda Epistemik Güven, Güvensizlik ve Saflık Ölçeği’nin yeterli psikometrik özelliklere sahip geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu, Türk toplumunda yapılacak olan araştırmalarda ve klinik pratikte ölçüm aracı olarak kullanılabileceği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alpay, E.H., Bellur, Z., Aydin, A. (2018). Çocuklukta Onaylamayan Çevre Ölçeği (ÇOÇÖ) Türkçe Formu’nun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Düşünen Adam - Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi, 31(1), 40 - 49.
  2. Asgarizadeh, A., & Ghanbari, S. (2024). Iranian adaptation of the Epistemic Trust, Mistrust, and Credulity Questionnaire (ETMCQ): Validity, reliability, discriminant ability, and sex invariance. Brain and Behavior, 14(3), e3455.
  3. Bilge Y. & Bilge H. (Baskıda). Mentalizasyon Ölçeği’nin psikometrik özelliklerinin Türk toplum örnekleminde incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi.
  4. Bincoletto, A.F., Liotti, M., Di Giuseppe, M., Fiorentino, F., Nimbi, F.M., Lingiardi, V., & Tanzilli, A. (2025). The interplay of epistemic trust, defensive mechanisms, interpersonal problems, and symptomatology: An empirical investigation. Personality and Individual Differences, 233, 112893.
  5. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
  6. Campbell, C., Kumpasoğlu, G.B., & Fonagy, P. (2024). Mentalizing, epistemic trust, and the active ingredients of psychotherapy. Psychodynamic Psychiatry, 52(4), 435-451.
  7. Campbell, C., Tanzer, M., Saunders, R., Booker, T., Allison, E., Li, E., O’Dowda, C., Luyten, P., & Fonagy, P. (2021). Development and validation of a self-report measure of epistemic trust. PloS One, 16(4).
  8. Carleton, R.N., Norton, M.A., & Asmundson, G.J. (2007). Fearing the unknown: A short version of the Intolerance of Uncertainty Scale. Journal of Anxiety Disorders, 21(1), 105-117.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikolojide Davranış-Kişilik Değerlendirmesi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

21 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

3 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

21 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bilge, Y., Bilge, Y., & Şenel, F. (2025). Epistemik Güven, Güvensizlik ve Saflık Ölçeği Türkçe Formunun Psikometrik Özelliklerinin Yetişkinlerde İncelenmesi. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 9(1), 61-82. https://doi.org/10.31461/ybpd.1690637
AMA
1.Bilge Y, Bilge Y, Şenel F. Epistemik Güven, Güvensizlik ve Saflık Ölçeği Türkçe Formunun Psikometrik Özelliklerinin Yetişkinlerde İncelenmesi. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi. 2025;9(1):61-82. doi:10.31461/ybpd.1690637
Chicago
Bilge, Yusuf, Yıldız Bilge, ve Fatma Şenel. 2025. “Epistemik Güven, Güvensizlik ve Saflık Ölçeği Türkçe Formunun Psikometrik Özelliklerinin Yetişkinlerde İncelenmesi”. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi 9 (1): 61-82. https://doi.org/10.31461/ybpd.1690637.
EndNote
Bilge Y, Bilge Y, Şenel F (01 Haziran 2025) Epistemik Güven, Güvensizlik ve Saflık Ölçeği Türkçe Formunun Psikometrik Özelliklerinin Yetişkinlerde İncelenmesi. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi 9 1 61–82.
IEEE
[1]Y. Bilge, Y. Bilge, ve F. Şenel, “Epistemik Güven, Güvensizlik ve Saflık Ölçeği Türkçe Formunun Psikometrik Özelliklerinin Yetişkinlerde İncelenmesi”, Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, c. 9, sy 1, ss. 61–82, Haz. 2025, doi: 10.31461/ybpd.1690637.
ISNAD
Bilge, Yusuf - Bilge, Yıldız - Şenel, Fatma. “Epistemik Güven, Güvensizlik ve Saflık Ölçeği Türkçe Formunun Psikometrik Özelliklerinin Yetişkinlerde İncelenmesi”. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi 9/1 (01 Haziran 2025): 61-82. https://doi.org/10.31461/ybpd.1690637.
JAMA
1.Bilge Y, Bilge Y, Şenel F. Epistemik Güven, Güvensizlik ve Saflık Ölçeği Türkçe Formunun Psikometrik Özelliklerinin Yetişkinlerde İncelenmesi. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi. 2025;9:61–82.
MLA
Bilge, Yusuf, vd. “Epistemik Güven, Güvensizlik ve Saflık Ölçeği Türkçe Formunun Psikometrik Özelliklerinin Yetişkinlerde İncelenmesi”. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, c. 9, sy 1, Haziran 2025, ss. 61-82, doi:10.31461/ybpd.1690637.
Vancouver
1.Yusuf Bilge, Yıldız Bilge, Fatma Şenel. Epistemik Güven, Güvensizlik ve Saflık Ölçeği Türkçe Formunun Psikometrik Özelliklerinin Yetişkinlerde İncelenmesi. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi. 01 Haziran 2025;9(1):61-82. doi:10.31461/ybpd.1690637

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiYnkucG5nIiwicGF0aCI6IjQzMTkvOTg1Mi9jOTBhLzY5ZmM0MjZhYWVhMzIxLjcwOTcxNTA0LnBuZyIsImV4cCI6MTc3ODE0MzM1NSwibm9uY2UiOiJhMGFkNTgzNzc2YTUzZjkzNzZjY2UxYmI4NmNjZGNmNCJ9.Y4_jYbMLsLpZENvNI3qq3_-_j_IwAL0hX0U2PCJF7jI

Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, Creative Commons (CC) Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY 4.0) ile lisanslanmıştır.