Pozitif ve Negatif Yönelimli Bilişsel, Duyuşsal ve Somatik Empati Ölçeği: Çocuk ve Ergen Sürümünün Türk Kültürüne Uyarlama Çalışması
Öz
Son yıllarda toplumda her kesimden insanın üzerinde en çok konuştuğu ve pek çok araştırmaya konu olan psikoloji kavramlarından bir tanesi empatidir. En son yayınlarda, empatinin boyutları ve çeşitleri konusunda yeni görüşler ileri sürülmüş, bilişsel ve duyuşsal empatiye somatik empati boyutu dâhil edilmiştir. Raine ve Chen (2018)’de empatinin, negatif ve pozitif boyutlarının olduğunu ileri sürmüş ve çocuklar için bilişsel, duyuşsal, somatik empatinin negatif ve pozitif boyutlarını da ölçebilen bir araç geliştirmiştir. Bu araştırmanın amacı, Raine ve Chen (2018) tarafından geliştirilen Çocuklar için Bilişsel, Duyuşsal ve Somatik Empati Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlamasını yapmaktır. Araştırmanın örneklemini ortaokul 7. sınıfta öğrenim gören 402 ve 385 öğrenci oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak Türkçe’ye çevirisi yapılan “The Cognitive, Affective and Somatic Empathy Scales (CASES) for Children” ölçeğinin yanında, uyum geçerliğini sınamak için, Çocuklar için Empati Ölçeği (ÇEMÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde, örneklem sayısının faktör analizine uygunluğu Kaiser-Mayer-Olkin (KMO) katsayısı ile verilerin çok değişkenli normallik şartı ise Bartlett Testi ile incelenmiştir. Yol katsayılarının anlamlılığı T-Testi ile sınanmış, ölçeğinin yapı geçerliliğini kanıtlamak amacıyla AFA ve DFA analizleri uygulanmıştır. Araştırmanın sonunda ölçeğin iki, üç ve altı boyutlu yapısı kanıtlanmış, tüm boyutlar için Ki-Kare, CMIN/DF, NFI, TLI, IFI, RMSEA, GFI, AGFI, RMR indekslerinin oldukça iyi olduğu saptanmıştır. Her boyut ve ölçeğin geneli için hesaplanan iç tutarlık katsayıları da 0.88 ile 0.97 arasında değişmektedir. Ayrıca ölçeğin cinsiyet değişmezliği özelliğine sahip olduğu da tespit edilmiştir. Tüm bunların yanında uyarlanan ölçek ile uyum geçerliğine kanıt aramak için kullanılan Çocuklar için Empati Ölçeği arasında p<0.001 ve p<0.05 düzeyinde, pozitif yönde anlamlı ilişki bulunduğu saptanmıştır. Sonuç olarak Pozitif-Negatif Yönelimli Bilişsel Duyuşsal, Somatik Empati Ölçeği: Çocuk ve Ergen Sürümünün çok boyutlu yapısı ile psikolog, psikolojik danışman ve araştırmacılar tarafından kullanılabilecek, geçerli ve güvenilir bir araç olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akyol A.K ve Aslan D. (2014). The development of Empathy Scale For Children (ESC). In Yasar, M., Ozgun O. ve Galbraith J. (Eds), Contemporary Perspectives ve Research on Early Childhood Education (pp.113-123). Newcastle: Cambridge Scholar Publishing.
- Alpar, R. (2011). Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistiksel Yöntemler. Ankara: Detay Yayıncılık.
- Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., ve Yıldırım, E. (2010). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
- Vereychik, M.R. ve Migliaccio, N. (2015) Empathizing With Others’ Pain Versus Empathizing With Others’ Joy: Examining the Separability of Positive ve Negative Empathy ve Their Relation to Different Types of Social Behaviors ve Social Emotions, Basic ve Applied Social Psychology, 37(5), 274-291, DOI: 10.1080/01973533.2015.1071256
- Bayram, N. (2013). Yapısal Eşitlik Modellemesine Giriş. Bursa: Ezgi Kitabevi.
- Benelli, E., Mergenthaler, E., Walter, S., Messina, I., Sambin, M., Buchheim, A., Sim, E. J. ve Viviani, R. (2012). Emotional ve cognitive processing of narratives ve individual appraisal styles: recruitment of cognitive control networks vs. modulation of deactivations. Frontiers in Human Neuroscience, 6(239). http://doi.org/10.3389/fnhum.2012.00239
- Bethlehem, R.A.I., Allison, C., van Veel, E.M., Coles, A.I., Neil, K. ve Baron-Cohen, S. (2017) Does empathy predict altruism in the wild?, Social Neuroscience, 12(6), Pages 743-750, https://doi.org/10.1080/17470919.2016.1249944
- Blair, R. J. R. (2005). Responding to the emotions of others: Dissociating forms of empathy through the study of typical ve psychiatric populations. Consciousness ve Cognition, 14(4), 698-718. https://doi.org/10.1016/j.concog.2005.06.004
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Psikoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Hasan Yılmaz
*
0000-0002-9069-1524
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
24 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
10 Ekim 2018
Kabul Tarihi
20 Kasım 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 2 Sayı: 4
Cited By
A Multilevel Investigation of the Effects of Daily Work–Family Interaction on Daily Affect During the COVID-19 Pandemic
Journal of Family Issues
https://doi.org/10.1177/0192513X211044487(Özellik) Empatik Öfke Ölçeği'nin Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi
https://doi.org/10.31461/ybpd.621985Hemşirelik Öğrencilerinin Siber Zorbalık, Siber Mağduriyet ve Empatik Eğilim İlişkisi
Journal of Higher Education and Science
https://doi.org/10.5961/higheredusci.1354087